Nghiên cứu hướng xử lý và tái sử dụng lục bình tại Tây Ninh

Theo đánh giá của địa phương, việc trục vớt lục bình thời gian qua đã góp phần khơi thông dòng chảy, tuy nhiên hiệu quả chưa đạt như kỳ vọng.

Lục bình có tốc độ sinh trưởng nhanh, nhất là vào những thời điểm thuận lợi, khiến tình trạng tái diễn trên nhiều khu vực của sông Vàm Cỏ Đông.

Một trong những khó khăn hiện nay là khâu tập kết và vận chuyển lục bình sau khi trục vớt.

Các đơn vị xử lý còn thiếu bãi tập kết phù hợp, phương tiện và thiết bị chuyên dụng; trong khi việc thu gom, vận chuyển khối lượng lớn lục bình phát sinh chi phí đáng kể.

Vì vậy, việc xử lý chủ yếu mới dừng ở giải pháp trước mắt, chưa tạo được phương án kiểm soát ổn định, lâu dài.

Tình trạng lục bình dày đặc cũng tác động trực tiếp đến hoạt động vận tải trên sông.

Có thời điểm, lục bình phủ kín mặt nước, khiến tàu, ghe phải giảm tốc độ, tăng thời gian và nhiên liệu di chuyển.

Đối với sản xuất nông nghiệp, lục bình cũng có thể gây cản trở việc đi lại, ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước và phục vụ tưới tiêu.

Bên cạnh nguyên nhân tự nhiên, ngành chức năng cho rằng việc một số người dân cắm cọc, chà để giữ lục bình phục vụ nuôi cá cũng góp phần khiến lục bình bị dồn ứ, phát triển thành từng mảng lớn trên mặt sông.

Đây là vấn đề cần được xem xét đồng thời với giải pháp thu gom, xử lý.

Trước thực tế này, ngành chức năng tỉnh Tây Ninh đang hướng đến việc thay đổi phương thức xử lý, không chỉ tập trung trục vớt mà còn nghiên cứu khả năng tận dụng lục bình sau thu gom.

Các đề tài khoa học đã được nghiệm thu hoặc đang chuẩn bị nghiệm thu liên quan đến xử lý, tái sử dụng loại thực vật này sẽ được rà soát để lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Đáng chú ý, tháng 8/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Tây Ninh tổ chức hội thảo kết nối cung - cầu công nghệ với chủ đề giới thiệu công nghệ, thiết bị trục vớt và xử lý lục bình làm phân hữu cơ phục vụ kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp xanh.

Các giải pháp được giới thiệu tập trung vào cơ giới hóa thu gom, cuốn ép lục bình và chế biến thành phân bón hữu cơ, giá thể vi sinh.

Hướng tiếp cận này mở ra khả năng giải quyết đồng thời hai vấn đề: giảm lượng lục bình gây cản trở dòng chảy và tạo ra sản phẩm có giá trị từ nguồn sinh khối sau thu gom.

Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, việc lựa chọn công nghệ cần tính đến chi phí đầu tư, quy mô thu gom, địa điểm tập kết, vận chuyển và đầu ra của sản phẩm sau xử lý.

Theo định hướng của ngành chức năng, tỉnh sẽ tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý môi trường, khoa học - công nghệ và các đơn vị liên quan để đánh giá, lựa chọn giải pháp phù hợp.

Mục tiêu là từng bước xử lý căn cơ tình trạng lục bình trên sông, kênh, rạch, hạn chế việc phải liên tục xử lý theo kiểu cuốn chiếu, đồng thời hướng đến tận dụng nguồn nguyên liệu này theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Việc chuyển từ “vớt bỏ” sang thu gom gắn với xử lý, tái sử dụng được kỳ vọng sẽ tạo hướng đi bền vững hơn, vừa bảo đảm giao thông đường thủy, tiêu thoát nước và sản xuất nông nghiệp, vừa giảm chi phí xử lý và nâng cao giá trị của nguồn sinh khối phát sinh trên địa bàn.