Nỗi lo tắc đường, áp lực kết nối khi sân bay Long Thành khai thác

Áp lực hạ tầng kết nối

Là công trình trọng điểm quốc gia, sân bay quốc tế Long Thành sẽ hoàn thành giai đoạn 1 vào tháng 12/2025, kỳ vọng trở thành cửa ngõ hàng không lớn nhất cả nước.

Tuy nhiên, tình trạng ùn tắc, đặc biệt trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đang là thách thức lớn cho hiệu quả khai thác.

Theo thông báo của Văn phòng Chính phủ ngày 7/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu dự án phải thi công “3 ca, 4 kíp”, kiên quyết hoàn thành đúng cam kết.

Sân bay được xây dựng trên diện tích 5.000 ha, tổng vốn hơn 336.000 tỷ đồng, với công suất giai đoạn 1 đạt 25 triệu khách/năm và 1,2 triệu tấn hàng hóa.

Hiện hành khách từ TP.HCM đến Long Thành chủ yếu di chuyển qua hai trục chính là cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và quốc lộ 51, đều đã quá tải.

Cao tốc thường xuyên ùn tắc cả hai chiều, đặc biệt tại nút giao An Phú, cầu Long Thành và đoạn giao quốc lộ 51.

Tài xế Trần Văn Thanh (45 tuổi) cho biết: “Tuyến chưa tới 60 km nhưng nhiều hôm mất 2-3 tiếng, thậm chí lâu hơn nếu xảy ra sự cố.

Khi sân bay khai thác, nếu cao tốc chưa mở rộng và chưa có tuyến thay thế, nguy cơ tắc đường sẽ rất lớn”.

Để giảm áp lực, ngày 19/8, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) sẽ khởi công mở rộng gần 22 km cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (đoạn Vành đai 2 đến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu) từ 6 lên 8-10 làn xe, dự kiến hoàn thành năm 2026.

Cùng lúc, dự án nút giao An Phú (TP.Thủ Đức cũ) trị giá 3.400 tỷ đồng được điều chỉnh mốc hoàn thành sang cuối 2025 để kịp đồng bộ.

Nhiều tuyến huyết mạch khác cũng được đẩy nhanh, như cao tốc Bến Lức - Long Thành (58 km, hoàn thành 2026), cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (54 km, đoạn Đồng Nai dự kiến thông xe kỹ thuật 19/12/2025), Vành đai 3 TP.HCM (thông xe 2026) kết hợp cầu Nhơn Trạch, và các tuyến T1, T2, đường 25B, 25C kết nối trực tiếp vào sân bay.

Tại Đồng Nai, tỉnh triển khai đường tỉnh 25C, nâng cấp đường 25B, mở rộng ĐT 769, ĐT 770B, ĐT 773 và lập dự án đường trên cao hơn 6 km qua Biên Hòa, kết nối cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu với quốc lộ 51.

Kết nối hạ tầng, tối ưu khai thác sân bay

Các chuyên gia cho rằng giải pháp đường bộ chỉ là một phần của bài toán kết nối.

Để sân bay Long Thành vận hành trơn tru, cần một hệ thống giao thông liên hoàn, đồng bộ nhiều loại hình.

KTS Ngô Viết Nam Sơn cảnh báo: “Nếu hạ tầng kết nối không đồng bộ, áp lực giao thông sẽ dồn hết lên tuyến hiện hữu, gây ách tắc và làm giảm hiệu quả khai thác sân bay”.

Từ góc nhìn này, ông đề xuất ưu tiên hoàn thiện các dự án có thể phát huy ngay hiệu quả như cao tốc Bến Lức - Long Thành, mở rộng Long Thành - Dầu Giây, đẩy nhanh tiến độ Vành đai 3 và sớm triển khai Vành đai 4 trước khi trông chờ các dự án dài hạn như metro.

PGS.TS Trần Quang Phú (ĐH GTVT TP.HCM) nhấn mạnh, Long Thành cần một mạng lưới kết nối đa phương thức gồm metro, buýt nhanh, đường sắt cao tốc, đường thủy và hệ thống điều hành thông minh, tương tự các sân bay quốc tế như Incheon (Hàn Quốc) hay Schiphol (Hà Lan).

Trong đó, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dài 48 km, vốn đầu tư 3,5 tỷ USD, được xem là “xương sống” trong việc trung chuyển khách giữa các đầu mối giao thông; dự án này dự kiến trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 10/2025.

Ở khía cạnh vận hành giai đoạn đầu, TS Đinh Thế Hiển cho rằng cần thiết lập mạng lưới xe buýt kết nối thuận tiện giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất, bảo đảm hành khách nối chuyến quốc nội, quốc tế một cách thuận lợi và tiết kiệm thời gian.

Đây sẽ là giải pháp nhanh, chi phí thấp trong khi chờ các tuyến đường sắt và metro hoàn thiện.

Từ nay đến cuối 2025, nhiệm vụ kép đặt ra là vừa hoàn thiện công trình sân bay Long Thành, vừa đồng bộ hóa hạ tầng kết nối.

Nếu các dự án then chốt chậm tiến độ, nguy cơ “đường chưa xong, sân bay đã mở” sẽ trở thành rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp tới trải nghiệm hành khách và giảm sức cạnh tranh của cửa ngõ hàng không lớn nhất cả nước.