Hà Nội 18 °C
TP Hồ Chí Minh 23 °C
Hải Phòng 17 °C
Đà Nẵng 19 °C
Yên Bái 17 °C
  • Hà Nội Hà Nội 18°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 23°C
  • Hải Phòng Hà Nội 17°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 19°C
  • Yên Bái Hà Nội 17°C

Quyền của cha mẹ với con cái làm sao để bớt vênh giữa luật và đời?

Xét xử
16/08/2019 06:33
Hồng Minh
aa
Chọn nghề cho con hay học cho cha mẹ - đó là câu hỏi mà Thạc sĩ Hoàng Khắc Hiếu - Khoa Tâm lý Giáo dục, ĐH Sư phạm TP HCM đã đặt ra khi bàn về vấn đề việc người trẻ chọn nghề hiện nay.


Con cái không phải là nơi đặt hết tất cả kỳ vọng cũng như là nơi trút mọi bực bội, hờn ghen của cha mẹ.

Con cái không phải là nơi đặt hết tất cả kỳ vọng cũng như là nơi trút mọi bực bội, hờn ghen của cha mẹ.

Chọn nghề quan trọng như chọn bạn đời, bởi nó sẽ góp phần quyết định vào sự thành công và tạo nên hạnh phúc mỗi ngày cho mỗi con người. Thế nhưng, một trong những nỗi khổ của người trẻ là phải “kết hôn” với nghề mà mình không yêu thích để đi theo chỉ định quyền lực của bậc sinh thành…

Chỉ vì ba mẹ muốn em thi…

Trong câu chuyện minh họa của Thạc sĩ Hoàng Khắc Hiếu có một em học sinh lớp 12 đã viết thư tâm sự: “Ba mẹ em vốn đi đâu cũng nói rằng sẽ cho em học quản trị kinh doanh. Nhưng ba mẹ lại không để ý là em chả hề thích ngành ấy tí ti nào, em chỉ thích học ngành sư phạm Văn, trở thành một người giáo viên đứng lớp.

Nhiều lần em cũng đã chủ động thăm dò xem ý định của ba mẹ thế nào. Ấy vậy mà mẫu số chung của ba mẹ luôn là: “Ông bà ta dạy “Phi thương bất phú. Đi buôn mới giàu, suốt ngày gõ đầu trẻ thì tiền có văng ra không”?

Em xin ba mẹ cho thi một lúc cả hai ngành Quản trị kinh doanh và Sư phạm, mẹ bảo làm vậy sẽ bị phân tán thời gian và phí công sức. Ngay sau đó tất cả các sách tham khảo cũng như tài liệu về khối C của em cũng bỗng dưng biến mất.

Ba bảo: “Nếu năm nay thi tốt nghiệp không có môn Sử, Địa thì sách vở của con mấy môn này sẽ biến mất ngay lập tức. Ba mẹ còn thống nhất ngày hôm thi khối C sẽ cùng nhau ở nhà đóng cửa để em không tới được trường thi. Áp lực từ phía ba mẹ còn khủng khiếp hơn là việc thi cử. Em phải làm sao đây?”.

Câu chuyện này đã phần nào lý giải con số mà Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đưa ra là tính đến năm 2017, có khoảng 60% sinh viên ra trường làm trái ngành và có hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp. Nó cũng giải thích cho việc vì sao ngày càng có những người trẻ dù đã theo học đại học nhưng vẫn quyết rẽ sang với trường nghề.

Không xác định được ngành nghề mình yêu thích ngay từ đầu nên khi học ĐH được hơn 1,5 năm tại Việt Nam và đi du học gần 2 năm tại Singapore, cô gái Nguyễn Kiều Oanh mới phát hiện ra được sở thích ngành nghề của mình và mạnh dạn từ bỏ đại học để vào học vào một trường cao đẳng nghề với ngành nghề mình yêu thích.

Nguyễn Kiều Oanh cho biết: "Khi học ở phổ thông, em không có sự định hướng về nghề nghiệp nên khi em thi cũng chọn đại vào trường đại học. Sau khi học hơn 1,5 năm đại học Việt Nam và 2 năm du học với ngành nghề mình không yêu thích, em đã quyết định từ bỏ đại học và quay về nộp hồ sơ đăng ký vào học trường nghề với ngành học yêu thích".

Tương tự, cô gái Lê Thị Hương dù đã có hai bằng đại học với chuyên ngành về luật kinh doanh và triết học, thế nhưng sau một thời gian đi làm, Hương cảm thấy không thích và không phù hợp nên quyết định nộp hồ sơ vào trường trung cấp nghề với ngành nghề mình yêu thích.

Lý giải về những cú rẽ ngang này, trả lời truyền thông, Thạc sĩ Lê Hồng Việt, Trưởng ban tuyển sinh Trường Cao đẳng Kent Internaitional College là mà một trong hai cô gái nói trên đã chọn để rẽ ngang cho biết, có rất nhiều sinh viên sau khi vào học được 1-2 năm ở các trường đại học thì đã chuyển sang Kent học cao đẳng.

"Khi chúng tôi tiếp xúc với sinh viên thì các bạn chia sẻ ở trường đại học chương trình học lý thuyết nặng quá và một phần cũng là do lúc trước ba mẹ các em muốn các em học đại học nhưng khi nhập học, càng học các em càng thấy không phù hợp với mình", ông Việt cho biết.

“Vênh” vì thói quen và nếp nghĩ “bề trên” của cha mẹ

Theo lẽ thường, cha mẹ và con cái là những đối tượng gắn bó với nhau bằng tình huyết thống thiêng liêng hoặc bằng sự nuôi dưỡng đầy trách nhiệm và tình cảm. Cha mẹ nhìn thấy hình ảnh của mình, của vợ/chồng mình, của tương lai một tổ ấm gia đình hạnh phúc, phát triển qua đứa trẻ đang lớn lên từng ngày.

Vì mối quan hệ đặc biệt gắn bó với chức năng sinh sản, nuôi dưỡng - vốn là chức năng cơ bản của gia đình - nên cả ở góc độ xã hội và luật pháp cha mẹ đều có những quyền và trách nhiệm được quy định với con cái của mình.

Tuy nhiên, trên thực tế nhiều bậc cha mẹ đã sử dụng quyền của cha mẹ “nhào nặn” con theo ý của mình mà việc chọn nghề nghiệp tương lai cho con là một ví dụ. Và cũng chính điều này đã tạo ra mâu thuẫn âm ỉ, khó giải quyết giữa cha mẹ và con.

Theo các chuyên gia, phần lớn những mâu thuẫn này bắt nguồn từ khi con cái bước vào tuổi thành niên, là lứa tuổi hình thành tính cách và ngấp nghé hướng tới tương lai.

Có nhiều nguyên nhân cả chủ quan và khách quan dẫn đến mâu thuẫn giữa cha mẹ và con tuổi vị thành niên như: do sự phát triển của xã hội, của các kênh thông tin đại chúng và sự tràn ngập văn hóa, lối sống vị kỷ; do sự chênh lệch về tuổi tác giữa cha mẹ và con; do cha mẹ không được kịp thời trang bị kiến thức, kinh nghiệm giáo dục, đặc biệt là kiến thức về tâm lý lứa tuổi vị thành niên...

“Cha mẹ về mặt tâm lý tự cho mình có quyền quyết định tối cao, bắt con phải nghe theo, tự cho mình quyền phạt, đánh con, thậm chí coi thường sự hiểu biết của con. Khi thấy mình sai lại không muốn rút lui ý kiến, sợ mất uy tín với con. Trong khi đó, con ở tuổi vị thành niên muốn tự khẳng định mình đã là người lớn, đã hiểu biết, có nhân cách độc lập nên sinh ra ngang bướng, không chịu nghe theo lẽ phải, cố giữ cá tính, ý thích cá nhân của mình, cho cha mẹ là bảo thủ” – theo chuyên gia.

Chính vì thế mới có nhận định rằng, quyền của cha mẹ và con cái luôn “vênh” giữa luật và đời. Nhưng trên thực tế, sẽ không tồn tại sự vênh nào nếu như các bậc làm cha làm mẹ hiểu rằng luôn có những nguyên tắc chung trong ứng xử giữa cha mẹ với con.

Đề cập đến những nguyên tắc này, theo Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình, đó đầu tiên là sự tôn trọng. Khi cha mẹ tôn trọng con thì chính cha mẹ cũng sẽ được tôn trọng. Mối quan hệ sẽ chỉ được duy trì bền vững nếu sự tôn trọng đến từ hai phía. Tuy nhiên, cha mẹ thường có thói quen và nếp nghĩ như những “bề trên”, nghĩa là các con bắt buộc phải nghe theo lời cha mẹ mà hiếm khi cho con cơ hội được bày tỏ bản thân.

Tiếp đến là lắng nghe tích cực vì giữa cha mẹ và con cái, ít nhiều sẽ xảy ra những mâu thuẫn. Cha mẹ cũng thường hay than phiền rằng bọn trẻ thật khó hiểu và ngang bướng. Thực ra đó là vì cha mẹ chưa tạo cơ hội cho con được thấu hiểu. Cha mẹ vì một lý do nào đó mà đôi khi làm ngơ trước những cảm xúc của con cái. Lắng nghe con để hiểu tâm lý của con, để cùng con trải nghiệm những cảm xúc…

Tóm lại, con cái không phải là nơi đặt hết tất cả kỳ vọng cũng như là nơi trút mọi bực bội, hờn ghen của cha mẹ. Vì làm vậy chính cha mẹ khiến các con bị tổn thương. Cách cư xử của cha mẹ phần nào ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển nhân cách của con và xa hơn nữa là những tác động đến hôn nhân của chúng sau này. Vì vậy, cha mẹ tôn trọng các con để duy trì một cuộc sống bình đẳng và hòa thuận cùng các con.

bài liên quan
Thí sinh

Thí sinh 'cân não' chọn nghề vì lo thất nghiệp

“Học gì để không thất nghiệp?”, “Học tốt môn Toán nên chọn ngành gì”,… là những băn khoăn của nhiều thí sinh trong quá trình đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học
Khi các bạn trẻ chọn… ngược dòng

Khi các bạn trẻ chọn… ngược dòng

Học nghề trước, học đại học sau - chuyện tưởng như đùa trong một xã hội trọng bằng cấp như Việt Nam. Thực tế này đang là sự lựa chọn của nhiều bạn trẻ và nhiều gia đình: Đại học không phải là con đường duy nhất, càng không phải là thước đo để đánh giá một con người. Thậm chí, có nhiều cử nhân thất nghiệp, đã “cất nhẹm” bằng cấp khi quyết định ngược dòng trên con đường “nhất nghệ tinh”…
Mới nhất
Đọc nhiều
Siết chặt quản lý sàn thương mại điện tử, gỡ bỏ hàng cấm trước Tết Bính Ngọ 2026

Siết chặt quản lý sàn thương mại điện tử, gỡ bỏ hàng cấm trước Tết Bính Ngọ 2026

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) vừa có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp sở hữu website, ứng dụng thương mại điện tử tăng cường rà soát.
Nền tảng tư tưởng phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới

Nền tảng tư tưởng phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới

Trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cũng như trong Nghị quyết số 80-NQ/TW, văn hóa tiếp tục được khẳng định không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội.
Hà Nội: Cảnh sát 113 bắt giữ đối tượng giấu heroin trong bao thuốc lá

Hà Nội: Cảnh sát 113 bắt giữ đối tượng giấu heroin trong bao thuốc lá

Llực lượng Cảnh sát phản ứng nhanh và Cảnh sát 113 đã phát hiện, bắt giữ một người đàn ông mang theo heroin để sử dụng.
Tin bài khác
Vụ tranh chấp dân sự ở Hải Phòng: Chờ đợi phán quyết công tâm của phiên toà phúc thẩm!

Vụ tranh chấp dân sự ở Hải Phòng: Chờ đợi phán quyết công tâm của phiên toà phúc thẩm!

Cho rằng phán quyết của Tòa án cấp sơ thẩm không thuyết phục vì quá phụ thuộc vào văn bản xác minh nguồn gốc đất có dấu hiệu "làm sai lệch hồ sơ" của chính quyền cơ sở, ông Nguyễn Văn Bình đã kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Nhận hối lộ 43 tỷ đồng, cựu Cục trưởng Cục ATTP Nguyễn Thanh Phong lĩnh án 20 năm tù

Nhận hối lộ 43 tỷ đồng, cựu Cục trưởng Cục ATTP Nguyễn Thanh Phong lĩnh án 20 năm tù

Hội đồng xét xử sơ thẩm TAND TP Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm 20 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Vụ kiện chia thừa kế ở Đồng Nai:
Bản án khoét sâu mâu thuẫn gia đình

Vụ kiện chia thừa kế ở Đồng Nai: Bản án khoét sâu mâu thuẫn gia đình

Chỉ vì tranh chấp nhau phần đất thừa kế để làm nhà thờ, ruột thịt đã phải đưa nhau ra tòa để cuối cùng, chính bản án sơ thẩm đã làm tăng thêm nỗi bất hòa cho cả một gia đình.
Đốt pháo lậu mừng sinh nhật, 4 thanh niên lĩnh 27 tháng tù treo

Đốt pháo lậu mừng sinh nhật, 4 thanh niên lĩnh 27 tháng tù treo

Nguyễn Văn Thành (SN 2006) đặt mua 4 hộp pháo hoa nổ (pháo hoa lậu) loại 49 quả của một người không rõ nhân thân, lai lịch trên Facebook với mục đích để sử dụng trong dịp sinh nhật và tết Nguyên đán.
Cựu Chủ tịch Z Holding cùng thuộc cấp trong đường dây sản xuất sữa Hiup giả chuẩn bị hầu toà

Cựu Chủ tịch Z Holding cùng thuộc cấp trong đường dây sản xuất sữa Hiup giả chuẩn bị hầu toà

Các bị cáo trong vụ sữa giả Hiup bị xét xử về các tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Rửa tiền.
Kẻ đột nhập cửa hàng trộm 66 điện thoại Iphone bị tuyên phạt 14 năm tù

Kẻ đột nhập cửa hàng trộm 66 điện thoại Iphone bị tuyên phạt 14 năm tù

Sáng 29/12/2025, Toà án nhân dân tỉnh An Giang mở phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo Nguyễn Quốc Tuấn về tội “Trộm cắp tài sản”
Hai vợ chồng lãnh 24 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh,

nhập cánh trái phép”

Hai vợ chồng lãnh 24 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh, nhập cánh trái phép”

Chiều ngày 24/12/2025, Hội đồng xét xử Toà án nhân dân tỉnh An Giang tuyên phạt các bị cáo: Thạch Thị Tuyết Nhi, Lê Văn Tình, Lô Thị Luyến mỗi bị cáo 12 năm tù cùng về các tội “Tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép” và “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”.
An Giang: Hoãn phiên toà vụ án "Cố ý gây thương tích” mà bị cáo kêu oan

An Giang: Hoãn phiên toà vụ án "Cố ý gây thương tích” mà bị cáo kêu oan

TAND tỉnh An Giang quyết định hoãn phiên tòa phúc thẩm xét xử bị cáo Tạ Ngọc Thủ về tội “Cố ý gây thương tích”, nhằm triệu tập điều tra viên, kiểm sát viên và người làm chứng để làm sáng tỏ các tình tiết, bảo đảm việc xét xử khách quan, toàn diện.
Vụ tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ, yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSDĐ tại Hải Phòng: Cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn

Vụ tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ, yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSDĐ tại Hải Phòng: Cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn

Theo Bản án số 104/2025/DS-ST ngày 24/9/2025 của TAND TP.Hải Phòng “Về việc tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là chị Ngô Thị Nhung (nơi cư trú số 131 đường Thanh Bình, phường Lê Thanh Nghị, TP.Hải Phòng) và bị đơn là anh Vũ Văn Chung và chị Đoàn Thị Mừng (cư trú thôn Tràng, xã Mao Điền, TP.Hải Phòng) và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan…
Dai dẳng vụ kiện giữa Công ty Cửu Long và Cảng Quy Nhơn

Dai dẳng vụ kiện giữa Công ty Cửu Long và Cảng Quy Nhơn

Sau gần một thập niên tố tụng, vừa qua TAND tỉnh Gia Lai xét xử sơ thẩm lại vụ án (vòng tố tụng thứ 2) đã tuyên buộc Công ty Cổ phần Cảng Quy Nhơn phải thanh toán bổ sung hơn 1,18 tỷ đồng và tiếp tục thực hiện Hợp đồng kinh tế số 274 với Công ty TNHH Vận tải Biển Cửu Long. Tuy nhiên, vụ kiện chưa dừng lại ở đây.
tong bi thu to lam lam viec voi 2 tinh an giang kien giang

Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với 2 tỉnh An Giang, Kiên Giang

Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
tien giang dieu tra vu chu doanh nghiep gao nghi bi lua hon 420 ty dong

Tiền Giang: Điều tra vụ chủ doanh nghiệp gạo nghi bị lừa hơn 420 tỷ đồng

Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
quang ninh can canh xe tai cho dat chay ram rap suot ngay dem dan lo hong duong o nhiem

Quảng Ninh: Cận cảnh xe tải chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, dân lo hỏng đường, ô nhiễm

Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
trao quyet dinh bo nhiem thu truong bo tu phap nguyen thanh tu

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú

Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
cong nhan tp phu quoc la do thi loai i truc thuoc tinh kien giang

Công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang

Ngày 21/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký quyết định về việc công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang.