Ngày 16/9, Chính phủ sẽ tổ chức phiên họp trực tuyến toàn quốc về công tác xây dựng thể chế, được xác định là một trong '3 khâu đột phá chiến lược' cho sự phát triển của đất nước. Bên cạnh những kết quả to lớn thì công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật còn bộc lộ nhiều bất cập, vướng mắc, đòi hỏi phải tháo gỡ kịp thời, đáp ứng sự phát triển của đất nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại phiên họp Chính phủ chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 6/2021. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Có “thể chế chất lượng cao” để giải phóng sức sản xuất
Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIII tiếp tục xác định, cải cách thể chế là một trong “3 khâu đột phá chiến lược” cho sự phát triển của đất nước, đồng thời đề ra một số định hướng ưu tiên trong xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển, trực tiếp liên quan tới công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật của Chính phủ và các bộ, ngành, chính quyền địa phương trong giai đoạn 2021-2025. Đây là nền tảng cơ bản để hoàn thành mục tiêu đưa nước ta trở thành “nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có thu nhập cao” vào năm 2045 từ vị trí là quốc gia thu nhập trung bình thấp hiện nay.
Do đó, làm sao để công tác xây dựng “thể chế chất lượng cao” tạo ra môi trường giải phóng sức sản xuất, huy động, khai thác nguồn lực hiệu quả để phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, giải phóng mọi tiềm năng phát triển của đất nước là yêu cầu bức thiết hiện nay.
Muốn vậy, một trong yêu cầu cơ bản là phải bảo đảm tính ổn định của hệ thống pháp luật theo đúng tinh thần Văn kiện Đại hội XIII của Đảng. Điều này đòi hỏi Nhà nước chỉ sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành các văn bản pháp luật dựa trên một sự cân nhắc, tính toán thật căn cơ, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về đánh giá tác động KT-XH, bảo đảm được tính dự báo, tính khả thi của các quy định pháp luật.
Một trong những vấn đề được các chuyên gia xây dựng pháp luật và nhân dân rất quan tâm là cần đề cao tốc độ phản ứng chính sách nhưng phản ứng chính sách phải “trúng và đúng”. Đặc biệt là quyết tâm đẩy nhanh nhất tốc độ phản ứng chính sách, tốc độ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật nhưng nhất quyết không đánh đổi “chất lượng thể chế” để lấy tốc độ ban hành thể chế. Đồng thời, sau khi pháp luật đã được ban hành thì phải kiên trì thực hiện thật nghiêm. Không vì chủ trương và quy định đã đúng mà cứ gặp chút khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực thi thì lại dừng lại, đề nghị sửa đổi, bổ sung.
Tổng kết 15 năm triển khai Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam theo Nghị quyết số 48-NQ/TW, Bộ Chính trị đã khẳng định: Đến nay, hệ thống pháp luật đã “cơ bản đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, tạo hành lang pháp lý để phát triển KT-XH, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh hội nhập quốc tế, góp phần quan trọng vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng”. Vai trò của pháp luật và thực thi pháp luật ngày càng được chú trọng trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước và đời sống xã hội.
Hiện tại, Bộ Tư pháp cũng đang rất nỗ lực, phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm với Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành tham mưu xây dựng, trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội các dự án luật, tập trung vào những vấn đề mang tính cấp bách, bức xúc, nổi cộm cần tháo gỡ ngay trong bối cảnh hiện nay, đã nhận được sự đồng tình, đánh giá cao từ dư luận xã hội, cộng đồng doanh nghiệp.
Các quy định còn cồng kềnh, chồng chéo, thiếu ổn định, dự báo không cao
Tuy nhiên, thực tế công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế thời gian đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cần sớm được sửa đổi, bổ sung cho kịp với sự phát triển của thực tiễn của đất nước.
Theo Bộ Tư pháp, phân tích kỹ hiện trạng thể chế hiện nay, nhất là thực trạng hệ thống pháp luật, có một số vấn đề cần được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo các bộ, ngành và chính quyền các cấp cùng với hệ thống chính trị quan tâm, xử lý, khắc phục.
Điều dễ nhận thấy nhất là hệ thống pháp luật vẫn còn cồng kềnh với số lượng lớn văn bản dưới luật, nhất là văn bản của các bộ, ngành, UBND các cấp. Một số quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn; tính khả thi, tính dự báo chưa cao, ảnh hưởng đến tính ổn định của hệ thống pháp luật. Một số quy định chưa đáp ứng yêu cầu “chính xác, phổ thông, cách diễn đạt phải rõ ràng, dễ hiểu” theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, dẫn đến việc hiểu, áp dụng không thống nhất. Điều khoản về thực hiện chuyển tiếp trong một số văn bản quy phạm pháp luật chưa rõ ràng, gây khó khăn trong thi hành pháp luật. Trong các quy định cụ thể lại vừa có quy định chung, vừa có quy định chuyên ngành làm cho hệ thống pháp luật cồng kềnh, người dân thấy rắc rối, khó tiếp cận.
Hệ thống pháp luật nước ta tuy đã bảo đảm sự bao quát, khá toàn diện, song trong từng lĩnh vực vẫn còn có chế định chưa thật sự đầy đủ, chưa đáp ứng nhu cầu điều chỉnh các quan hệ xã hội, nhất là trước những tác động phức tạp của đại dịch COVID-19, sự xuất hiện những hiện tượng KT-XH mới trước tác động ngày càng nhanh của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Các chuyên gia cho rằng, hiện nay hầu hết các lĩnh vực của đời sống đều có luật điều chỉnh, nhưng thực tế cho thấy, còn nhiều vấn đề, hiện tượng kinh tế mới phát sinh mà chưa kịp điều chỉnh như kinh tế chia sẻ, kinh tế ban đêm, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số…
Thực tế cuộc sống đặt ra bắt buộc chúng ta phải hoàn thiện để khỏa lấp các khoảng trống pháp luật đang đặt ra hiện nay.
Vẫn còn “hiểu không đúng, không nắm vững” nguyên tắc áp dụng pháp luật
Theo nhiều chuyên gia về xây dựng pháp luật, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng có phần còn dừng ở mức “bảo đảm thực hiện đúng và đủ các cam kết quốc tế”, mà chưa tận dụng cao nhất những quy định linh hoạt, có lợi cho Việt Nam từ điều ước quốc tế để bảo vệ tối đa lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân trong nước.
Bên cạnh đó, hiệu quả thi hành pháp luật còn hạn chế, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cán bộ, nhân dân chưa cao, tình hình vi phạm pháp luật, tranh chấp, khiếu kiện còn diễn biến phức tạp. Việc gắn kết giữa xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật trong một số lĩnh vực chưa thực sự hiệu quả, chưa phản ánh đầy đủ, kịp thời nhu cầu thực tiễn. Một số bất cập trong các quy định của pháp luật đã phát hiện, nhưng chậm được sửa đổi, bổ sung. Kết quả tổng hợp những phản ánh, kiến nghị của các cơ quan, tổ chức, cá nhân về bất cập của các văn bản quy phạm pháp luật cho thấy, nhiều vướng mắc, bất cập xuất phát từ việc hiểu không đúng, không nắm vững nguyên tắc áp dụng pháp luật dẫn đến lúng túng, thậm chí áp dụng sai pháp luật. Thể chế về tổ chức thi hành pháp luật còn nhiều bất cập.
Những hạn chế, bất cập này có nguyên nhân khách quan là do nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế nên tình hình thực tiễn chuyển biến nhanh chóng, phát sinh nhiều vấn đề mới, khó dự báo. Bên cạnh đó, công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật đặt trong bối cảnh có nhiều vấn đề phát sinh từ đại dịch COVID-19, từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư… cũng phần nào ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng.
Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận thì nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu như: Nhận thức của lãnh đạo một số cơ quan còn chưa thật sự đầy đủ về nội dung, yêu cầu của công tác xây dựng pháp luật; việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật trong công tác xây dựng pháp luật trong một số trường hợp chưa nghiêm; việc lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản còn có phần hình thức; một số dự thảo văn bản được xây dựng trong khi chưa có sự điều tra, khảo sát, tổng kết thực tiễn thấu đáo và chưa bảo đảm tính dự báo. Công tác rà soát pháp luật phục vụ xây dựng dự thảo văn bản chưa được coi trọng đúng mức.
Nguồn lực đầu tư cho công tác tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật nhìn chung chưa tương xứng với tầm quan trọng, tính chất khó khăn, phức tạp của nhiệm vụ. Cơ chế đảm bảo cho người dân giám sát thi hành pháp luật còn chưa thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Các điều kiện đảm bảo thi hành pháp luật còn chưa đầy đủ, nhất là về tổ chức, bộ máy, biên chế, kinh phí và cơ chế phối hợp. Hoạt động xây dựng đội ngũ cán bộ pháp luật chưa thực sự sát với yêu cầu thực tiễn.
Nguồn Chính Phủ: http://baochinhphu.vn/phap-luat/phan-ung-chinh-sach-phai-trung-va-dung-trong-xay-dung-phap-luat/446516.vgp
Sáng ngày 2/2, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam, xã Đông Anh, Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khai mạc Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 với chủ đề "Kết nối thịnh vượng - Đón Xuân huy hoàng".
Rạng sáng nay, ngay sau chiến thắng tuyệt vời của Đội tuyển bóng đá nam U23 Việt Nam giành Huy chương Đồng tại Giải bóng đá U23 châu Á 2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gửi thư chúc mừng Ban huấn luyện và toàn thể đội tuyển.
Bộ Công an chủ trì xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc ban hành cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai đấu giá tài sản trực tuyến theo quy định của Luật Đấu giá tài sản để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Sáng 27/12, tại Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương đã phát động phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2026-2030.
Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TP HCM đã ban hành Quyết định phê duyệt Biểu đồ chạy tàu tuyến đường sắt đô thị số 1, tuyến Bến Thành – Suối Tiên.
Người ta thường bảo, Tết ở phố là những chuyến xe hối hả, là chợ hoa rực rỡ dưới ánh đèn màu. Nhưng với tôi, Tết thực sự gõ cửa khi những chuyến xe chở đầy đào thắm, quất vàng lăn bánh trên con đường đê lộng gió, mang mùa xuân về với dải đất miền biển nắng gió và mặn mòi quê tôi.
Dù nhu cầu tiêu dùng đang bước vào giai đoạn cao điểm, giá lợn hơi trên cả nước bất ngờ quay đầu giảm sau khi chạm mốc 81.000 đồng/kg, cho thấy công tác chủ động nguồn cung và điều tiết thị trường đang phát huy hiệu quả.
Sáng 5/2, tại số 62 Tràng Tiền, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã khai mạc Không gian trưng bày kết hợp livestream “Sức sống hàng Việt”.
Một vụ cháy xảy ra rạng sáng tại căn nhà trong hẻm ở quận 12 (TPHCM) đã cướp đi sinh mạng của ba mẹ con. Lực lượng chức năng đang phong tỏa hiện trường, điều tra nguyên nhân.
Bộ Xây dựng vừa chính thức phê duyệt Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm thiết lập hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực liên kết vùng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Sáng 6/2/2026, Công an xã Vĩnh Trạch, tỉnh An Giang cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh vừa ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Nguyễn Tấn Lâm (sinh năm 1991, cư trú khóm Đông Thịnh 5, phường Long Xuyên, tỉnh An Giang) về hành vi “Trộm cắp tài sản”.
Ngày 6/2, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, đơn vị đang điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, liên quan đến Tập đoàn Trường Tiền Holding, xảy ra tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và nhiều địa phương.
Cựu Phó Chủ tịch UBND huyện Núi Thành (tỉnh Quảng Nam cũ) cùng thuộc cấp của huyện này vừa bị cơ quan điều tra khởi tố “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.
Trong những ngày qua trên các trang mạng xã hội đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) lan truyền đoạn video clip bé trai bị ngược đãi tại một cơ sở mầm non gây bức xúc trong dư luận.
Vừa qua Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, điều tra làm rõ hành vi đổ, tập kết trái phép khối lượng lớn chất thải rắn xây dựng tại Khu đô thị Hùng Vương - Tiền Châu, phường Phúc Yên.
Tiếng động cực lớn vang lên trong khuôn viên trường đại học vào chiều muộn khiến nhiều người kinh hãi. Tại hiện trường, thi thể một nam sinh nằm giữa vũng máu cạnh tòa nhà cao tầng, cùng những dấu vết lạ được tìm thấy ở tầng 8 đang khiến dư luận bàng hoàng.
Lực lượng chức năng tỉnh Thái Nguyên đã vào cuộc xác minh và xử lý các chủ tài khoản mạng xã hội có những bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ tại Thái Nguyên.
Tăng cường đấu tranh chống hàng giả, đặc biệt đối với mặt hàng lương thực, thực phẩm, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An vừa phát hiện, xử lý một cơ sở sản xuất giấm giả với quy mô lớn.
Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội vừa tiến hành tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội; Á khôi của một cuộc thi sắc đẹp) để điều tra về hành vi Môi giới mại dâm.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
