Theo những người cao tuổi ở địa phương kể lại, giếng làng Yên Tôn Thượng thuộc hệ giếng cổ, đã tồn tại nhiều trăm năm, lưu giữ long mạch huyệt đạo của làng gắn liền với di tích Đình làng Yên Tôn Thượng – nơi cất giữ 19 Sắc Phong của các đời Vua ban, tặng cho phép làng được thờ, cúng các vị có công với đất nước (vào khoảng cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18).
Trải qua những biến cố khắc nghiệt của thời gian, giếng làng Yên Tôn Thượng đã được lấp lại vào năm 1973, dần mai một đi giá trị văn hóa ban đầu. Việc phục dựng giếng làng trở thành niềm trăn trở của những người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này.
Với mong muốn khôi tục, tôn tạo lại giếng làng - nơi ghi dấu kỷ niệm về một thời gian khó của nhiều thế hệ, Ban liên lạc Hội Đồng hương làng Thượng tại Hà Nội đã lên thiết kế phục dựng lại giếng làng, huy động nguồn kinh phí xã hội hóa và khởi công công trình tu bổ, tôn tạo giếng cổ làng Yên Tôn Thượng trên nền giếng cũ.
Theo bà Lê Thị Nhung, Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Yên, việc khôi phục lại giếng cổ của làng Yên Tôn Thượng thể hiện tinh thần đoàn kết, phấn đấu xây dựng, gìn giữ các giá trị truyền thống lịch sử văn hóa của người dân địa phương, đẩy mạnh phong trào xây dựng nông thôn mới; góp phần vào việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; đáp ứng nguyện vọng của đông đảo các thế hệ người dân trong làng.
“Với sự chung tay đóng góp công sức, tiền của, ngày công của các nhà hảo tâm, con em xa quê, cùng sự hỗ trợ, động viên của chính quyền, người dân địa phương, công trình phục dựng giếng cổ làng Yên Tôn Thượng đã hoàn thành và đưa vào sử dụng tổng kinh phí 145 triệu đồng. Trong quá trình phục dựng, chúng tôi đã bổ sung thêm các hạng mục như tường bao, sân chơi để công trình trở thành địa điểm sinh hoạt chung của người dân trong làng”, ông Nguyễn Văn Binh – đại diện Ban liên lạc Hội Đồng hương làng Thượng chia sẻ.
 |
Việc khôi phục lại giếng làng do cha ông xây dựng không chỉ góp phần tạo nên hình ảnh làng quê nông thôn vừa cổ kính, mộc mạc mà còn là cách để truyền dạy cho thế hệ trẻ những giá trị vốn quý của “văn hóa làng”. Từ đây, những người con làng Thượng sẽ chung tay bảo tồn giếng cổ của làng như biểu trưng cho nguồn sống, sinh khí tốt lành để các thế hệ mai sau luôn nhớ về cội nguồn. Cùng di tích Đình làng, giếng làng Yên Tôn Thượng sẽ trở thành một trong những di tích vệ tinh quan trọng trong hành trình gắn kết các cụm di tích liên quan đến Thành Nhà Hồ.
