Mở cơ chế tuyển giáo viên nghỉ hưu, hỗ trợ các trường gỡ khó về nhân lực

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng, có hiệu lực từ ngày 1-9-2026.

Điểm mới đáng chú ý là các cơ sở giáo dục được ký hợp đồng lao động toàn thời gian với giáo viên đã nghỉ hưu. Trước đây, các văn bản chủ yếu chỉ điều chỉnh hoạt động thỉnh giảng, chưa có cơ chế riêng đối với giáo viên nghỉ hưu làm việc toàn thời gian.

Chỉ ký hợp đồng với giáo viên đáp ứng đầy đủ điều kiện

Theo thông tư, giáo viên sau khi nghỉ hưu muốn làm việc toàn thời gian phải có phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp tốt; không trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành hình phạt theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, người được tuyển phải bảo đảm sức khỏe theo quy định đối với lao động cao tuổi, có trình độ, năng lực phù hợp với vị trí việc làm và có khả năng ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, tiền lương, phụ cấp và các chế độ khác sẽ do cơ sở giáo dục và giáo viên thỏa thuận trong hợp đồng lao động nhưng phải tuân thủ Bộ luật Lao động và các quy định hiện hành.

Tận dụng đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định mới tạo hành lang pháp lý để các trường học chủ động sử dụng đội ngũ nhà giáo, chuyên gia, giảng viên đã nghỉ hưu nhưng vẫn còn đủ sức khỏe, năng lực chuyên môn. Đây được xem là giải pháp góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên ở một số địa phương, đồng thời phát huy kinh nghiệm của đội ngũ nhà giáo trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và hướng dẫn chuyên môn.

Thông tư 59 cũng hoàn thiện các quy định về nhà giáo thỉnh giảng. Theo đó, hoạt động thỉnh giảng không chỉ giới hạn ở việc giảng dạy mà còn có thể tham gia hướng dẫn thực hành, nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, hướng dẫn khóa luận, luận văn, luận án và các nhiệm vụ chuyên môn khác.

Bên cạnh đó, thông tư làm rõ tiêu chuẩn, quyền và trách nhiệm của nhà giáo thỉnh giảng, đồng thời phân định việc áp dụng hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ theo tính chất công việc, khắc phục những bất cập trong các quy định trước đây.

Theo Luật Nhà giáo có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, tuổi nghỉ hưu của giáo viên được điều chỉnh theo lộ trình. Năm 2026, giáo viên nam nghỉ hưu ở tuổi 61 tuổi 6 tháng, giáo viên nữ nghỉ hưu ở tuổi 57 tuổi. Từ các năm tiếp theo, tuổi nghỉ hưu sẽ tăng dần lên 62 tuổi đối với nam và 60 tuổi đối với nữ. Riêng giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm nếu đủ điều kiện theo quy định mà không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu.