Lái xe hơi ngày xưa và ngày nay có gì khác?

Những năm gần đây, xe hơi (ô tô 4-7 chỗ) là phương tiện đi lại rất phổ biến cho nhiều tầng lớp trong xã hội. Chỉ cần một khoảng tiền dành dụm từ 100 triệu đồng trở lên là sở hữu được ngay một xe ô tô đủ để che mưa, che nắng cho cả gia đình 4-5 người. Cùng xu thế đó, thì giới nữ lái xe hơi cũng tăng dần lên. Trong khi hồi trước giải phóng (30/4/1975), ở tỉnh lỵ Biên Hòa có Bà Lương Ngọc Dung, hiện 83 tuổi đang sinh sống tại 134 đường Cách Mạng Tháng Tám phường Quang Vinh, thành phố Biên Hòa là nữ có Bằng lái xe hơi (xe du lịch) thuộc lớp người tiên phong.

Mặc dù đã ở tuổi hơn 80 nhưng mắt vẫn sáng, tinh thần bà rất minh mẫn vẫn sáng tác thơ (chỉ khi nói chuyện thì phản ứng hơi chậm) nhưng khi có ai hỏi về việc bà là phụ nữ lái xe hơi ở tỉnh lỵ Biên Hòa hồi trước giải phóng thì bà nói “tăng tốc” ngay.

PV: Cơ duyên nào Bà có bằng lái xe hơi rất sớm?

Bà Lương Ngọc Dung: Trước đây, tôi làm giáo viên, dạy ở trường Nữ Tiểu học (sau này là trường Tiểu học Quang Vinh, Biên Hòa); chồng làm công chức, hai vợ chồng dành dụm tiền lương để mở tiệm sơn, sửa xe, làm đồng xe honda (xe mô tô) cải thiện kinh tế gia đình để nuôi các con ăn học.

Ngày đó (năm 1969), sau một thời gian, tiệm ăn lên làm ra, tôi dốc sức đầu tư tiệm sửa xe lớn hơn: “Gara Ngọc Dung” sơn, sửa, làm đồng các loại xe tải, xe du lịch, xe Lam… Do tiếp xúc thường xuyên với các loại xe ô tô nên rất am hiểu về nguyên lý hoạt động, cách vận hành các loại xe.

Từ đó, quyết định đi học và thi lấy bằng lái xe ô tô (du lịch) để thuận lợi hơn trong kinh doanh sửa chữa, đi chở hàng và tự lái xe để chở các con đi du lịch, đi tắm biển… Tính cẩn thận, nắm vững các quy định, biển báo… luôn làm chủ tay lái nên hơn 25 năm cầm lái, tuyên bố chưa một lần bị va quẹt hay tai nạn!

PV: Thưa bà, bà nhận xét chung đối với cánh tài xế xe hiện nay?

Bà Lương Ngọc Dung: Giới tài xế lái xe hiện nay nói chung, đa số họ chưa có nhiều kiến thức và kỹ năng lái xe; một số lý thuyết cơ bản nhất cũng như các quy định về an toàn giao thông… đã bị lãng quên. Do đó, khi ra đường nhất là gặp “tài xế nữ” là mọi người càng lo sợ.

Một lỗi cơ bản nhất thường thấy là hầu hết tài xế đều “quên” đó là trước khi bước lên nổ máy (đề) xe phải đi quan sát một vòng để xem chướng ngại vật (nếu có), quan sát vị trí xe đỗ… hầu hết tài xế hiện nay, họ vừa đi vừa bấm điều khiển từ xa (mở cửa xe) rồi lên xe nổ máy chạy ngay mà không quan sát xung quanh, ở đầu xe, sau xe, gầm xe có người, có chướng ngại vật gì không…

Khi dừng, đỗ xe, ngoài việc phải chấp hành theo biển báo và các quy định… thì phải đỗ xe cách đường hẻm ít nhất là 10 mét (ngày xưa lỗi này cũng phạt nặng), để người dân trong hẻm đi ra không bị khuất tầm nhìn. Hiện nay, có bao nhiêu bác tài làm được việc này?

Muốn quay đầu xe ngược lại thì phải giảm ga rà thắng, tìm chỗ trống để lùi xe quay ngang (de xe ít nhất là một đỏ) rồi chầm chậm sang đường. Phải nhường đường cho xe đi thẳng. Tôi lên án mạnh mẽ các tài xế quay đầu xe kiểu hình chữ “U”, hay vừa lái xe vừa nghe điện thoại không tập trung; dừng xe lại là mở cửa xe ngay không quan sát. Rất nhiều trường hợp tai nạn khi người lưu thông phía sau “tung” vô cánh cửa này.

PV: Theo Bà, hiện nay tai nạn do “đạp nhầm chân ga” rất nhiều, vậy làm cách nào để hạn chế việc “đạp nhầm chân ga”?

Bà Lương Ngọc Dung: Ngày xưa tất cả xe ô tô đều sử dụng số sàn nhưng xe nào cũng có điểm chung thế này, kinh nghiệm khi lái xe, chân phải không bao giờ để ở sàn xe “ở không” mà luôn luôn chạm vào một trong hai “chân ga hoặc chân thắng”: buông chân ga là chuyển ngay qua chân thắng và ngược lại không được rời.

Tất cả các xe, nhà sản xuất họ thiết kế chân ga, chân thắng (kể cả rãnh cao su bọc chân) đều khác nhau để chân của tài xế có cảm nhận phân biệt rõ ràng. Tôi khuyên tài xế chưa đạt đến “kỹ xảo” khi bước lên xe, nên sử dụng dép thường, không nên mang giày vì lúc đó chân sẽ không cảm nhận được đó là chân ga hay chân thắng, (nhất là giới nữ mang giày cao gót, xe số tự động, khi chân phải để ở sàn xe “ở không” gặp sự cố, đạp nhanh vào là dính ngay chân ga vì chân ga nằm ngoài cùng bên phải).

PV: Bà có ý kiến gì thêm cho giới trẻ đang cầm lái hiện nay?

Bà Lương Ngọc Dung: Các bác tài bây giờ chạy rất ẩu: bóp kèn in ỏi, liên hồi để xin vượt trong khi có chướng ngại vật phía trước hoặc lấn làn trên cầu, quay đầu xe trên cầu, hay không giữ khoảng cách giữa các xe từ 10 mét trở lên. Khi lưu thông đường trường với vận tốc cao, hay chủ quan “lái một tay” hoặc tay kia cầm nghe điện thoại. Nếu bị nổ bánh, tay lái sẽ bị chuyển hướng rất mạnh bất thình lình, cầm lái một tay sẽ không giữ được xe, lúc này tai nạn xảy ra hay đổ lỗi cho “xe mất lái”.

Tôi thắc mắc, ngày xưa các loại xe tải, xe đò chở khách vừa tới ranh giới vào thành phố là tất cả phải dừng lại để phụ xe (lơ xe) vặn bít ống xả ngang sử dụng ống xả dẫn lên mui để hơi nóng và khói thoát lên cao, không “phụt” vô mặt người lưu thông kế bên hoặc xe mô tô chạy phía sau.

Còn ngày nay, các xe không được nhả khói nhưng nó cứ phụt hơi nóng vô người đi sau hoặc đi song song với nó (vì sử dụng ống xả thấp hoặc ngang hông xe). Một số xe buýt có ghi sử dụng nhiên liệu sạch thân thiện với môi trường nhưng khi tăng tốc là người đi sau xe “lãnh trọn gói”; tại sao họ không đưa ống xả lên cao (lên mui) như thời trước kia? Trong khi đường Việt Nam là đường hỗn hợp.

PV: Có điều gì vui, thú vị trong giới lái xe ngày xưa, thưa bà!

Bà Lương Ngọc Dung (chậm rãi (cười)): một điều thú vị thời đó, hầu hết các xe ô tô, xe tải hay hư đèn xi nhan (hình như cũng không ai chú ý để sửa, công lộ cũng không phạt lỗi này). Xe không có máy lạnh nên cửa kính thường xuyên kéo xuống. khi đang lưu thông, muốn quẹo sang trái thì đưa tay trái thẳng ra “vẫy vẫy”; còn muốn quẹo sang phải cũng đưa tay trái lên nóc xe (mui xe) “vẫy vẫy”… Vậy mà nó đã trở thành quy ước, các bác tài xưa đều hiểu. Bây giờ thì xe máy lạnh, đèn đuốc đầy đủ, xe hiện đại hơn gấp nhiều lần… nhưng tai nạn lại thường xuyên.

Là nữ lái xe hơi rất hiếm lúc bấy giờ, nên khi xe bị hỏng hóc giữa đường là giới nam tài xế và công lộ… sẵn sàng ra tay nghĩa hiệp giúp đỡ nhiệt tình.

Tôi xin gửi lời nhắn nhủ lớp tài xế sau này khi tham gia giao thông: hãy lấy chuẩn mực đạo đức mà đối xử; phải có văn hóa trong giao thông, nhường nhịn, giúp đỡ nhau, xem tính mạng con người là trên hết./.

Xin cảm ơn Bà và chúc Bà thật khỏe./.