SẮP KIỂM TRA 10 DOANH NGHIỆP KINH DOANH XỔ SỐ

Liên tục tăng trưởng, thu về cả trăm ngàn tỷ đồng mỗi năm, nhưng hoạt động kinh doanh xổ số còn tồn tại nhiều bất cập. Chẳng hạn, sản phẩm xổ số thủ công vẫn chiếm tỷ trọng lớn, sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực.

Bên cạnh đó, theo Bộ Tài chính, gần đây có tình trạng một số tổ chức, cá nhân lợi dụng pháp luật dân sự để kinh doanh, phân phối vé xổ số qua ứng dụng điện tử, internet, các trung gian thanh toán... hay một số đại lý xổ số ép không cho người bán vé dạo trả lại vé ế.

Mới đây nhất, Bộ Tài chính đã công bố kế hoạch kiểm tra hoạt động kinh doanh xổ số năm 2024.

NHỮNG DOANH NGHIỆP XỔ SỐ NÀO SẼ ĐƯỢC KIỂM TRA?

Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 470/QĐ-BTC về kế hoạch kiểm tra hoạt động kinh doanh xổ số, casino và trò chơi có thưởng cho người nước ngoài năm 2024.

Theo đó, Bộ Tài chính dự kiến kiểm tra 10 công ty kinh doanh xổ số, 11 doanh nghiệp kinh doanh trò chơi có thưởng cho người nước ngoài và 6 công ty kinh doanh casino trong năm nay.

Theo đó, các doanh nghiệp kiểm tra gồm 4 công ty ở miền Bắc, 4 công ty ở miền Trung và 2 công ty ở miền Nam.

Tại miền Bắc sẽ kiểm tra 4 công ty, gồm: Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Lào Cai; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Yên Bái; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Thái Nguyên; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bắc Giang. Đoàn sẽ kiểm tra hoạt động nghiệp vụ phát hành xổ số và chấp hành quy định chế độ quản lý tài chính của doanh nghiệp.

Khu vực miền Trung, kiểm tra 4 công ty, gồm: Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Quảng Nam; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Đà Nẵng; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Quảng Ngãi; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Kon Tum.

Ở Khu vực miền Nam sẽ kiểm tra: Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bình Thuận; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bến Tre.

Theo Quyết định của Bộ Tài chính, thành phần đoàn kiểm tra hoạt động kinh doanh xổ số gồm đại diện Bộ Tài chính, Sở Tài chính và Cục thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Thành phần đoàn kiểm tra hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài và casino gồm đại diện các cơ quan quy định tại khoản 2 Điều 40 Nghị định số 121/2021/NĐ-CP và khoản 3 Điều 60 Nghị định số 03/2017/NĐ-CP.

Danh sách đoàn và thời gian kiểm tra cụ thể, Bộ Tài chính thông báo trước 7 ngày kể từ ngày tổ chức kiểm tra tại doanh nghiệp.

SỰ PHÁT TRIỂN KHÔNG ĐỒNG ĐỀU CỦA THỊ TRƯỜNG

Theo Bộ Tài chính, một trong những hạn chế của thị trường xổ số đó là sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực. Cụ thể, trong khi thị phần xổ số truyền thống tại miền Nam chiếm đến 93,3% thị trường xổ số cả nước.

Nhìn vào doanh thu, lợi nhuận và đóng góp ngân sách của các công ty xổ số kiến thiết, có thể thấy sự khác biệt rất rõ giữa các đơn vị phía Nam và phía Bắc.

Trong khi các công ty xổ số miền Nam thu lãi hàng trăm tỷ đồng trong năm 2023 thì các đơn vị miền Bắc và miền Trung chỉ có doanh thu và lợi nhuận khiêm tốn hơn nhiều.

Với công ty xổ số ở miền Bắc, theo tìm hiểu, doanh thu hàng năm của các doanh nghiệp xổ số thường chỉ loanh quanh từ 100 - 150 tỷ đồng/năm, lợi nhuận vài tỷ đồng.

Đơn cử như Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Lào Cai – một doanh nghiệp nằm trong kế hoạch kiểm tra hoạt động kinh doanh xổ số năm 2024 của Bộ Tài chính, doanh thu năm 2023 của đơn vị này là hơn 123 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 3,48 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với lợi nhuận năm 2022 (hơn 5,14 tỷ đồng).

Một số đơn vi kinh doanh xổ số khác tại miền Bắc có tên trong kế hoạch kiểm tra của Bộ Tài chính có kết quả kinh doanh như sau:

Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Yên Bái, doanh thu năm 2023 đạt 108 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế là 3,47 tỷ đồng.

Với Công ty TNHH MTV xổ số Bắc Giang, doanh nghiệp này chưa công bố kết quả hoạt động kinh doanh năm 2023. Nhưng theo Quyết định do UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành ban hành, năm 2024 Công ty TNHH MTV xổ số Bắc Giang được giao chỉ tiêu doanh thu là 109 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế là 3,042 tỷ đồng.

Không nằm trong kế hoạch kiểm tra năm 2024 của Bộ Tài chính, nhưng nói về khu vực miền Bắc, phải kể đến Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Thủ đô.

Tính chung cả năm 2023, xổ số Thủ đô ghi nhận doanh thu thuần lên đến 538 tỷ đồng, tăng 9,7% so với năm 2022. Khấu trừ đi các chi phí, Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Thủ đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế là hơn 12,3 tỷ đồng, tăng nhẹ so với năm trước.

Ở khu vực miền Trung, có 4 doanh nghiệp kinh doanh xổ số có tên trong kế hoạch kiểm tra hoạt động kinh doanh xổ số năm 2024 của Bộ Tài chính.

Với trường hợp của Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Quảng Ngãi, năm 2023 đơn vị này đạt doanh thu lên đến 339 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 20,6 tỷ đồng, đều tăng so với năm trước.

Tương tự, của Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Kon Tum cũng ghi nhận kết quả kinh doanh “tươi sáng” hơn trong năm 2023, với doanh thu đạt 293 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 27,8 tỷ đồng, cao hơn năm trước.

Hay với trường hợp của Công ty TNHH MTV xổ số kiến thiết Quảng Nam, sau 6 tháng đầu năm 2023, doanh nghiệp này từng gây “xôn xao” khi báo lỗ hơn 8,19 tỷ đồng. Tuy nhiên kết thúc năm 2023, xổ số kiến thiết Quảng Nam vẫn ghi nhận lợi nhuận dương (đạt 6,72 tỷ đồng) và doanh thu đạt trên 338 tỷ đồng.

Tại khu vực miền Nam, các doanh nghiệp kinh doanh xổ số có thể ghi nhận doanh thu lên đến hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm và lợi nhuận lên đến 500 – 600 tỷ đồng.

Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bình Thuận – một doanh nghiệp xổ số khu vực miền Nam có tên trong kế hoạch kiểm tra của Bộ Tài chính, năm 2023 báo lãi sau thuế gần 729 tỷ đồng, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, doanh thu của doanh nghiệp xổ số này cũng đạt 5.776 tỷ đồng, tăng 15,5% so với năm 2022.

Năm 2024, Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bình Thuận đặt mục tiêu phát hành 632 triệu vé, doanh thu 6.373 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 747 tỷ đồng.

Một điểm đáng chú ý, đó là loại hình sản phẩm của mỗi công ty xổ số ở các miền khác nhau. Ở miền Bắc, nguồn doanh thu lớn từ loại hình xổ số lô tô, xổ số truyền thống doanh thu thấp. Trong khi đó, tại miền Trung và miền Nam các Công ty ghi nhận doanh thu chủ yếu đến từ xổ số truyền thống.

YÊU CẦU TỪNG BƯỚC TÁI CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG XỔ SỐ

Ngày 8/4/2023, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã ký ban hành nghị quyết về hoạt động chất vấn tại phiên họp thứ 31 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tại nghị quyết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ, Thủ tướng, các bộ trưởng... tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực được chất vấn.

Với lĩnh vực tài chính, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu từng bước tái cơ cấu thị trường xổ số theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch, phù hợp với thông lệ quốc tế. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, kinh doanh xổ số.

Sử dụng nguồn thu từ xổ số và trò chơi có thưởng để đầu tư phát triển. Trong đó chú trọng đầu tư cho các lĩnh vực y tế, giáo dục, an sinh xã hội và các chương trình, dự án trọng điểm liên vùng, dự án quan trọng quốc gia phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng thời, tăng cường quản lý, kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm, bảo đảm an ninh, trật tự xã hội.

Trước đó, theo báo cáo của Bộ Tài chính, cả nước có 64 doanh nghiệp Nhà nước đang kinh doanh xổ số, gồm 63 công ty xổ số kiến thiết tại 63 tỉnh, thành phố kinh doanh xổ số truyền thống và Công ty TNHH MTV Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott). Vietlott do Bộ Tài chính phụ trách.

Năm 2023, doanh thu hoạt động kinh doanh xổ số đạt 153.037 tỷ đồng, tăng 11% so với năm 2022. Trong đó, khoảng 50% doanh thu dùng để trả thưởng, nộp ngân sách 45.016 tỷ đồng, tăng 10,3% so với năm 2022.

Đây là nguồn thu quan trọng của địa phương, đặc biệt là các tỉnh miền Nam để thực hiện các mục tiêu đầu tư phát triển của tỉnh. Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh xổ số cũng tạo công ăn việc làm cho hệ thống đại lý và người bán vé số.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, mặc dù thị trường xổ số tăng trưởng ổn định, đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân, góp phần tăng thu ngân sách và tạo công ăn việc làm tại địa phương

Song, Bộ Tài Chính cũng cho rằng thị trường còn nhiều hạn chế. Chẳng hạn, sản phẩm xổ số thủ công vẫn chiếm tỷ trọng lớn: Xổ số truyền thống chiếm 95,86% doanh thu.

Bên cạnh đó là sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực: Thị phần xổ số truyền thống tại miền Nam chiếm đến 93,3% thị trường xổ số cả nước.

Ngoài ra, gần đây có tình trạng một số tổ chức, cá nhân lợi dụng pháp luật dân sự để kinh doanh, phân phối vé xổ số qua ứng dụng điện tử, internet, các trung gian thanh toán...; một số đại lý xổ số ép không cho người bán vé dạo trả lại vé ế.