Luật sư: Chưa có đủ chứng cứ để chứng minh hành vi phạm tội của Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân

Kỳ 1: Cha đẻ Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân kêu oan trước ngày vụ án đưa ra xét xử

Kỳ 2: VKSND tối cao yêu cầu VKSND thành phố Cần Thơ báo cáo vụ án Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân!

Kỳ 3: Vụ án không có bị hại!

Kỳ 4: Bảo vệ quyền lợi nhà nước hay gây thiệt hại cho nhà nước?

Ngày 07/6/2021 tới đây, vụ án sẽ tiến hành xét xử lần thứ 3, nhưng đến tận bây giờ, TAND TP Cần Thơ xác định vẫn chưa đủ chứng cứ để chứng minh hành vi phạm tội của các bị cáo.

Để có cái nhìn toàn diện về vụ án, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với hai vị luật sư từng tham gia vụ án này từ những ngày đầu: Luật sư Hoàng Tùng và Luật sư Hà Huy Sơn.

Phóng viên: Cảm ơn hai Luật sư đã tham gia trao đổi ngày hôm nay. Thưa Luật sư Hoàng Tùng, là một người theo vụ án từ những ngày đầu, nắm vững hồ sơ, ông đã từng phát biểu quan điểm cho rằng: Vụ án có nhiều dấu hiệu vi phạm tố tụng nghiêm trọng. Cụ thể, những vi phạm đó là thuộc Cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào, thưa ông?

Luật sư Hoàng Tùng: Như tôi đã từng trả lời báo chí và Văn phòng Luật sư Trung Hòa cũng đã có công văn tới các cơ quan chức năng TP Cần Thơ, tôi cho rằng vụ án có ba dấu hiệu vi phạm tố tụng rất nghiêm trọng. Cụ thể:

Một là: Cùng một thời điểm, cùng một vụ việc nhưng hai cơ quan tố tụng lại vừa xử lý mặt dân sự vừa khởi tố hình sự là trái pháp luật.

Trước khi vụ án được khởi tố, Ngân Hàng Agribank Cần Thơ đã khởi kiện vụ án dân sự phát mãi tài sản đã thế chấp của Công ty Tây Nam thu hồi nợ, TAND Quận Ninh Kiều đã thụ lý vụ án.

Trong quá trình này, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ lại khởi tố điều tra vụ án Hình Sự. Đến thời điểm hiện nay, Toà dân sự quận Ninh Kiều cũng không có quyết định tạm đình chỉ giải quyết và Công ty Tây Nam vẫn chưa có nhận được quyết định tạm đình chỉ nào từ TAND quận Ninh Kiều liên quan đến vụ án dân sự đang được Tòa thụ lý, giải quyết.

Tôi xin nhắc lại, không thể sử dụng hai quan hệ pháp luật cho một sự kiện pháp lý, đây là nguyên tắc cơ bản của luật pháp.

Hai là: Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ khởi tố vụ án không có căn cứ.

Việc khởi tố của Cơ quan điều tra vi phạm điều 100 Bộ luật tố tụng hình sự vì Ngân hàng không có đơn tố cáo Công ty Tây Nam.

Điều 100 Bộ luật Tố tụng hình sự 2003 quy định về các căn cứ khởi tố vụ án hình sự như sau:"Chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi đã xác định có dấu hiệụ của tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những cơ sở sau đây:

1. Tố giác của công dân; 2. Tin báo của cơ quan, tổ chức; 3. Tin báo trên các phương tiện thông tin đại chúng; 4. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển và các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trực tiếp phát hiện dấu hiệu của tội phạm; 5. Người phạm tội tự thú".

Tuy nhiên, trong vụ án này, Agribank Cần Thơ không hề có Đơn tố cáo Công ty Tây Nam mà chỉ tiến hành khởi kiện dân sự thông thường do có bất đồng quan điểm về lãi suất khi thanh lý Hợp đồng tín dụng. Do đó, việc Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ khởi tố vụ án là không có căn cứ.

Ba là: Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ điều tra sai thẩm quyền.

Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ đã vi phạm pháp lệnh về tổ chức điều tra hình sự năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2006, 2009); Thông tư số 28/2014/TT-BCA ngày 07/07/2014 của Bộ Công an về công tác điều tra hình sự trong Công an nhân dân.

Cụ thể: Cơ quan An ninh điều tra cấp tỉnh như Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ không được quyền điều tra đối với các tội danh quy định tại các Điều 139, 165 và 179 BLHS 1999 nhưng Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ vẫn cố tình lạm quyền điều tra và đề nghị truy tố trái pháp luật đối với các bị can trong vụ án.

Theo quy định của pháp luật hiện hành, Cơ quan an ninh điều tra cấp tỉnh được tiến hành Điều tra vụ án hình sự về tội phạm khác liên quan đến an ninh quốc gia hoặc để bảo đảm khách quan theo sự phân công của Bộ trưởng Bộ Công an.

Tuy nhiên, Cơ quan an ninh điều tra Công An TP Cần Thơ không được sự phân công của Bộ Trưởng Bộ Công An tiến hành điều tra hình sự vụ án này.

Phóng viên: Thưa Luật sư Hà Huy Sơn, quan điểm của ông trao đổi với Pháp luật Plus trước đây là ngay bản thân TAND TP Cần Thơ cũng chưa đủ chứng cứ để chứng minh hành vi phạm tội của các bị cáo. Xin ông cho biết cụ thể về quan điểm này.

Luật sư Hà Huy Sơn: Tôi đã theo vụ án từ đầu, xem xét mọi khía cạnh pháp lý của vụ án và có cùng quan điểm với Luật sư Hoàng Tùng là vụ án hình sự này không nên xảy ra vì có quá nhiều điểm vi phạm tố tụng và đây chỉ là một vụ án dân sự đơn thuần.

Còn quan điểm cho rằng, TAND TP Cần Thơ cũng chưa đủ chứng cứ để chứng minh hành vi phạm tội của các bị cáo đều dựa trên các tài liệu do chính các cơ quan tố tụng Cần Thơ ban hành. Cụ thể:

Một là: Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân, Phạm Tường Thi và Nguyễn Văn Đạt không phải là chủ thể của “Tội vi phạm quy định trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”.

Căn cứ nội dung truy tố trong Cáo Trạng số 26/CT-VKS-P3 ngày 09/07/2018 của VKSND TP Cần Thơ, Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân bị truy tố Theo điều Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung Điều 206 BLHS 2015 “Tội vi phạm quy định trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”.

Cáo trạng không nêu rõ ông Nhân bị truy tố theo chủ thể tội danh điều 179 hay đồng phạm, đồng phạm giúp sức theo điều 179.

Theo qui định pháp luật, “Chủ thể tội phạm: Chủ thể của tội là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Đây là tội phạm có dấu hiệu chủ thể đặc biệt, do đó người phạm tội chỉ có thể là người có có chức vụ, quyền hạn trong các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Do đó ông Nhân không nằm trong chủ thể chính bị truy tố vì ông là người đi vay, không làm việc trong ngân hàng.

Như vậy, việc truy tố ông Nhân theo điều 179 sửa đổi bổ sung 206 BLHS chỉ có thể là vai trò đồng phạm, đồng phạm giúp sức cho 3 cán bộ ngân hàng, cụ thể là giúp 3 cán bộ ngân hàng nâng khống giá trị tài sản đảm bảo theo bản cáo trạng cáo buộc.

Tuy nhiên, trong đơn khiếu nại ông nhân gửi đến VKSNDTC, VKSND Cần Thơ, TANDTC, Lãnh đạo tòa án TP Cần Thơ, Ông Nhân nói “Cơ quan điều tra không hề có bất kỳ chứng cứ gì chứng minh hành vi phạm tội theo cáo trạng”.

Diễn biến tại phiên tòa năm 2018, cả 3 cán bộ ngân hàng xác định trước thẩm phán và HĐXX là việc thẩm định giá trị tài sản đảm bảo là đó là qui trình thẩm định của ngân hàng, doanh nghiệp và ông Nhân không có liên quan.

Toàn bộ công việc thẩm định là do nội bộ cán bộ ngân hàng làm, không có việc nâng khống giá trị tài sản đảm bảo.

Hai là: Ngày 10/5/2021, TAND TP. Cần Thơ đã ban hành Quyết định số 04/2021/HSST-QĐ về việc trả hồ sơ vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 18/2021/TLST-HS ngày 23/3/2021. TAND TP Cần Thơ nêu rõ trong Quyết định: “Xét thấy chưa có đủ chứng cứ để chứng minh hành vi phạm tội của các bị cáo.

Tòa đề nghị điều tra bổ sung các vấn đề sau: Cần thiết phải xử lý tài sản đảm bảo theo quy định tại Nghị quyết số 42/2017/QH14, ngày 21/6/2017 của Quốc hội. Kết quả xử lý tài sản đảm bảo là cơ sở để xác định thiệt hại trong vụ án.”

Ngay sau đó, ngày 18/5 (sau 6 ngày làm việc) VKSND TP.Cần Thơ đã có Công văn số 155/VKS-P3, gửi TAND TP. Cần Thơ, với nội dung giữ nguyên Quyết định truy tố theo Cáo trạng số 26/CT-VKS-P3 ngày 9/7/2018 và chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án sang TAND TP. Cần Thơ, đề nghị xét xử.

Trong 6 ngày đó, vấn đề xử lý tài sản đảm bảo, là cơ sở để xác định thiệt hại trong vụ án như Quyết định của TAND TP Cần Thơ chưa được Cơ quan điều tra và VKSND TP Cần Thơ xử lý.

Vậy nhận định của tôi là TAND TP Cần Thơ vẫn chưa đủ chứng cứ để chứng minh hành vi phạm tội của các bị cáo là có cơ sở.

Phóng viên: Thưa Luật sư Hà Sơn, ông vừa đề cập đến vấn đề cơ sở để xác định thiệt hại trong vụ án. Đó phải chăng là cơ sở chứng minh các bị cáo có hay không có tội?

Luật sư Hà Sơn: Không đúng, đây chỉ là căn cứ để xác định thiệt hại, nếu không có thiệt hại, thì càng chứng minh là vụ án Oan Sai.

Quyết định chứng minh phải thỏa được tối thiểu 2 việc mới tiến hành được xác định có tội hay không có tội:

Thứ 1: Có đủ chứng cứ vật chất chứng minh hành vi phạm tội của các bị cáo.

Thứ 2: Hành vi phạm tội phải gây ra hậu quả. Cụ thể trong vụ án này là phải có thiệt hại về tài sản.

Và tôi lưu ý đây không phải lần đầu tiên TAND TP Cần Thơ trả hồ sơ cho VKS điều tra bổ sung. Năm 2018, TAND TP Cần Thơ đã ban hành Quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung số 13/2018/HSST-QĐ ngày 8/8/2018 yêu cầu tiến hành thẩm định giá trị tài sản trong tố tụng hình sự với toàn bộ tài sản thế chấp khoản vay liên quan đến vụ án vào thời điểm năm 2018.

Hiện nay, không chỉ tôi mà nhiều Luật sư khác băn khoăn là trong suốt 3 năm qua, Cơ quan điều tra và VKS đã điều tra bổ sung như thế nào mà sau 3 năm, TAND TP Cần Thơ vẫn không đủ căn cứ chứng minh bị cáo phạm tội, lại phải trả hồ sơ điều tra bổ sung như vậy?

Việc kéo dài thời hạn điều tra, trả hồ sơ rồi lại điều tra rồi tiếp tục trả hồ sơ, không thể tiến hành xét xử cứ như vòng luẩn quẩn lặp đi lặp lại suốt 5 năm qua.

Như vậy không chỉ làm lãng phí thời gian, thiệt hại ngân sách nhà nước mà còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới các bị can, khiến dư luận nghi ngờ tính công minh của luật pháp, và chính năng lực chuyên môn của Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ.

Phóng viên: Thưa Luật sư Hà Huy Sơn, liên quan đến thẩm định giá, chúng tôi được biết là không chỉ 1 mà là có tới 5 bản Thẩm định giá khác nhau của nhiều Cơ quan tổ chức từ Trung ương đến địa phương trong vụ án này. Vậy tại sao vẫn chưa có cơ sở để xác định thiệt hại của Ngân hàng Agribank, thưa ông?

Luật sư Hà Huy Sơn:

Đúng là có tới 5 lần Thẩm định giá trong vụ án này.

Năm 2012, Agribank Cần Thơ định giá tài sản số 12 Nguyễn Trãi, Phường Cái Khế, Quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ thẩm định giá với giá 231 tỷ. Cả 3 bị can ngân hàng đều khẳng định trước tòa là họ làm đúng, không nâng khống giá trị tài sản đảm bảo.

Năm 2015, nhằm tái kiểm tra giá trị tài sản đảm bảo, Agribank chi nhánh Cần thơ thuê Công Ty Thẩm định giá Độc Lập, kết quả thẩm định là 225 tỷ.

Cùng thời điểm, Công ty Thẩm định giá Hoàng Quân phát hành thẩm định giá là 258 tỷ.

Ngày 22/6/2018, Thanh tra Chính phủ ban hành kết luận số 978/KL-TTCP thanh tra về việc chấp hành chuyển đổi nhà, đất công có vị trí đắc địa sang mục đích khác của UBND TP Cần Thơ.

Trong đó, nội dung xác nhận giá trị Khu 12 Nguyễn Trãi, Phường Cái Khế, Quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ là 233 tỷ đồng. Đồng thời, Phó Thủ Tướng Thường Trực ông Trương Hòa Bình yêu cầu “ Căn cứ kết luận thanh tra, UBND TP Cần Thơ và các cơ quan liên quan theo chức năng nhiệm vụ được giao tổ chức thực hiện” Thông báo số 427/TB-VPCP ngày 09/11/2018.

Ngày 16/12/2020, Hội đồng thẩm định giá trung ương phát hành Kết luận định giá tài sản số 01/KL-HĐĐG ngày 16/12/2020.

Nội dung thống nhất chấp thuận giá trị quyền sử dụng đất Khu 12 Nguyễn Trãi, Phường Cái Khế, Quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ tại thời điểm tháng 3 năm 2013 do đơn vị tư vấn xác định là 104 tỷ đồng.

Công Ty Cổ Phẩn Thẩm Định Sài Gòn ( Saigonap) là đơn vị tư vấn được lựa chọn thuê thực hiện thẩm định giá và Cty Cổ Phẩn Saigonap chịu trách nhiệm về kết quả thẩm định.

4 kết quả được thẩm định bởi các Công ty chuyên môn về thẩm định giá, 1 kết quả xác định bởi Thanh Tra Chính Phủ.

Trong 5 kết quả thẩm định giá. Trong đó 4 kết quả đưa ra giá trị tương đương và chỉ 1 kết quả khác, chỉ bằng khoản 40% các kết quả còn lại ( kết quả của Cty cổ phần thẩm định giá Sài Gòn ( Saigonap).

Hiện nay, tôi chưa biết được, TAND TP Cần Thơ sẽ sử dụng kết quả định giá nào trong phiên xét xử sắp tới.

Phóng viên: Thưa Luật sư Hà Huy Sơn, TAND TP. Cần Thơ đã ban hành Quyết định số 04/2021/HSST-QĐ của TAND TP.Cần Thơ về việc trả hồ sơ vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 18/2021/TLST-HS ngày 23/3/2021.

TAND TP Cần Thơ TP. Cần Thơ nêu rõ trong Quyết định: Cần thiết phải xử lý tài sản đảm bảo theo quy định tại Nghị quyết số 42/2017/QH14, ngày 21/6/2017 của Quốc hội. Ông có quan điểm thế nào về Quyết định này của TAND TP Cần Thơ?

Luật sư Hà Sơn: Tôi khẳng định, không thể áp dụng Nghị quyết số 42/2017/QH14, ngày 21/6/2017 của Quốc hội xử lý tài sản đảm bảo.

Căn cứ hồ sơ, tài liệu của vụ án khoản vay của Công ty Tây Nam theo Hợp đồng tín dụng số 01-/HĐTD.TN ngày 02/01/2012 thì trước thời điểm khởi tố vụ án ngày 24/12/2015 hai bên đang được giải quyết tranh chấp Hợp đồng tín dụng tại Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều.

Thời điểm hiện nay, nếu Tòa án quyết định áp dụng Điều 14 Nghị quyết 42/2017/QH14 ngày 21/6/2017 của Quốc hội để giải quyết vấn đề tài sản trong vụ án là không có căn cứ. Khoản 1 Điều 19 Nghị quyết 42/2017/QH14 ngày 21/6/2017 của Quốc hội quy định có hiệu lực từ ngày 15/8/2017.

Điều 19. Điều khoản thi hành Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 8 năm 2017 và được thực hiện trong thời hạn 05 năm từ ngày có hiệu lực thi hành.

Phóng viên: Thưa Luật sư Hoàng Tùng, nếu tham gia phiên xét xử Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân vào ngày 07/62021 tới đây. Ông sẽ phát biểu thế nào trước Tòa?

Luật sư Hoàng Tùng: Bộ luật tố tụng hình sự 2015 đã quy định rõ tại điều 13 - Suy đoán vô tội: "Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội, kết tội theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội".

Chúng ta cùng hi vọng và tin tưởng, Hội đồng xét xử TAND TP Cần Thơ trong phiên xét xử ngày 07/6/2021 tới đây sẽ xem xét toàn diện mọi vấn đề, ra một bản án đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, bảo vệ tính nghiêm minh và công bằng của luật pháp.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn hai vị Luật sư về cuộc trao đổi ngày hôm nay.