Khát vọng phồn vinh từ vùng đất… “ngủ quên”

Mảnh đất giàu tiềm năng

Ngoài ra, vùng đất này hội tụ các thế mạnh về cả du lịch tự nhiên và nhân văn với những di tích lịch sử, văn hóa được xếp hạng, như: Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Pác Bó, Di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo, Di tích Quốc gia đặc biệt địa điểm chiến thắng biên giới 1950 huyện Thạch An, thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao, vườn Quốc gia Phia Oắc, Phia Đén, hồ Thăng Hen, núi Mắt thần….

Đặc biệt, mới đây nhất, Hội đồng Chấp hành UNESCO đã chính thức công nhận Công viên địa chất Non nước Cao Bằng là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, mở ra cơ hội cho Cao Bằng trở thành điểm nhấn mới trong bản đồ di sản, du lịch của Việt Nam, là điều kiện để tỉnh tập trung phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong thời gian tới.

Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Lại Xuân Môn.

Với đường biên giới dài hơn 333 km giáp Trung Quốc, Cao Bằng hiện có 1 cửa khẩu Quốc tế, 3 cửa khẩu Quốc gia và nhiều cặp cửa khẩu phụ, lối mở, điểm thông quan, đây là lợi thế và thuận lợi để giao lưu, mở rộng thị trường xuất nhập khẩu hàng hóa.

Mặc dù cách Thủ đô Hà Nội chưa đầy 300km, nhưng để đến Cao Bằng chỉ có một hệ thống giao thông duy nhất là đường bộ, với hai tuyến đường chính là Quốc lộ 3 và Quốc lộ 4D.

Hầu hết các tuyến đường đều qua nhiều đoạn đèo quanh co, hiểm trở như đèo Gió, đèo Giàng, đèo Cao Bắc (trên Quốc lộ 3) hoặc đèo Bông Lau (QL 4D).... với thời gian di chuyển lên tới 7 - 8 tiếng.

Thành phố Cao Bằng nhìn từ trên cao (Ảnh: Thế Vĩnh).

Khát vọng về một tuyến cao tốc lên Cao Bằng luôn được nhân dân và lãnh đạo tỉnh Cao Bằng qua các thời kỳ ấp ủ, nung nấu. Nhưng Cao Bằng vẫn được coi là vùng đất ngủ quên bấy lâu nay mà chưa một lần được đánh thức.

Khát vọng về một tuyến đường cao tốc!

Chia sẻ với phóng viên, ông Lại Xuân Môn, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng khẳng định: Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh là quyết tâm, khát vọng của Đảng bộ, chính quyền, người dân tỉnh Cao Bằng. Tuyến đường cao tốc sẽ giúp Cao Bằng tháo gỡ điểm nghẽn về giao thông để đột phá phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, tăng cường công tác đối ngoại và đảm bảo quốc phòng - an ninh…Từ năm 2016, tuyến cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong quy hoạch phát triển mạng đường bộ cao tốc Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Tuyến đường dự kiến có chiều dài 144km, quy mô 4 làn xe với tổng mức đầu tư khoảng 47.520 tỉ đồng.

Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng cũng cam kết sẽ có các chính sách hỗ trợ cho dự án, đảm bảo đúng quy định, trong trường hợp lưu lượng xe khó khăn, tỉnh sẽ nghiên cứu những phương án hỗ trợ khác, sẽ có những Nghị quyết cụ thể. Nhà đầu tư không phải lo rủi ro về tư duy nhiệm kỳ do thay đổi chính sách.

Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Hoàng Xuân Ánh.

Theo lãnh đạo tỉnh Cao Bằng, phát triển cao tốc sẽ kết nối Cao Bằng với các trung tâm kinh tế - văn hóa - xã hội lớn và các tỉnh trong khu vực. Thiết lập tuyến vận tải đường bộ quốc tế giữa Việt Nam và Trung Quốc (Tây Nam Trung Quốc qua Bách Sắc (Quảng Tây) - Trà Lĩnh (Cao Bằng) nối với Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng hướng ra biển thông qua cảng Hải Phòng và nối với đường Hồ Chí Minh, đường sắt xuyên Á thông đến các nước ASEAN.

Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng hàng đầu, vừa mang tính chất cấp bách trước mắt, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với việc phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Ông Hoàng Xuân Ánh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cũng cho biết: Việc nghiên cứu xây dựng công trình giao thông sẽ là bước ngoặt rất lớn đối với tỉnh Cao Bằng. Hạ tầng giao thông từ lâu là cản trở lớn nhất đối sự phát triển kinh tế xã hội của Cao Bằng, bởi địa hình chia cắt, cách xa các trung tâm kinh tế lớn, chưa thuận tiện cho nhu cầu giao thông và lưu thông hàng hóa thương mại giữa các vùng. Cao Bằng xác định phát triển giao thông là bước đi quan trọng hiện nay.

Người dân Cao Bằng khát vọng về một tuyến đường cao tốc sẽ tháo gỡ điểm nghẽn về giao thông, đột phá phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo.... (Đèo Liêu. Ảnh: Thế Vĩnh).

Do đặc điểm, điều kiện tự nhiên, trong đó hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông vừa thiếu, vừa yếu là hạn chế, khó khăn lớn nhất trong việc khai thác tiềm năng, lợi thế của tỉnh Cao Bằng để phát triển kinh tế - xã hội, việc giao lưu trao đổi hàng hóa của nhân dân và thu hút đầu tư vào địa bàn tỉnh... Do đó, việc phát triển hạ tầng giao thông bằng tuyến cao tốc lên Cao Bằng hoàn toàn chính đáng, đúng và trúng tâm nguyện của lãnh đạo và nhân dân tỉnh Cao Bằng.

Chớp thời cơ, tháo nút thắt để tạo sự đột phá

Theo số liệu từ UBND tỉnh Cao Bằng, trong năm 2016, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh Cao Bằng đạt 852 triệu USD và năm 2018 đã tăng lên 2.380 triệu USD. Tăng trưởng về thu ngân sách cũng không ngừng tăng lên, từ 1.303 tỷ đồng năm 2016 đã tăng lên gần 1.900 tỷ đồng vào năm 2018.

Ngành du lịch và Dịch vụ cũng được các cấp, ngành quan tâm và khai thác một cách hiệu quả. Nếu như năm 2016, lượng khách du lịch đến với Cao Bằng là 741.547 lượt với doanh thu đạt 142,5 tỷ đồng thì chỉ hai năm sau đó (năm 2018), số lượng khách du lịch đạt 1.200.000 lượt (tăng 61,8% so với năm 2016), doanh thu đạt 360 tỷ đồng.

Thác Bản Giốc, một danh thắng nằm trong công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

Tuy nhiên, do đặc thù là địa phương miền núi, xa thủ đô và các trung tâm, thành phố lớn, luôn chịu nhiều thiệt thòi, đặc biệt là trong đầu tư cơ sở hạ tầng, giao thông nên dường như Cao Bằng vẫn chưa tận dụng, khai thác hết lợi thế và tiềm năng của mình. Tâm huyết về một đường cao tốc tấp nập xe qua lại, nối Cao Bằng với các Trung tâm lớn mới chỉ nằm trên giấy, nhiều nhà đầu tư đến, rồi lại đi…

Mới đây, một tin vui cho người dân Cao Bằng là Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả, là Tập đoàn có danh tiếng trong lĩnh vực đầu tư hạ tầng giao thông đã tham gia nghiên cứu dự án đường bộ cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng).

Xác định đây là tuyến huyết mạch, tạo đột phá trong phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh quốc phòng của tỉnh Cao Bằng, lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Cao Bằng đã nhanh chóng chớp thời cơ, tạo mọi điều kiện để thúc đẩy triển khai sớm dự án này.

Năm 2018, sau nhiều lần khảo sát và làm việc với Tập đoàn Đèo Cả hướng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh kết nối với cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng đã rút ngắn 29km so với quy hoạch, giảm tổng chiều dài của dự án từ 144km xuống còn 115km với 6 hầm xuyên qua núi, cầu cạn vượt thung lũng. Với phương án này, tổng mức đầu tư dự án còn khoảng 20.938 tỷ đồng - giảm hơn 26.000 tỷ đồng so với nghiên cứu đề xuất trước đó. Cùng với đó là phương án phân kỳ đầu tư hợp lý.

Theo khảo sát đánh giá, tuyến cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh trong khoảng 10 năm đầu khai thác (2023 – 2032) sẽ đạt khoảng 5.000 – 10.000 xe/ngày đêm.

Ngày 25/11/2018, tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư thương mại và du lịch tỉnh Cao Bằng năm 2018, UBND tỉnh Cao Bằng đã ký biên bản ghi nhớ đầu tư cho Tập đoàn Đèo Cả - Dự án đường bộ cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng) - giai đoạn 1 với tổng vốn đăng kí đầu tư 10.000 tỷ đồng

Hiện nay, tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn - Hữu Nghị Quan đang thực hiện những đoạn tuyến cuối cùng và sẽ hoàn thành toàn bộ trong năm 2020. Đồng thời, dự án cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đang nhận được sự quan tâm của các Nhà đầu tư trong nước có năng lực và kinh nghiệm. Đây là những cơ sở và cơ hội để nghiên cứu đầu tư tuyến cao tốc Lạng Sơn – Cao Bằng ngay trong giai đoạn 2019-2022.