Kiến ​​tạo hệ sinh thái thuận lợi cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Việt Nam đang từng bước kiến ​​trúc tạo hệ sinh thái lợi ích cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, khuyến khích trí tuệ Việt tỏa sáng, khơi dậy tiềm năng sáng tạo để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững.

Ngày 21/8, tại Hải Phòng, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trungou, Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) và Thành ủy Hải Phòng phối hợp tổ chức Hội nghị “Độ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số lượng Cung cấp phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam”.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh, thế giới đang bước vào kỷ nguyên số với tốc độ phát triển chưa từng có.

Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, blockchain… đang tái sinh hình thành các phương thức sản xuất, mô hình quản trị, lối sống và cách thức phát triển.

Trong khi nhiều quốc gia tận dụng triệt để khoa học công nghệ như động lực thì chốt, Việt Nam dù đã đạt được nhiều thành công sau gần 40 năm đổi mới vẫn đối diện khó khăn: năng suất lao động thấp, doanh nghiệp hạn chế trong tiếp thu công nghệ, liên kết giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp chưa chặt, thiếu nhân lực chất lượng cao.

Ông Đạt nhấn mạnh, Việt Nam cần một chiến lược đột phá không chỉ về công nghệ mà cả về thứ tư, thể chế và nguồn lực.

Nghị quyết số 57-NQ/TW đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ đạo đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, hiện thực hóa khát vọng 2045 trở thành quốc gia gia phát triển, thu nhập cao.

Cùng với đó, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 tạo hành lang pháp lý thuận lợi, mở ra cơ chế, chính sách tài chính đột phá, khuyến khích đầu tư, nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới. Đây là nền tảng khơi dậy sáng tạo trong toàn xã hội.

Từ góc độ địa phương, ông Lê Ngọc Châu, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng cho biết, Thành phố đã cụ thể hóa Nghị quyết 57 bằng nhiều kế hoạch, cơ chế và thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Kết quả bước đầu khá tích cực: Hải Phòng thứ 3 cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương; phát triển khai mạnh hạ tầng số, phủ sóng 4G, thử nghiệm 5G; kết nối dữ liệu đất đai, dân cư, giáo dục.

Thành phố hiện có 76 doanh nghiệp khoa học công nghệ, hơn 1.400 doanh nghiệp công nghệ số, gần 9.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ ứng dụng nền số.

Đặc biệt, Khu đô thị công nghệ 13.000 tỷ đồng với diện tích 86 ha đang được phát triển, có thể quyết định xây dựng Hải Phòng thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ biển của quốc gia.

TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA và Quỹ VIFOTEC, nhấn mạnh Nghị quyết 57 đề cao việc tôn vinh, khen thưởng xứng đáng các nhà khoa học, sáng chế, doanh nghiệp có thành tích.

Trong hơn 30 năm qua, Quỹ VIFOTEC đã tổ chức hàng đêm Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam, Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc và Cuộc thi sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng, vinh danh hàng phong công trình có giá trị ứng dụng cao, nhiều công trình đạt giải quốc tế. Việc tôn vinh đáp ứng thời gian tạo niềm tự hào, kích thích giới khoa học tiếp tục cống hiến.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy cũng chia sẻ nội dung chính của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 cùng các cơ chế tài chính đột phá, đồng thời giới thiệu danh mục công nghệ chiến lược khuyên mở định hướng phát triển cho các phương pháp địa phương.

Hội nghị được đánh giá là một diễn đàn quan trọng để cập nhật chính sách, trao đổi kinh nghiệm, xác định tâm hành động cho từng ngành, từng lĩnh vực.

Đây cũng là bước đi thiết thực trong kiến ​​trúc tạo môi trường thuận lợi, đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành nguồn lực phát triển bền vững của Việt Nam.