Kỹ thuật hồi sinh tim phổi có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể lần đầu tiên được công nhận tại Việt Nam

Kỹ thuật này là phương pháp hồi sinh tim phổi có hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể, sử dụng hệ thống tim phổi nhân tạo V-A ECMO để duy trì tuần hoàn và oxy hóa máu trong giai đoạn bệnh nhân ngừng tim.

Khác với hồi sinh tim phổi thông thường – chỉ tạo ra khoảng 25–30% cung lượng tim sinh lý – kỹ thuật hồi sinh tim phổi có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể (Extracorporeal Cardiopulmonary Resuscitation – ECPR) giúp đảm bảo tưới máu đầy đủ cho các cơ quan, đặc biệt là não, qua đó kéo dài “thời gian vàng” cấp cứu và tạo cơ hội để xử trí triệt để nguyên nhân gây ngừng tim.

Ngưng tim, đặc biệt là ngưng tim ngoại viện, luôn là tình trạng có tiên lượng rất nặng, với tỷ lệ sống sót đến khi ra viện chỉ khoảng 5%. Trong bối cảnh đó, ECPR được xem là phương pháp điều trị cứu vãn cho các trường hợp ngưng tim kháng trị với các biện pháp hồi sinh tim phổi nâng cao.

Các nghiên cứu lâm sàng trên thế giới cho thấy kỹ thuật này có thể nâng tỷ lệ sống còn lên khoảng 30–40% nếu được triển khai đúng chỉ định và kịp thời. Theo thống kê của Hiệp hội Hỗ trợ Tuần hoàn Ngoài cơ thể, tỷ lệ sống còn chung của bệnh nhân ngưng tim được thực hiện ECPR đạt khoảng 31% – cao hơn nhiều so với CPR đơn thuần.

Thực tiễn triển khai tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP HCM) cho thấy những tín hiệu rất tích cực. Trong năm 2025, bệnh viện đã áp dụng ECPR cho 14 trường hợp ngừng tim, ghi nhận tỷ lệ người bệnh sống sót với chức năng thần kinh tốt, có thể trở lại cuộc sống bình thường đạt 36%. Đây là kết quả có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ về mặt chuyên môn mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc – cứu sống người bệnh và bảo tồn chất lượng sống sau điều trị.

Thành công này là kết quả của một quá trình chuẩn bị bài bản và có định hướng. Trên cơ sở được Sở Y tế TP HCM phê duyệt triển khai kỹ thuật ECMO từ năm 2022, Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã từng bước xây dựng đội ngũ chuyên sâu, hoàn thiện quy trình kỹ thuật, đầu tư đồng bộ trang thiết bị và tổ chức hệ thống cấp cứu theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Việc triển khai ECPR không chỉ là sự phát triển về kỹ thuật, mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa như hồi sức cấp cứu, tim mạch, gây mê hồi sức và ngoại khoa.

Đáng chú ý, trong bối cảnh Việt Nam hiện chưa có danh mục kỹ thuật chính thức cho ECPR trong cấp cứu ngưng tim kháng trị, cũng như dữ liệu thực tế còn rất hạn chế, việc Bệnh viện Nhân dân Gia Định được công nhận là đơn vị đầu tiên triển khai kỹ thuật này có ý nghĩa tiên phong, mở ra hướng đi mới cho lĩnh vực hồi sức cấp cứu trong nước.

Từ góc độ quản lý ngành, đây không chỉ là thành tựu của riêng một bệnh viện, mà còn là minh chứng cho hiệu quả của định hướng phát triển hệ thống y tế chuyên sâu, đa tầng, đa trung tâm của TP HCM. Những kỹ thuật cao như ECPR sẽ từng bước được nhân rộng có kiểm soát, gắn với đào tạo, chuyển giao và chuẩn hóa quy trình, nhằm nâng cao chất lượng cấp cứu và tăng cơ hội sống cho người bệnh trên toàn địa bàn.

Sở Y tế TP HCM ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của tập thể Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong việc tiên phong tiếp cận, làm chủ và triển khai thành công kỹ thuật ECPR.

Trong thời gian tới, ngành Y tế TP HCM sẽ tiếp tục thúc đẩy phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, đặc biệt trong lĩnh vực hồi sức cấp cứu, đồng thời gắn kết chặt chẽ với hệ thống cấp cứu ngoại viện, nhằm hình thành chuỗi cấp cứu liên hoàn – từ cộng đồng đến bệnh viện với mục tiêu cao nhất là không để mất đi những “thời gian vàng”, để mỗi người bệnh ngưng tim đều có thêm một cơ hội được cứu sống, được trở về với gia đình và tiếp tục cuộc sống bình thường.