Liên thông dữ liệu, siết chặt phối hợp quản lý người nước ngoài từ ngày 15/9

Theo Nghị định số 286/2026/NĐ-CP, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan được thực hiện trên nguyên tắc thống nhất, kịp thời, đúng chức năng, nhiệm vụ và bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài.

Các hình thức phối hợp bao gồm trao đổi thông tin bằng văn bản hoặc trên môi trường điện tử; tổ chức các cuộc họp liên ngành định kỳ, đột xuất; hội nghị sơ kết, tổng kết; thanh tra, kiểm tra liên ngành do Bộ Công an chủ trì; thực hiện theo quy chế phối hợp giữa các bộ, ngành và các hình thức phù hợp khác.

Tăng cường liên thông dữ liệu trong cấp thị thực

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định là yêu cầu tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình cấp thị thực và các giấy tờ có giá trị cư trú cho người nước ngoài.

Theo đó, Bộ Công an chỉ đạo cơ quan quản lý xuất nhập cảnh cung cấp dữ liệu người nước ngoài được giải quyết cấp thị thực tại các cửa khẩu quốc tế do Bộ Quốc phòng quản lý trước khi người nước ngoài đến cửa khẩu.

Bộ Ngoại giao có trách nhiệm cập nhật ngay dữ liệu người nước ngoài được cấp thị thực, cấp thẻ tạm trú lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh. Trường hợp chưa đáp ứng điều kiện hạ tầng kỹ thuật, danh sách phải được chuyển cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày cấp.

Đối với các trường hợp phát hiện giấy tờ có dấu hiệu giả mạo hoặc phát sinh vấn đề phức tạp liên quan đến an ninh, quốc phòng trong quá trình xét cấp thị thực, cơ quan có thẩm quyền của Bộ Ngoại giao hoặc đơn vị kiểm soát xuất nhập cảnh thuộc Bộ Quốc phòng phải tạm dừng việc cấp thị thực và phối hợp với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để thống nhất hướng xử lý.

Ngược lại, khi phát hiện trường hợp giả mạo giấy tờ hoặc sau khi cấp thị thực mới phát hiện yếu tố ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng, Bộ Công an có trách nhiệm thông báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền để từ chối cấp, thu hồi hoặc hủy bỏ thị thực đã cấp theo quy định.

Nghị định cũng yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh thực hiện chia sẻ, liên thông dữ liệu giải quyết thủ tục hành chính có liên quan đến người nước ngoài nhằm phục vụ việc cấp giấy tờ nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú.

Kiểm soát xuất nhập cảnh theo thời gian thực

Trong công tác kiểm soát nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, Nghị định đặt ra yêu cầu việc trao đổi dữ liệu giữa Bộ Công an và Bộ Quốc phòng phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, kịp thời và theo thời gian thực.

Các thông tin được chia sẻ bao gồm dữ liệu người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh; danh sách người thuộc diện chưa cho nhập cảnh hoặc tạm hoãn xuất cảnh; các vụ việc vi phạm pháp luật hoặc có dấu hiệu xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; mẫu dấu kiểm chứng xuất nhập cảnh; danh sách hộ chiếu, giấy tờ đi lại quốc tế và giấy tờ cư trú bị mất hoặc bị hủy giá trị sử dụng.

Đồng thời, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho lực lượng kiểm soát xuất nhập cảnh khi có quy định pháp luật hoặc hướng dẫn mới nhằm bảo đảm việc áp dụng thống nhất trong thực tiễn.

Đối với các quyết định chưa cho nhập cảnh, giải tỏa chưa cho nhập cảnh hoặc buộc xuất cảnh người nước ngoài thuộc thẩm quyền của Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, Nghị định yêu cầu phải thông báo ngay cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để phối hợp tổ chức thực hiện.

Phối hợp chặt chẽ trong quản lý cư trú

Về công tác quản lý cư trú, Nghị định yêu cầu các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh tăng cường phối hợp với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh trong việc trao đổi thông tin liên quan đến thị thực, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp, giấy phép lao động, giấy phép hành nghề, chương trình đào tạo, hợp tác, hội nghị, hội thảo của người nước ngoài.

Các cơ quan, tổ chức mời hoặc bảo lãnh người nước ngoài có trách nhiệm phối hợp với cơ sở lưu trú thực hiện khai báo tạm trú theo đúng quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, trong thời hạn 12 giờ kể từ khi phát hiện người nước ngoài bị tai nạn hoặc tử vong, cơ quan có thẩm quyền phải trao đổi thông tin với cơ quan chức năng của Bộ Ngoại giao để thông báo cho cơ quan đại diện của quốc gia mà người đó là công dân.

Bộ Ngoại giao cũng có trách nhiệm chuyển thông tin khai báo tạm trú thuộc diện quản lý của mình cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh trong thời hạn 12 giờ kể từ khi người nước ngoài đăng ký tạm trú.

Trong khi đó, UBND cấp tỉnh được giao chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ với lực lượng quản lý xuất nhập cảnh trong quản lý cư trú của người nước ngoài trên địa bàn; đồng thời phối hợp quản lý các trường hợp người nước ngoài bị tạm hoãn xuất cảnh nhưng không có cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân bảo lãnh.

Việc trao đổi dữ liệu khai báo tạm trú giữa Bộ Công an và Bộ Quốc phòng cũng được quy định cụ thể nhằm phục vụ công tác quản lý tại khu vực biên giới và các địa bàn trọng điểm.

Với việc thiết lập cơ chế phối hợp đồng bộ, tăng cường liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước, Nghị định số 286/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý người nước ngoài tại Việt Nam, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong lĩnh vực xuất nhập cảnh.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2026, đồng thời thay thế Nghị định số 64/2015/NĐ-CP.