Phương tiện tham gia giao thông liên quan đến tai nạn giao thông gây chết người xử lý như thế nào?

Khi có dấu hiệu tình nghi, các cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu giữ tang vật/vật chứng và việc tạm giữ đó phải được lập thành Biên bản, có mặt của người chủ sở hữu/người đang quản lý phương tiện giao thông. Chủ sở hữu/người đang quản lý phương tiện được nhận 01 Biên bản.

Bạn đọc hỏi:

Bạn đọc Vương Thị Mến cùng chồng là Nguyễn Vi Huân tại thôn 3 Kim Châu 1, xã An Châu huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, có gửi câu hỏi:

Vừa qua chúng tôi có chiếc xe tải bị cơ quan công an huyện giữ vì bị tình nghi liên quan đến vụ tai nạn giao thông chết người. Nay chúng tôi xin hỏi về trình tự, quy trình, trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan cảnh sát điều tra công an trong vụ việc này như thế nào để chúng tôi được biết?

Trả lời:

Về nội dung này, Luật sư Nguyễn Đức Hùng – Phó Trưởng phòng Tranh tụng, Công ty Luật TNHH TGS, thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội tư vấn như sau:

Việc Cơ quan cảnh sát điều tra đã tạm giữ chiếc xe tải của gia đình bạn để phục vụ điều tra, có nghĩa là phía Công an đã xác định rằng chiếc xe tải của gia đình bạn là vật chứng trong vụ án này.

Theo quy định tại Điều 89, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, vật chứng là vật được dùng làm công cụ, phương tiện phạm tội, vật mang dấu vết tội phạm, vật là đối tượng của tội phạm, tiền hoặc vật khác có giá trị chứng minh tội phạm và người phạm tội hoặc có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án. Như vậy, có thể cơ quan Công an đang cho rằng chiếc xe của gia đình bạn có thể là phương tiện gây ra tai nạn giao thông hoặc có dấu vết liên quan đến vụ án/có giá trị chứng minh, điều tra.

Khi có dấu hiệu tình nghi, các cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu giữ tang vật/vật chứng và việc tạm giữ đó phải được lập thành Biên bản, có mặt của người chủ sở hữu/người đang quản lý phương tiện giao thông, người chủ sở hữu/người đang quản lý phương tiện giao thông được giữ 01 biên bản.

Về việc xử lý vật chứng, căn cứ theo quy định tại Điều 106 Bộ luật hình sự năm 2015. Việc xử lý vật chứng do Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn điều tra; do Viện kiểm sát quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn truy tố; do Chánh án Tòa án quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn chuẩn bị xét xử; do Hội đồng xét xử quyết định nếu vụ án đã đưa ra xét xử. Việc thi hành quyết định về xử lý vật chứng phải được ghi vào biên bản.

Với trường hợp của gia đình bạn, nếu đang trong diện tình nghi là phương tiện gây ra tai nạn giao thông dẫn đến chết người thì phương tiện này có giá trị chứng minh rất quan trọng trọng vụ án thì vẫn sẽ bị tạm giữ để phục vụ điều tra cho đến khi kết thúc vụ án, khi đó sẽ có cách xử lý theo quy định.

Còn trong trường hợp, xác định được phương tiện này không liên quan đến vụ án, không được coi là vật chứng thì phải trả ngay cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp đối với tài sản. Ngay cả trong trường hợp phương tiện giao thông của gia đình bạn có dấu vết liên quan đến vụ án chẳng hạn như vết máu, dấu bánh xe, đoạn ghi hình từ thiết bị ghi hành trình, vv... thì các cơ quan chức năng có thể ghi nhận lại bằng ảnh chụp, biên bản ghi nhận hiện trạng, sao chép dữ liệu điện tử,... sau đó có thể xem xét trả lại vật chứng.

Ngoài các quy định nêu trên, không có quy định nào khác về việc trong thời hạn bao lâu, cơ quan công an phải trả lại vật chứng cho chủ sở hữu. Khi bạn cần phải lấy lại tài sản của mình để sử dụng, nhận thấy việc trả lại vật chứng không làm ảnh hưởng đến quá trình điều tra của cơ quan Công an, không phải là phương tiện, công cụ gây án thì bạn có thể làm đơn đề nghị tới Cơ quan Công an đang thụ lý giải quyết hoặc Viện kiểm sát cùng cấp xem xét giải quyết.

Về thời hạn điều tra vụ án hình sự:

Căn cứ vào Điều 172 Bộ luật tố tụng hình sự 2015, thời hạn điều tra vụ án hình sự được quy định như sau:

• Đối với tội phạm ít nghiêm trong, thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá 02 tháng, có thể gia hạn một lần không quá 02 tháng
• Đối với tội phạm nghiêm trọng, thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá 03 tháng, có thể gia hạn điều tra hai lần, lần thứ nhất không quá 03 tháng, lần thứ hai không quá 02 tháng.
• Đối với tội phạm rất nghiêm trọng, thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá 04 tháng, có thể gia hạn điều tra hai lần, mỗi lần không quá 04 tháng.
• Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá 04 tháng, có thể gia hạn bốn lần, mỗi lần không quá 04 tháng
• Đối với tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia (đặc biệt nghiêm trọng), thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá 04 tháng, có thể gia hạn năm lần, mỗi lần không quá 04 tháng.

Theo Luật sư Vũ Sỹ Ngọc (LSDD), thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Thái Bình, việc tuân thủ các quy định của Bộ Luật Tố tụng hình sự trong quá trình điều tra vụ án là hết sức quan trọng nhằm mục đích:

Không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm và người phạm tội:

Luật tố tụng hình sự quy định trình tự, thủ tục tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và một số thủ tục thi hành án hình sự; nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ giữa các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng; nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng; quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân; hợp tác quốc tế trong tố tụng hình sự. Các quy định đó thể hiện rõ nét tính quyền lực nhà nước, chi phối các quan hệ pháp luật tố tụng hình sự và các hoạt động tố tụng hình sự, nhất là trong việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn và các biện pháp cưỡng chế tố tụng khác. Luật tố tụng hình sự xác lập căn cứ pháp lí để các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng giải quyết vụ án hình sự, bảo đảm phát hiện nhanh chóng, xử lí công minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội, không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm và người phạm tội, thể hiện sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước.

Bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Luật tố tụng hình sự Việt Nam cũng như các ngành luật khác trong hệ thống pháp luật Việt Nam có nhiệm vụ bảo vệ Nhà nước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa. Thông qua luật tố tụng hình sự, Nhà nước thực hiện quyền lực của mình trong lĩnh vực đấu tranh phòng và chống tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội; ngăn ngừa và khắc phục những hậu quả do hành vi phạm tội gây ra, bảo vệ lợi ích của Nhà nước.

Mặt khác, dân chủ là thuộc tính của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, vì vậy, quyền lợi của Nhà nước cũng chính là quyên lợi của đại đa số nhân dân lao động, luật tố tụng hình sự có nhiệm vụ bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân, thực hiện công bằng xã hội. Thông qua việc quy định các nguyên tắc bảo đảm quyền con người, quyền công dân, quy định các quyền và nghĩa vụ pháp lí của người tham gia tố tụng và các quy định cụ thể khác, luật tố tụng hình sự Việt Nam góp phần khôi phục các quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức đã bị tội phạm xâm hại; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân khỏi sự xâm hại của người phạm tội hoặc những người khác; bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội và những người tham gia tố tụng khác không bị xâm hại, bị hạn chế bởi những hành vi vi phạm pháp luật từ phía các cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.