Phong lan: Thú chơi vương giả và những giao dịch tiền tỷ

Chủ tịch tỉnh Bình Dương yêu cầu làm rõ sai phạm vụ đấu giá nghìn tỷ tại dự án KDC Hòa Lân

Bình Dương: Hé lộ bất thường trong vụ bán đấu giá tài sản nghìn tỷ tại dự án KDC Hòa Lân

Những gì “dính” tới vua đều là những thứ cao quý nhất, đẹp nhất. Không biết có phải vì quá si mê mà người xưa đã dành cho lan thứ địa vị tôn kính đó: “Vua chơi lan, quan chơi trà”.

Vua chơi lan…

Lan đích thực là thứ hoa quyền quý. Cách chúng ta gần 200 năm, Phạm Đình Hổ - người từng làm tới chức Thị Giảng học sĩ dưới triều vua Minh Mệnh nhà Nguyễn cho biết “đời xưa gọi lan là vương giả hương” bởi thứ hoa lan “thanh nhã bất phàm”, không phải thứ cỏ cây hoa lá bình thường có thể ví được.

Cao Bá Quát –người chẳng những văn thơ lẫy lừng được người đời xưng tụng là “thánh” mà còn là kẻ ngang tàng “chọc trời khấy nước”. Ông có bài thơ “Lan vi quân tử” (Lan ví với quân tử). Trong đó có mấy câu như thế này: “Nhã khiết phù quân tử,/U lan phẩm tối lương./Kỳ nhân nguyên tỷ ngọc, Thử quốc hợp danh hương”.

Đại ý, lan là giống hoa tao nhã, khí chất lạ thường hợp với người quân tử. Người ta bảo, sở dĩ giống hoa lan được tôn vinh là “hoa hậu”,“nữ hoàng của các loài hoa” là bởi, nó vốn là giống thực vật của miền sơn cước, sống mãi nơi thâm sơn cùng cốc, chót vót trên chòm cây đại thụ, cheo leo nơi vách đá, nhờ hấp thụ khí chất, tinh túy của gió mây nhưng lại không nhiễm thứ ô trọc của bùn lầy, cỏ mục mà trở nên quý. Cũng may, nước Việt vốn là xứ nhiệt đới, quê hương của nhiều giống loài lan. Nhà thực vật học Trần Hợp đã thống kê sơ bộ được khoảng 140 chi gồm trên 800 loài lan rừng khác nhau.

Nghề chơi cũng lắm công phu

Vận đời con tạo nổi trôi, suốt những năm chiến tranh ác liệt, rồi thời bao cấp khốn khó ăn khoai mỳ, bo bo trừ bữa, người ta chẳng còn tâm trí để mà hoa với hoét. Thế rồi, chơi lan bỗng rộ lên trong khoảng 1,2 năm trở lại đây. “Từ lúc nhà nhà, người người dùng Facebook, Zalo thì chơi lan mới thực sự sốt”, Nguyễn Văn Quang – anh bạn tôi, giờ bỏ cảng hề kiến trúc sư, bỏ cả giám đốc xây dựng để đêm ngày với “nàng lan” đúc rút.

So với thời các cụ, Quang bảo, giờ “đồ” chơi lan dễ kiếm hơn nhiều. Từ giá thể (chậu gỗ, vỏ cây mục) – được hiểu như cái nhà của lan đến các loại phân, thuốc sinh học đều sẵn. Thời đại 4.0, người ta không dùng phân trâu, phân bò vì dễ mang theo vi khuẩn gây bệnh, mà chuyển sang dùng phân dê, phân chì (phân công nghiệp, vi sinh).

“Ưu điểm của loại phân này là sạch. Phân không thúc nhanh mà bón lâu (từ 3 tháng đến 3 năm mới hết chất). Có loại phân còn “cảm ứng” theo nhiệt độ, tùy theo thời tiết nóng – lạnh mà lượng vi chất tiết ra nhiều hay ít”, Quang cho biết. Kiều nữ thì hay đỏng đảnh, khó chiều. anh bạn tôi thì đặt cho lan cái biệt danh là “siêu nhanh chết”.

Buổi sáng ra vườn thấy lá hãy còn xanh mướt, vậy mà trưa xem thì lá đã nhũn như làm dưa, thối hơi dưa cải muối chua. Bởi thế, dân chơi lan phải ngày đêm để mắt, xem xét cây liên tục. Thấy có hiện tượng bất thường là phải xử lý ngay.

Phi Điệp đột biến giữ ngôi vương

Còn giới chơi lan hiện nay chia làm 2 kiểu chơi. Một kiểu chơithân, lá:thân to, lá to hoặc thân lá phong thủy (có ý nghĩa phát tài). Nhưng “đỉnh nhất” vẫn là chơi hoa như vĩ lan, kiều lan, quế lan. Tuy nhiên chiếm ngôi đầu bảng của dòng chơi hoa và được săn lùng nhất hiện nay là lan phi điệp (còn gọi là giã hạc). Chỉ vào 1 giò lan, Quang bảo, đó là giống Phi điệp hồng Bích Quyết có giá 12 triệu 1cm.

Thân cây mới chỉ dài hơn gang tay nhưng đã trị giá vài trăm triệu. Phi điệp Hồng 66 rồi Hồng Yên Thủy (Hòa Bình); 5 cánh trắng Hiển Oanh; 5 cánh trắng Hòa Bình; 5 cánh trắng Hải Dương; 5 cánh trắng PhúThọ… Vì sao 1cm (xin nhắc lại là 1 cen-ti met) lan phi điệp đột biến lại có mức giá “khủng” như thế?

Để có câu trả lời, tôi đã tìm đến nhiều cao thủ trong làng chơi lan.Thì ra sở dĩ được xếp vào hàng “vua” của các loài lan là bởi xét về cả 3 tiêu chí: đẹp, độc, đắt, lan phi điệp đột biến đều là số 1 đẹp nhất. Bởi một bông hoa lan đột biến đẹp cần đạt các yếu tố như: Đài cong và ngửa; vai phải cánh thuyền, càng bầu, căng,bóng thì càngđẹp; mắt xước, gọn,sạch, cách xa thùy và không lem; mũi có mầu càng trắng, càng quý; thùy (khoảng giữa 2 mắt và mũi) không lem màu…

Mặt hoa phi điệp thường có 5 cánh, cấu trúc cũng giống như mặt người, 2 bên là mắt,trên là mũi (có đầu mũi,sống mũi) rồi môi, rồi họng. Độc nhất. Bởi thứ lan đột biến tự nhiên là thứ lan của trời cho, “cho ai người nấy hưởng”. Có nhà vườn thu mua hàng chục, 2 chục tấn lan rừng, mấy hàng tỷ bạc nhưng chưa chắc đã ra được bông nào đột biến.

Chính vì đẹp, độc nên việc Phi điệp đột biến có giá “trên trời”, đắt nhất cũng là điều dễ hiểu. Tháng 7 năm 2018, anh Hồ Văn Long, 37 tuổi, ở thị trấn Khe Tre, huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế đã bán một giò lan Phi điệp năm cánh trắng với giá 700 triệu đồng cho người khách ở Hải Phòng.

Tháng 8 năm 2018, ở Sơn La, giò lan Phi điệp năm cánh trắng Bướm Đại Ngàn được bán với giá tới một tỷ đồng. Hay giò Phi điệp năm cánh trắng Bảo Duy tại Bình Dương đã được bán với giá 2,7 tỷ đồng. Tháng 9/2018, giới chơi lan trong nước được một phen sốc khi một cụm lan Giã Hạc 5 cánh trắng được một tay chơi ở Bình Thuận “gả” cho Câu lạc bộ Hoa lan đột biến Sông Hàn, Đà Nẵng với giá “ngất ngưởng” 8 tỷ đồng…

Một thành viên Hội quán hoa lan Hòa Bình, anh Phạm NgọcCảnh chia sẻ: “Chơi lan đột biến như lấy vàng trên lửa ấy bạn ạ. Ngoài niềm đam mê, am hiểu hoa lan, người chơi cũng phải có khí chất, bản lĩnh. Chơi cho vui thì khuyên là không nên. Chả phải đùa đâu, mất nhà có ngày đấy…”.