Làm "sạch" thị trường xét nghiệm Covid-19 vì nỗi đau của những phận người

Vốn dĩ, bệnh nhân chạy thận đã là những số phận đau thương, rất nhiều người trong số họ có hoàn cảnh khó khăn, quá trình chạy thận lại kéo dài, việc theo đuổi chuỗi ngày níu kéo sự sống đối với những bệnh nhân nghèo đó là vô cùng mệt mỏi.

Chẳng hạn như ví dụ trong bài viết trên , anh Nguyễn Quốc Hưng (29 tuổi, quê Bình Định) cứ đều đặn 3 lần một tuần là phải di chuyển từ nhà trọ ở đường Lê Thị Hoa, phường Bình Chiểu, TP Thủ Đức đến Bệnh viện (BV) An Sinh (quận Phú Nhuận, TPHCM) chạy thận.

Căn bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối đẩy mái nhà bình yên của vợ chồng anh với cô con gái nhỏ xiêu vẹo từ 5 năm trước. Quãng thời gian dài đằng đẵng trị bệnh khiến sức khỏe, kinh tế gia đình anh Hưng cũng như nhiều bệnh nhân khác suy kiệt nặng nề.

Gánh nặng nhân lên gấp đôi kể từ tháng 7 tới nay, khi đợt bùng dịch Covid-19 lần thứ 4 trở nên nghiêm trọng. Mà oái oăm thay, nguyên nhân đến từ chi phí xét nghiệm nhanh Covid-19, mỗi một lần hơn 270.000 đồng, một tháng tốn hơn 3 triệu đồng.

Không đủ sức trang trải, gia đình bệnh nhân thậm chí đã phải đi vay "nóng", vay 9 triệu đồng thì thêm lãi phát sinh, số phải trả lên đến 15-16 triệu đồng.

Buồn thay, không chỉ có một anh Hưng mà nhiều, rất nhiều bệnh nhân có hoàn cảnh tương tự. Họ nói với phóng viên không thể cầm cự nổi và có người tính đến chuyện từ bỏ.

Vậy là, có thể những bệnh nhân này không mắc Covid-19, nhưng dịch bệnh đã gián tiếp đẩy họ vào đường cùng, bế tắc.

TS.BS Nguyễn Đức Lộc, Trưởng Trung tâm Lọc máu, BV An Sinh (quận Phú Nhuận, TPHCM) dẫn quy định cho biết, chỉ khi bệnh nhân có kết quả xét nghiệm RT-PCR dương tính với SARS-CoV-2 (đồng nghĩa nhiễm Covid-19) thì mới được chi trả toàn bộ. Ngược lại, họ phải tự thanh toán khoản phí test Covid-19.

Nhiều trường hợp có bảo hiểm y tế hỗ trợ 80%-100% phí lọc thận, bệnh nhân chỉ đóng thêm tiền phát sinh như thuốc men, dịch truyền. Điều này dẫn đến câu chuyện tréo ngoe là tiền xét nghiệm Covid-19 lại bằng hoặc thậm chí cao hơn cả tiền bệnh nhân chạy thận phải đóng thời điểm trước khi bùng dịch.

Nhà nước đã dành một nguồn ngân sách không nhỏ để hỗ trợ chống dịch Covid-19. Rất nhiều thứ phải lo, nhiều vấn đề phải giải quyết, nhưng có lẽ rằng, những người yếu thế nhất trong những người yếu thế của xã hội - những bệnh nhân nghèo - họ cần được bảo vệ trước hết. Không chỉ bệnh nhân lọc thận, mà cả những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo khác!

Chúng ta không phủ nhận tầm quan trọng của công tác xét nghiệm. Nói thẳng ra thì không thể không xét nghiệm nếu muốn khống chế dịch. Thế nhưng, như đã đề cập ở BLOG ngày 2/9, test nhanh Covid-19 đã trở thành một gánh nặng với xã hội, bào mòn sức chịu đựng của người dân và doanh nghiệp.

Trong không ít tình huống, việc test nhanh có thể bị lạm dụng, không rõ vì mục đích gì, vì nếu chỉ là để phòng dịch thì không cần thiết. Vừa test xong đã yêu cầu phải test lại, kết quả xét nghiệm không được công nhận, không thống nhất, người dân vừa bị "hành" vừa mất tiền vô nghĩa. Rất bức xúc!

Bộ Y tế hiện đã có văn bản đề nghị Sở Y tế chỉ đạo các đơn vị liên quan về việc không sử dụng xét nghiệm kháng thể SARS-CoV-2 sai mục đích, không cần thiết, gây tốn kém... Vậy vấn đề bây giờ là thực tế triển khai ra sao cho đúng với tinh thần của công văn đó. Nếu vẫn lạm dụng test nhanh thì xử lý thế nào?

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề nghị thanh tra, rà soát việc kinh doanh, mua sắm test kit cũng như giá xét nghiệm, giá dịch vụ xét nghiệm, từ đó kịp thời chấn chỉnh và xử lý vi phạm. Trường hợp có dấu hiệu hình sự, chuyển ngay hồ sơ sang cơ quan công an để xử lý theo quy định.

Tôi cho rằng, xuyên suốt hoạt động chống dịch, trên hết chúng ta cần sự thông cảm và đoàn kết, nhưng với những hành vi đi ngược với lợi ích đất nước, nhân dân thì phải cứng rắn. Sau những con số chi phí xét nghiệm ấy, đâu chỉ là sự hoan hỉ vì lợi nhuận của bên nào đó, mà còn là đạo đức, là sự tồn tại của những phận người.