Lộ thông tin đơn hàng, bị lừa chuyển tiền: Người tiêu dùng cần làm gì để bảo vệ quyền lợi?
Việc thông tin đơn hàng bị lộ và bị các đối tượng mạo danh nhân viên bán hàng để lừa chuyển tiền đang diễn ra ngày càng phổ biến, gây thiệt hại về tài chính và tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân. Theo quy định của pháp luật, trong trường hợp này, người tiêu dùng không chỉ có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại mà còn có quyền yêu cầu doanh nghiệp giải trình về việc bảo vệ thông tin khách hàng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa hướng dẫn người tiêu dùng cách bảo vệ quyền lợi khi nghi ngờ thông tin đơn hàng bị lộ, dẫn đến bị các đối tượng mạo danh doanh nghiệp để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo tình huống được cơ quan này tiếp nhận, một người tiêu dùng đặt hàng trên website chính thức của một thương hiệu. Chưa đầy 24 giờ sau, người này nhận được cuộc gọi từ đối tượng tự xưng là nhân viên cửa hàng, yêu cầu chuyển khoản đặt cọc 200.000 đồng để giao đơn hàng có giá trị cao.
Tin tưởng đây là nhân viên của doanh nghiệp, khách đã chuyển tiền nhưng khi hàng được giao đến thì khoản tiền đặt cọc không được trừ vào đơn hàng. Khi khách liên hệ với doanh nghiệp thì được xác nhận hãng không có chính sách yêu cầu đặt cọc và số điện thoại trên cũng không thể liên lạc.
Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, người tiêu dùng có quyền được bảo đảm an toàn về tài sản, thông tin cá nhân khi tham gia giao dịch theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023. Đồng thời, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 cũng quy định chủ thể dữ liệu có quyền yêu cầu tổ chức, doanh nghiệp giải trình việc xử lý dữ liệu cá nhân, yêu cầu bảo vệ dữ liệu, khiếu nại, tố cáo hoặc yêu cầu bồi thường khi quyền lợi bị xâm phạm.
Trong trường hợp phát hiện thông tin đơn hàng có dấu hiệu bị lộ dẫn đến bị lừa đảo, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng trước hết cần thu thập, lưu giữ đầy đủ chứng cứ liên quan như lịch sử đặt hàng, mã đơn hàng, biên lai chuyển khoản, tin nhắn, số điện thoại của đối tượng mạo danh và toàn bộ quá trình làm việc với doanh nghiệp.
Tiếp đó, người tiêu dùng nên gửi khiếu nại chính thức đến doanh nghiệp bằng văn bản hoặc qua email, yêu cầu doanh nghiệp làm rõ nguyên nhân thông tin đơn hàng bị lộ, giải trình trách nhiệm trong việc bảo đảm an toàn dữ liệu khách hàng và có phương án xử lý, bồi thường thiệt hại (nếu có căn cứ). Việc doanh nghiệp chỉ đưa ra các hình thức hỗ trợ mang tính thiện chí như tặng phiếu mua hàng không thay thế trách nhiệm giải quyết khiếu nại hoặc làm rõ nguyên nhân xảy ra vụ việc.
Trong trường hợp hai bên không đạt được thỏa thuận, người tiêu dùng có thể gửi phản ánh, kiến nghị đến cơ quan quản lý nhà nước hoặc Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để được hướng dẫn, hỗ trợ giải quyết theo quy định. Theo quy định hiện hành, người tiêu dùng có thể gửi đơn trực tiếp, qua bưu chính hoặc thư điện tử kèm theo các tài liệu, chứng cứ liên quan.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng lưu ý người tiêu dùng không chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán theo yêu cầu từ các số điện thoại, tài khoản không được doanh nghiệp xác nhận chính thức, kể cả khi người gọi nắm rõ thông tin về đơn hàng. Khi nhận được yêu cầu bất thường liên quan đến thanh toán, người tiêu dùng cần chủ động liên hệ tổng đài hoặc kênh chăm sóc khách hàng chính thức của doanh nghiệp để kiểm chứng trước khi thực hiện giao dịch.
Để được tư vấn về các phương thức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, người dân có thể liên hệ Tổng đài tư vấn, hỗ trợ người tiêu dùng 1800.6838 hoặc gửi phản ánh đến cơ quan quản lý có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, việc chủ động lưu giữ chứng cứ, yêu cầu doanh nghiệp giải trình và kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi của chính người tiêu dùng mà còn giúp phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân và lừa đảo trong môi trường thương mại điện tử.











