Trong quá trình giải quyết các vụ án ly hôn, căn cứ ly hôn được xem là mắt xích quan trọng để thẩm phán từ đó có thể đưa ra quyết định thấu tình đạt lý. Tuy nhiên, thực tế những năm qua cho thấy việc áp dụng các căn cứ ly hôn còn nhiều bất cập, vướng mắc. Hay nói cách khác, vì thiếu việc lượng hóa nội dung tiêu chí về căn cứ ly hôn mà luật pháp vô hình trung đã “tước” quyền ly hôn của vợ chồng.
Có thể nói, căn cứ ly hôn là cơ sở pháp lý và chỉ khi có các điều kiện đó thì Tòa án mới có thể giải quyết ly hôn. Thế nhưng, về kỹ thuật lập pháp, do Luật Hôn nhân và Gia đình (HNGĐ) năm 2014 không quy định một điều luật riêng về căn cứ tòa án cho ly hôn đã dẫn đến những cách hiểu và áp dụng khác nhau, không thống nhất hiện nay.
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Cừ - Trưởng Khoa Pháp luật Dân sự, Đại học Luật Hà Nội, thì sau hơn 4 năm thi hành và áp dụng Luật HNGĐ năm 2014, thực tiễn xét xử các vụ việc ly hôn ở Việt Nam những năm qua cho thấy, việc xét xử ly hôn tại các tòa án có chiều hướng không thống nhất.
Cụ thể, cùng một vụ án ly hôn nhưng có tòa án giải quyết cho vợ chồng được ly hôn, có tòa lại bác đơn yêu cầu ly hôn. Tình trạng đó dẫn đến hệ quả, có vụ việc vợ chồng đã có mâu thuẫn sâu sắc, tình cảm yêu thương gắn bó đã hết, vợ chồng không thể cùng chung sống, mục đích hôn nhân không đạt được nhưng tòa lại không giải quyết cho ly hôn. Có vụ việc yêu cầu ly hôn do vợ chồng tự ái, sĩ diện, miễn cưỡng xin ly hôn, hôn nhân chưa đến mức cần chấm dứt thì tòa lại vội vàng giải quyết cho ly hôn.
Minh chứng cho thực trạng trên, ông Lê Đức Hiền - Đại học Quy Nhơn lấy ví dụ về vụ án ly hôn giữa ông Nguyễn Văn Đ và bà Đàm Thị X: Ông Đ và bà X kết hôn năm 1974, hôn nhân do cả hai tự nguyện có đăng ký kết hôn tại UBND phường 4, thị xã Bến Tre, tỉnh Bến Tre. Thời gian đầu khi kết hôn, ông bà sống có hạnh phúc, nhưng sau đó thì phát sinh mâu thuẫn mà nguyên nhân là do ông Đ có quan hệ với người phụ nữ khác, về nhà đối xử tệ bạc với bà X. Nhưng nay bà X cũng không đồng ý ly hôn.
Tại Bản án sơ thẩm của TAND thị xã Bến Tre cho ông Đ được ly hôn với bà X. Trong khi tại Bản án số 36/2007/HN-PT ngày 12/4/2007 của TAND tỉnh Bến Tre đã bác đơn xin ly hôn của ông Đ và bà X. Ở đây, ông Đ có quan hệ ngoại tình được Tòa án cấp sơ thẩm xác định là căn cứ cho ly hôn.
Tuy nhiên, Tòa án cấp phúc thẩm lập luận rằng, ông Đ có quan hệ ngoại tình mà lại là người đứng đơn xin ly hôn, còn bà X thì không đồng ý ly hôn; ông Đ cho rằng bà X thường hay la cà, nói xấu chồng con nhưng cũng không chứng minh được điều đó, như vậy, nhận định không có cơ sở để chấp nhận yêu cầu xin ly hôn.
Cần quy định cụ thể
Khoản 1 Điều 56 Luật HNGĐ năm 2014 quy định: “Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được”. Đây là một quy định mới, được đánh giá là mang tính khái quát cao.
Tuy nhiên, theo ông Lê Đức Hiền, việc quy định về căn cứ ly hôn thể hiện yếu tố tình cảm vẫn còn chung chung. “Khi giải quyết các trường hợp cụ thể, với sự đa dạng của cuộc sống, thì mỗi cặp vợ chồng, mỗi vụ án ly hôn thường có mâu thuẫn cũng như hoàn cảnh không giống nhau.
Trong khi đó, không có căn cứ rõ ràng để xác định thế nào là “làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được”, thế nào là hành vi “vi phạm nghiêm trọng” nên việc xem xét, đánh giá căn cứ trên là rất khó khăn, vướng mắc. Chính vì vậy, thực tiễn có những trường hợp cùng một vụ việc nhưng có nhiều cách lý giải khác nhau khi áp dụng pháp luật” – ông Lê Đức Hiền phân tích.
Còn theo PGS.TS Nguyễn Văn Cừ thì quan điểm của nhà làm luật Việt Nam từ Luật HNGĐ năm 1959 đến nay, quy định về nội dung căn cứ ly hôn đều không hoàn toàn dựa trên cơ sở “lỗi” của vợ chồng mà dựa trên bản chất của quan hệ hôn nhân tan vỡ.
Trong mọi trường hợp ly hôn, nếu hòa giải không thành và nếu xét thấy tình trạng vợ chồng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được thì tòa án mới được giải quyết cho ly hôn. Vấn đề giải quyết cho vợ chồng ly hôn chỉ là việc tòa án ghi biên bản công nhận một quan hệ hôn nhân đã không còn, hôn nhân tự nó đã bị phá vỡ rồi.
“Do đó, cần thiết phải hoàn thiện quy định của Luật HNGĐ năm 2014 về nội dung căn cứ ly hôn trong thời gian tới. Theo hướng, cần có riêng một điều luật quy định về căn cứ để tòa án giải quyết ly hôn để đảm bảo tính thống nhất khi giải quyết các vụ việc ly hôn của tòa án; nội dung căn cứ ly hôn phải cụ thể, không trừu tượng như hiện nay; nghĩa vụ chứng minh bản chất của hôn nhân đã tan vỡ thuộc về vợ chồng, tòa án chỉ xem xét và quyết định; cần kết hợp giữa yếu tố “lỗi” của vợ/chồng với thực chất quan hệ hôn nhân đã tan vỡ” - PGS.TS Nguyễn Văn Cừ kiến nghị.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định quy định hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố, thực hiện theo Điều 8 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội.
Quy định mới về hoạt động quảng cáo trên mạng, mức xử phạt hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan...cùng nhiều quy định khác sẽ có hiệu lực từ tháng 2/2026.
Ngày 05/02/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An cho biết, đơn vị vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Thị Lộc (SN 1992, trú tại xã Thiên Nhẫn) về tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm".
Sáng 5/2, tại số 62 Tràng Tiền, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã khai mạc Không gian trưng bày kết hợp livestream “Sức sống hàng Việt”.
Một vụ cháy xảy ra rạng sáng tại căn nhà trong hẻm ở quận 12 (TPHCM) đã cướp đi sinh mạng của ba mẹ con. Lực lượng chức năng đang phong tỏa hiện trường, điều tra nguyên nhân.
Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội vừa tiến hành tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội; Á khôi của một cuộc thi sắc đẹp) để điều tra về hành vi Môi giới mại dâm.
Lực lượng chức năng tỉnh Thái Nguyên đã vào cuộc xác minh và xử lý các chủ tài khoản mạng xã hội có những bình luận phản cảm vụ việc cán bộ CSGT hi sinh khi làm nhiệm vụ tại Thái Nguyên.
Tăng cường đấu tranh chống hàng giả, đặc biệt đối với mặt hàng lương thực, thực phẩm, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An vừa phát hiện, xử lý một cơ sở sản xuất giấm giả với quy mô lớn.
Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội vừa tiến hành tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội; Á khôi của một cuộc thi sắc đẹp) để điều tra về hành vi Môi giới mại dâm.
Lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An vừa phát hiện một vụ vận chuyển vàng trái phép qua biên giới. Đối tượng cùng tang vật tạm giữ khi khi đang lưu thông qua khu vực cửa khẩu.
Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01) Công an tỉnh An Giang thi hành các Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Thị Cẩm Chi về hành vi “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Sáng 5/2, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang cho biết, qua công tác tuyên truyền, vận động, Ngô Minh Sang (SN 1989, cư trú phường Rạch Giá, tỉnh An Giang) vừa đến Cơ quan Công an đầu thú. Được biết, Sang là đối tượng đang lẩn trốn quyết định truy nã về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Công an Lào Cai đã nhanh chóng khống chế bắt giữ 1 thanh niên lấy 1 tập tiền tại Phòng giao dịch Hợp Minh thuộc Ngân hàng Agribank chi nhánh Yên Bái rồi bỏ chạy.
Ngày 4/2, Phòng Cảnh sát kinh tế - Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam Nguyễn Huy Vũ - Giám đốc một công ty nông nghiệp để điều tra về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là giống cây trồng”.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
20 °C
25 °C
21 °C
