Những góc khuất trong vụ kỳ án mất 4 thửa đất chỉ vì một lá đơn khiếu nại

Hà Nội: Người dân phải khiếu kiện kéo dài vì được cấp sổ đỏ thiếu diện tích?

Giải pháp nào giúp người dân tránh khiếu kiện kéo dài, vượt cấp về đất đai?

trải qua hai cấp xét xử, chồng chết vì uất hận, con trai bị đi tù, cả nhà mang án, suốt 14 năm qua bà thuần đã gõ cửa hàng chục cơ quan công quyền để xin được một bản án công minh nhưng tất cả vẫn chỉ là con số 0.

15 năm mòn mỏi đi tìm công lý

Tìm về xóm Ninh Giang (thôn Danh Thượng 3, xã Danh Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang) vào một ngày hè oi bức theo lời khẩn cầu của gia đình bà Nguyễn Thị Thuần (62 tuổi), chúng tôi không khỏi ái ngại trước hoàn cảnh éo le của mẹ con bà.

Theo bà Thuần, trước đây, chồng bà là ông Nguyễn Văn Chiến (đã chết năm 2014) là người có tài chữa bệnh điên nổi tiếng nên nhiều người từ khắp nơi tìm về chữa trị. Bởi vậy, kinh tế gia đình bà cũng vì thế mà khá giả, vợ chồng tích cóp cũng để được chút tiền.

Tới đó vào năm 1995, UBND huyện Hiệp Hòa đồng ý cho nhân dân tại thôn Danh Thượng 3 chuyển đổi đất nông nghiệp thành đất ở bán cho người dân để lấy tiền làm trạm điện cho thôn. Từ đó, có 4 hộ dân tại xóm Ninh Giang bán đất cho ông Nguyễn Văn Chiến gồm: ông La Văn Thành (60 tuổi) bán 75 m2 giá: 12.000.000đ; ông Nguyễn Tiến Thọ (51 tuổi) bán 75 m2 giá: 12.000.000đ; ông NguyễnVăn Hòa bán 75 m2 giá: 12.000.000đ; ông Nguyễn Thanh Bình bán 75 m2 giá: 12.000.000đ.

Đến năm 2002, ông Chiến làm thủ tục và được cấp 04 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho 04 thửa đất nêu trên. Thời điểm đó, ông Nguyễn Tiến Liệu (huyện Tiên Du, tỉnh BắcNinh) là người có quan hệ quen biết với ôngNguyễnVăn Chiến đã cho rằng, 4 thửa đất trên đều là do ông Liệu đưa tiền cho ông Chiến mua hộ và đòi ông Chiến phảisang tên cho mình.

Không nhận được sự đồng ý từ ông Chiến, năm 2004 ông Nguyễn Tiến Liệu đã khởi kiện ông Chiến đến TAND huyện Hiệp Hòa để đòi lại các diện tích đất đã nhờ mua nhưng sau đó ông Nguyễn Tiến Liệu đã rút đơn khởi kiện.

Chưa dừng lại ở đó, ông Liệu đã tiến hành việc khiếu nại đến UBND huyện Hiệp Hòa về việc cấp Giấy chứng nhận cho ông Nguyễn Văn Chiến sai quy định. Ngày 30/11/2004,UBNDhuyệnHiệp Hòa ra Quyết định số: 1218 hủy 04 Giấy chứng nhận đã cấp cho ông Chiến với lý do cấp không đúng đối tượng. Ngày 30/5/2005 UBND huyện Hiệp Hòa có Quyết định 617 giao quyền sử dụng đất cho 04 hộ ông Thọ, ông Sung, ông Hòa và ông Thành.

Tháng 10/2005, UBND huyện Hiệp Hòa cấp Giấy chứng nhận cho 04 hộ này. Sau đó 04 hộ nêu trên và ông Liệu đã làm thủ tục chuyển nhượng theo đúng quy định pháp luật làm các thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông Nguyễn Văn Sung (61 tuổi, cùng trú tại thôn Danh Thượng 3 – theo 2 bản án của TAND huyện Hiệp Hòa và TAND tỉnh Bắc Giang, ông Sung mới là người bán đất cho ông Chiến chứ không phải ông Bình?), ông Nguyễn Văn Hòa, ông La Văn Thành, ông Nguyễn Văn Thọ.

Sau đó ông Nguyễn Tiến Liệu đã làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận vào ngày 28/10/2005, ông Liệu được cấp GCNQSDĐ 04 thửa đất mua của 04 hộ nêu trên. Nhưng sau này ông Liệu nói rằng vì đánh mất 4 sổ đỏ nói trên nên đã làm thủ tục cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 20/5/2011.

Tháng 02/2007, do gia đình ông Liệu không có nhu cầu sử dụng đã bán lại cho anh Nguyễn Đức Vụ, chị Trang Thị Thu (cùng ngụ tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) thửa đất trên. Đến tháng 06/2011, anh Vụ được UBND huyện Hiệp Hòa cấp Giấy chứng nhận cho 04 thửa đất nêu trên.

Vụ án: “Tranh chấp đòi quyền sử dụng đất” này đã được TAND huyện Hiệp Hòa ra Bản án số: 04/2014/DSST ngày 09/6/2014 và TAND tỉnh Bắc Giang ra Bản án số: 84/2014/DS-PT ngày 24/9/2014 buộc ông Nguyễn Văn Chiến (bị đơn – chồng bà Thuần đã chết năm 2014) và bà Nguyễn Thị Thuần phải trả lại cho anh Nguyễn Đức Vụ, chị Trang Thị Thu 02 thửa đất do ông Chiến bà Thuần lấn chiếm diện tích là: 150 m2 tại xóm Ninh Giang (thôn Danh Thượng 03, xã Danh Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang) và phải tháo gỡ 01 căn nhà cấp 04 diện tích 69,52 m2, 01 giếng khoan, tường bao xây bê tông diện tích 60 m2…

Không đồng ý nội dung hai bản án nêu trên, ông Nguyễn Văn Chiến và bà Nguyễn Thị Thuần đã liên tục có đơn thư kêu oan, kêu cứu việc TAND huyện Hiệp Hòa và tỉnh Bắc Giang đã xác định không đúng sự thật khách quan. Và Tòa án hai cấp nói trên đã ra quyết định trong bản án không đúng sự thật ảnh hưởng trực tiếp đến quyền được quản lý và sử dụng hợp pháp diện tích đất nêu trên của gia đình bà Thuần…

Những uẩn khúc chưa được làm rõ

Mặc dù số phận của gia đình bà Thuần đã bị định đoạt bởi hai bản án của TAND huyện Hiệp Hòa và TAND tỉnh Bắc Giang, nhưng cả hai bản án nêu trên đều có những vấn đề khúc mắc chưa được làm rõ. Cụ thể, trong cả hai bản án nêu trên đều cho rằng, sau khi UBND huyện Hiệp Hòa ra Quyết định hủy 04 GCNQSDĐ đã cấp cho ông Chiến và sau đó cấp 04 GCNQSDĐ cho hộ ông Thọ, ông Sung, ông Hòa và ông Thành vào tháng 10/2005 và 04 hộ này đã làm thủ tục theo quy định của pháp luật để chuyển nhượng cho ông Nguyễn Tiến Liệu.

Nhưng ở hai cấp Tòa án đều không mời 04 người này tham gia tố tụng để làm rõ việc họ có được cấp GCNQSDĐ, có làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Liệu hay không, cũng như giải quyết việc đã nhận tiền bán đất cho ông Chiến từ năm 1995 đã diễn ra như thế nào.

Tại Bản án sơ thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Hiệp Hòa đã nêu quan điểm rất chính xác như sau: “Tuy nhiên Viện kiểm sát nhân dân huyện Hiệp Hòa xác định: ông Nguyễn VănThọ, ông LaVănThành, NguyễnThế Sung, Nguyễn Văn Hòa là những người có quyền lợi liên quan đến vụ án vì những người này là những người có đất, trao đổi mua bán đất (trong đó có 02 lô đất đang tranh chấp) với ông Chiến (không qua ông Liệu) nhưng lại có hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất 04 thửa đất (đang tranh chấp) với ông Liệu, ông Liệu chuyển nhượng cho ông Vụ.

Tuy nhiên, Tòa án không đưa những ngườitrên tham gia tố tụng vớitư cách người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án là thiếu sót. Vấn đề thu thập chứng cứ chưa đầy đủ: chưa tiến hành lấy lời khai của những người có quyền lợi liên quan đến nội dung tranh chấp trong vụ án là các hộ có đất ủy quyền cho ông Sung, Thành, Hòa, Thọ đứng đại diện nhận đất, cấp Giấy chứng nhận và đứng ra bán đất cho ông Chiến.

Chưa thu thập tài liệu tại UBND huyện Hiệp Hòa để làm rõ lý do của việc thu hồi 04 GCNQSDĐ của ông Chiến và lý do cấp lại 04 GCNQSDĐ riêng cho ông Sung, Thành, Hòa, Thọ và có hợp đồng chuyển nhượng của họ cho ông Liệu.

Từ đó có căn cứ xem xét lại việc thu hồi và cấp lại GCNQSDĐ cho ông Liệu là đúng hay sai để đánh giá chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Vụ…thẩm phán không làm rõ mâu thuẫn trong hồ sơ…Viện kiểm sát đề nghị hoãn phiên tòa để xác minh, bổ sung thêm chứng cứ làm rõ nội dung vụ án.”

Tuy nhiên, trong Bản án sơ thẩm không có nội dung nào đánh giá đối với những yêu cầu nêu trên của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa. Bản án sơ thẩm cho rằng: Đến ngày 20/10/2005, ông NguyễnVăn Sung, La Văn Thành, Nguyễn Văn Thọ và Nguyễn Văn Hòa được UBND huyện Hiệp Hòa cấp GCNQSDĐ…và vào ngày 20/10/2005, ông Nguyễn Văn Sung, bà Phạm Thị Hồng làm hợp đồng chuyển nhượng đất cho ông Liệu, ông NguyễnVăn Hòa, bà Nguyễn Thị Quý làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Liệu diện tích 75 m2, ông La Văn Thành, bà Minh có làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Liệu diện tích 75 m2; ông Nguyễn Văn Thọ có làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ông Liệu diện tích 75 m2…

Việc mua bán đất giữa ông Sung, ông Hòa, ông Thành, ông Thọ với ông Liệu, bà Tăng là đúng pháp luật, không liên quan đến vụ án này không đặt ra xem xét.

Liên quan tới vụ việc này, Luật sư Vũ Công Dũng – Văn phòng luật sư Bảo Hiến – Đoàn luật sư thành phố Hà Nội,sau khi nghiên cứu những tài liệu liên quan tới vụ án đã nhận định: “Những nội dung nhận định nêu trên của TAND huyện Hiệp Hòa là không đúng pháp luật vì các ông Sung, ông Hòa, ôngThành, ôngThọ trước đây đã viết Giấy bán đất và nhận tiền trực tiếp từ ông Chiến, sau này lại bán đất đó (nếu có) cho ông Liệu, bà Tăng là trái pháp luật khi cùng một diện tích đất bán cho hai người khác nhau. Mặt khác, VKSND huyện Hiệp Hòa cũng yêu cầu phải hoãn phiên tòa để làm rõ mâu thuẫn trong hồ sơ vụ án nhưng cũng không được Hội đồng xét xử chấp nhận là vi phạm nghiêm trọng tố tụng dẫn đến vụ án bị oan sai”.

Ngay sau khi nhận được quyết định của TAND huyện Hiệp Hòa và TAND tỉnh Bắc Giang, ông NguyễnVăn Chiến vì quá uất nghẹn đã lâm bệnh qua đời chỉ vài tháng sau quyết định của Tòa án. Ngày 14/12/2017, Chi cục thi hành án dân sự huyện Hiệp Hòa tiến hành cưỡng chế tiến hành tháo dỡ nhà trên đất của gia đình bà Thuần theo Bản án số: 84/2014/DS-PT của TAND tỉnh Bắc Giang. Do không đồng tình với bản án, cộng thêm sự thiếu hiểu biết, cả gia đình bà Chiến đã có những hành động quá khích đối với lực lượng thi hành nhiệm vụ.

Đáng thương hơn, bà Thuần cùng con trai và con dâu đều bị tuyên án “Chống người thi hành công vụ”. Con trai bà Thuần phải chịu mức án 8 tháng tù giam còn bà và con dâu đều được hưởng án treo. Từ những nội dung chưa được làm rõ trên, đề nghị các cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc để xem xét thẩm tra trường hợp của gia đình bà Nguyễn Thị Thuần để đảm bảo quyền lợi của gia đình bà Thuần. Cũng từ đây, phóng viên đã về thôn Danh Thượng 3 gặp trực tiếp những người bán đất cho gia đình ông Nguyễn Văn Chiến và bà Nguyễn Thị Thuần. Kết quả nhận được đã thêm phần chứng minh việc hai bản án của TAND huyện Hiệp Hòa và TAND tỉnh Bắc Giang thiếu chính xác và công minh.