Nỗi trăn trở ngư dân Việt Nam bị Indonesia bắt giữ

Thừa Thiên-Huế: Bộ đội Biên phòng kịp thời cứu sống 3 ngư dân

Thanh Hóa: Bị tàu nước ngoài đâm, 14 ngư dân suýt bỏ mạng

Ngư dân Philippines hồi hộp chờ phán quyết trong vụ kiện Biển Đông

Ngư dân bất lực đứng nhìn hai tàu cá bốc cháy ngùn ngụt

Đã liên lạc được với 7 ngư dân Quảng Bình mất tích trên biển

Trên cương vị là người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở Indonesia, ông có thể cho biết Đại sứ quán sẽ làm gì thúc đẩy ngoại giao kinh tế ở nước này?

Ngoại giao kinh tế ở Indonesia có nhiều khía cạnh khác nhau. Khía cạnh đầu tiên thường được gọi là kinh tế nhưng thực chất kinh tế không bao giờ tách khỏi chính trị nên điều quan trọng nhất là phải xây dựng được khuôn khổ chính trị giữa Việt Nam và Indonesia hiện đã tốt nhưng phải tốt hơn nữa. Chúng ta hiện đã xây dựng được quan hệ Đối tác chiến lược đối với Indonesia từ tháng 6/2013.

Tiếp theo là làm sao phải tận dụng tốt nhất khuôn khổ Đối tác chiến lược, những thuận lợi về quan hệ chính trị giữa Indonesia và Việt Nam để khai thác về mặt kinh tế.

Từ góc độ của tôi, tôi thấy ngoại giao kinh tế giữa Việt Nam và Indonesia có một số điểm mà chúng ta có thể thúc đẩy được.

Một là thu hút các nhà đầu tư tiềm năng của Indonesia đầu tư vào Việt Nam. Hiện nay một số nhà đầu tư của Indonesia đã đầu tư vào Việt Nam khoảng 2 tỉ USD nhưng qua tiếp xúc với một số doanh nghiệp của Indonesia và một số địa phương của Indonesia, tôi thấy tiềm năng đầu tư của Indonesia vào Việt Nam còn rất lớn và họ đặc biệt quan tâm tới Việt Nam sau khi chúng ta tham gia TPP.

Ở điểm này, từ góc độ sứ quán, chúng tôi sẽ quảng bá mạnh mẽ hơn nữa hình ảnh của Việt Nam, sự thân thiện của Việt Nam đối với môi trường đầu tư để các nhà đầu tư Indonesia thấy được sự hấp dẫn của môi trường đầu tư của Việt Nam để họ đến Việt Nam.

Qua làm việc tôi thấy một số nhà đầu tư của Việt Nam cũng quan tâm đến thị trường Indonesia như thị trường viễn thông, bán lẻ, sản xuất của Indonesia. Đây là những mặt hàng, lĩnh vực mà tôi cho rằng cần tập trung để thúc đẩy quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Indonesia.

Xin ông cho biết số liệu thống kê chính xác về công tác bảo hộ công dân của sứ quán trong thời gian qua?

Từ đầu năm đến giờ, chúng tôi đưa khoảng 400 ngư dân của Việt Nam bị bắt ở Indonesia về nước và hiện vẫn còn khoảng 400 ngư dân của chúng ta vẫn đang bị phía Indonesia giam giữ tại các cơ sở khác nhau.

Đối với sứ quán, chúng tôi luôn xác định làm hết mình để bảo vệ ngư dân. Dù ngư dân đánh bắt trái phép trên vùng biển của Indonesia nhưng trên thực tế ngư dân vẫn có những quyền lợi hợp pháp của họ, đó là được luật pháp quốc tế, luật pháp Indonesia bảo hộ.

Một điểm đáng lo ngại là từ năm 2014 đến nay, hầu hết các nước như Myanmar, Thái Lan, Philippines, Malaysia có lượng tàu đánh bắt trái phép trong vùng biển của Indonesia bị phía Indonesia bắt và trao trả về đã giảm mạnh nhưng chúng ta không những không giảm mà còn có chiều hướng gia tăng.

Ví dụ, năm 2015 so với năm 2014 thì số ngư dân được phía Indonesia trả về tăng gấp hơn 2 lần. Còn nửa đầu của năm 2016 so với nửa đầu của năm 2015 thì theo tính toán của chúng tôi đã tăng khoảng 180%.

Vậy chúng ta cần phải làm gì để hạn chế các vụ việc ngư dân và tàu cá của Việt Nam bị Indonesia bắt giữ, thưa ông?

Hiện nay, sứ quán cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các địa phương với Cục Lãnh sự ở Việt Nam để thông tin, tuyên truyền sâu rộng hơn đến ngư dân, đặc biệt là ngư dân ở các tỉnh phía Nam có nhiều tàu cá và ngư dân sang đánh bắt trong vùng biển của Indonesia và bị nước này bắt giữ trong thời gian qua.

Điểm thứ hai, tôi cho rằng không chỉ là tuyên truyền đơn thuần mà nếu một số trường hợp vi phạm thì chúng ta cần sử dụng luật pháp của chúng ta đối với những ngư dân này để giảm, tiến tới không còn trường hợp ngư dân của chúng ta sang đánh bắt trái phép ở vùng biển của Indonesia.

Để làm được điều này cũng có những khó khăn, trong đó có việc Vùng đặc quyền kinh tế giữa Việt Nam và Indonesia chưa được phân định nên ngư dân của chúng ta sang đánh bắt ở vùng biển của Indonesia.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đang thúc đẩy hình thức hợp tác nghề cá giữa Việt Nam và Indonesia. Qua một số cuộc gặp làm việc vừa rồi giữa Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Vũ Văn Tám với Bộ trưởng Bộ Biển và Nghề cá của Indonesia thì 2 bên đã đạt được khá nhiều thỏa thuận, trong đó có thỏa thuận về việc lập đường dây nóng, chia sẻ thông tin về các tàu cá của Việt Nam hoạt động trong vùng biển của Indonesia, gia hạn Biên bản ghi nhớ về hợp tác nghề cá giữa Indonesia và Việt Nam trong giai đoạn 2016-2020.

Trước đây, chúng ta đã có hợp tác nghề cá giữa Việt Nam và Indonesia 2011- 2015 nhưng văn kiện này đã hết hạn và cần được gia hạn thực thi.

Ngoài ra, chúng ta cũng cần thực hiện thêm các biện pháp khác, trong đó có việc thúc đẩy các nhà đầu tư của Việt Nam trong lĩnh vực nuôi trồng và chế biến thủy, hải sản tại Indonesia, đặc biệt là tại vùng Natuna.

Indonesia hiện hứa hẹn rất nhiều về việc tạo điều kiện thuận lợi đối với các nhà đầu tư của Việt Nam trong 2 lĩnh vực là nuôi trồng và chế biến thủy sản.

Xin cảm ơn Đại sứ!