Quân khu 1 anh dũng trong Cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc

Trong suốt chiều dài lịch sử hào hùng của dân tộc, cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, địa bàn Quân khu 1 luôn là “phên dậu”, cửa ngõ phía Đông Bắc của Tổ quốc, đồng thời là địa bàn trọng điểm trong Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

Lực lượng vũ trang Quân khu 1 trên mặt trận Cao Bằng.

Anh dũng chiến đấu, bảo vệ biên cương Tổ quốc

Sau khi nắm chắc tình hình chiến sự trên các hướng đối phương tiến công xâm lược, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh (BTL) Quân khu 1 và các cơ quan đã họp bàn, thống nhất phương án tác chiến ngăn chặn các hướng mũi tiến công của đối phương. Trung tướng Đàm Quang Trung-Tư lệnh Quân khu 1 đã ra mệnh lệnh cho các đơn vị phía trước kiên quyết chiến đấu, bảo vệ biên cương của Tổ quốc.

Theo đó, trên các hướng Cao Bằng, Quân khu chỉ đạo Sư đoàn 346, Trung đoàn 567; hướng Lạng Sơn có Sư đoàn 3, Sư đoàn 338, Trung đoàn 123 bộ đội địa phương của tỉnh cùng lực lượng công an vũ trang, dân quân, tự vệ và các đơn vị của Bộ được tăng cường ngăn chặn đà tiến công của đối phương, đánh trả quyết liệt, giành giật với địch từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc, gây cho đối phương nhiều tổn thất nặng nề về sinh lực và phương tiện chiến tranh.

Trước sức tiến công mạnh mẽ của quân và dân ta, đồng thời bị dư luận tiến bộ trên thế giới kịch liệt lên án, ngày 5/3, đối phương tuyên bố rút quân và kết thúc rút quân về nước vào ngày 18/3/1979.

Cuộc chiến tranh biên giới tháng 2/1979 mặc dù diễn ra trong thời gian ngắn, song Đảng ủy, BTL Quân khu đã kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo, nắm chắc tình hình, nhanh chóng tổ chức điều chỉnh lực lượng, điều chuyển các đơn vị làm kinh tế sang làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, hình thành thế trận phòng thủ, dự kiến các phương án để đối phó.

Nhờ làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, các đơn vị dù gặp nhiều khó khăn, hy sinh mất mát nhưng vẫn kiên cường bám trên trận địa, bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Các đơn vị chủ lực và bộ đội địa phương đã xây dựng được tinh thần đoàn kết hiệp đồng, chiến đấu và phục vụ chiến đấu tốt giữa các lực lượng, giữa hậu phương với tiền tuyến ngay từ đầu, tạo cho chiến trường thêm sức mạnh về tinh thần giành thắng lợi.

Quá trình chiến đấu, các tổ chức đảng đã phát huy được vai trò lãnh đạo, duy trì chế độ sinh hoạt, có chủ trương, kế hoạch, biện pháp xây dựng quyết tâm chiến đấu. Quân khu đã điều chỉnh bổ sung, điều động, bổ nhiệm, đề bạt hàng ngàn cán bộ; tiếp nhận hàng trăm cán bộ từ các đơn vị và các trường của Bộ cho các đơn vị; huy động hàng vạn thanh niên lên đường nhập ngũ bổ sung cho các đơn vị chiến đấu phía trước.

Đồng thời bảo đảm hàng ngàn tấn lương thực, thực phẩm, quân trang, quân y, xăng dầu, hàng hóa nhu yếu phẩm cùng hàng nghìn cơ số đạn dược, vũ khí trang bị chiến đấu cho các đơn vị. Trong quá trình chiến đấu, các đơn vị đã làm tốt công tác địch vận, tuyên truyền, kêu gọi, vận động binh sĩ đối phương hiểu rõ cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam là phi nghĩa.

Giúp người dân khắc phục hậu quả chiến tranh

Mặc dù đối phương tuyên bố rút quân, song tình hình biên giới vẫn hết sức căng thẳng. Từ tháng 3/1979 đến tháng 12/1989, các hoạt động như điều chuyển lực lượng thực hiện răn đe quân sự và xâm lấn đất đai, chiến sự vẫn xảy ra ác liệt ở một số trọng điểm như: Điểm cao 820, điểm cao 636 (Tràng Định), bình độ 400 (Cao Lộc)...

Sau chiến tranh, hầu hết cơ sở hạ tầng như đường sá, trường học, bệnh viện, các cơ quan, xí nghiệp... trên địa bàn thị xã và các huyện biên giới 2 tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn đều bị tàn phá, tổn thất lớn về người và tài sản.

Trước tình hình đó, Đảng ủy, BTL Quân khu 1 đã chỉ thị cho các đơn vị giúp các địa phương khắc phục hậu quả chiến tranh. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền các địa phương thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội.

Quan tâm chăm sóc thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách, tổ chức chi trả trợ cấp cho các đối tượng tham gia chiến đấu; đồng thời động viên nhân dân giúp đỡ lẫn nhau, nén đau thương, biến căm thù thành sức mạnh, ra sức khôi phục sản xuất và sẵn sàng chiến đấu.

Lực lượng vũ trang (LLVT) Quân khu đã nhanh chóng củng cố, xây dựng lực lượng thường trực theo hướng tinh gọn, tập trung nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu, xây dựng nền nếp chính quy ở các cơ quan, đơn vị. Xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu có bản lĩnh chính trị vững vàng, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Kết hợp giữa nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, rèn luyện kỷ luật với nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, giữa xây dựng lực lượng thường trực với xây dựng lực lượng dân quân, tự vệ và dự bị động viên. Tập trung xây dựng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức Đảng.

Xây dựng đường biên hòa bình, hữu nghị

Cùng với thực hiện nhiệm vụ chính trị trung tâm, Thường vụ Đảng ủy, BTL Quân khu luôn coi trọng việc phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường xây dựng, củng cố tiềm lực khu vực phòng thủ, “thế trận lòng dân” vững chắc, góp phần tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh trên địa bàn, trong thế trận chung của đất nước.

Việc đẩy mạnh công tác rà, phá bom, mìn, khắc phục hậu quả sau chiến tranh của LLVT Quân khu đã giải phóng hàng nghìn héc-ta đất canh tác cho nhân dân vùng giáp biên, qua đó đã góp phần tích cực vào sự ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở các địa phương.

Nhiều năm qua, Quân khu đã đưa hàng trăm lượt đại đội, tổ công tác đến các xã vùng sâu, vùng xa giúp cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương xây dựng cơ sở chính trị, tham gia xóa đói, giảm nghèo, làm đường giao thông, thủy lợi, khám, chữa bệnh, củng cố các công trình công cộng, khắc phục hậu quả thiên tai và tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đảng ủy, BTL Quân khu 1 luôn quán triệt sâu sắc đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, nhất là đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại quốc phòng. Quân khu vinh dự được Bộ Quốc phòng lựa chọn tổ chức giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt - Trung năm 2016 tại tỉnh Lạng Sơn và năm 2018 tại huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng.

Qua các cuộc giao lưu đã góp phần xây dựng lòng tin và củng cố tình đoàn kết, hữu nghị giữa hai nước, xây dựng một đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển giữa hai nước.