Kết luận thanh tra đất Đồng Tâm: Điều tra, xử lý nghiêm vi phạm, thu hồi đất quốc phòng bị lấn chiếm

Vụ thu hồi đất phục vụ dự án KCN bờ trái sông Đà (Hòa Bình): Công dân tiếp tục đội đơn kêu cứu

Vụ rác ngập suối ở Hà Giang: Chủ tịch xã thuyết phục người dân gỡ clip khỏi mạng xã hội

Chuẩn bị xét xử vụ trở thành kẻ cướp vì đòi nợ người yêu cũ 500 nghìn

Toàn bộ sân bay Miếu Môn là đất quốc phòng

Theo kết luận thanh tra, về việc quản lý sử dụng đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, liên quan tới nguồn gốc đất, theo Quyết định số 113/TTg ngày 14/4/1980 của Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 386-QĐ/UB ngày 10/11/1981 của UBND tỉnh Hà Sơn Bình, Quyết định số 5383/QĐ-UBND ngày 20/10/2014 của UBND Thành phố, thì toàn bộ đất sân bay Miếu Môn là đất quốc phòng, được các đơn vị quân đội sử dụng vào mục đích quốc phòng, cắm mốc giới bê tông cốt thép, lập các sơ đồ, bản đồ quản lý đất sân bay với 16 mốc giới, trong quá trình quản lý đã cắm dày thêm 41 mốc thành 57 mốc có tọa độ theo quy chuẩn; hiện trạng đã được kiểm định của cơ quan đo đạc Bộ Tài nguyên và Môi trường (ngày 21/6/2017) không có thay đổi, chuyển dịch, có diện tích 236,7 ha, tăng 28,7 ha so với diện tích ghi trong Quyết định số 113/TTg ngày 14/4/1980 của Thủ tướng Chính phủ.

Kết luận thanh tra nêu rõ, diện tích 28,7 ha tăng này chính là diện tích thuộc phần 31,9 ha bị ảnh hưởng của thi công thuộc địa giới hành chính huyện Chương Mỹ, không sản xuất nông nghiệp được và nằm trong quy hoạch giai đoạn 2 xây dựng sân bay Miếu Môn do Nông trường quốc doanh Lương Mỹ đã bàn giao cho Bộ Tư lệnh công binh (sau khi trừ đường giao thông 2,5 ha và sai số do đo đạc 0,7 ha). Trong diện tích 236,7 ha có 64,03 ha đất thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm (giảm 0,63 ha so với diện tích đất 3 đơn vị đã bàn giao cho Bộ Tư lệnh công binh trước đây do sai số đo đạc).

“Đến thời điểm Đoàn thanh tra làm việc, toàn bộ diện tích đất cơ bản phù hợp với diện tích đất các tổ chức đã bàn giao cho Bộ Tư lệnh công binh; quá trình đo đạc ở các thời điểm có sai số không lớn, chủ yếu do trừ đường giao thông chạy qua, không làm ảnh hưởng tới việc quản lý, sử dụng đất quốc phòng.

Tuy nhiên, từ sau khi nhận đất đến trước ngày 1/7/2004 (thời điểm Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực), các đơn vị quốc phòng chưa làm thủ tục trình Bộ Quốc phòng để báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định diện tích 31,9 ha đất bị ảnh hưởng của thi công mà Nông trường quốc doanh Lương Mỹ đã bàn giao, là thiếu sót” – thông báo kết luận thanh tra nêu.

Buông lỏng quản lý, chiếm đất quốc phòng

Về việc quản lý, sử dụng đất, kết luận thanh tra chỉ ra, từ năm 1981 đến nay, toàn bộ diện tích đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm do các đơn vị quốc phòng quản lý, sử dụng.

Tuy nhiên, trong quá trình quản lý, sử dụng, các đơn vị quốc phòng cũng như UBND xã Đồng Tâm đã bộc lộ sự buông lỏng quản lý trong một thời gian dài. Cụ thể, trong quá trình quản lý, sử dụng, các đơn vị quốc phòng đã ký hợp đồng canh tác đất tăng gia hàng năm với UBND xã Đồng Tâm để UBND xã giao cho các đội sử dụng vào mục đích nông nghiệp, từ năm 2012 đã dừng việc ký hợp đồng canh tác đất tăng gia nhưng đến nay các hộ dân vẫn đang sản xuất nông nghiệp tại đây, là buông lỏng quản lý đất quốc phòng.

Các đơn vị quốc phòng chưa thực hiện di dời một số hộ dân đã ăn ở trên đất quốc phòng từ trước năm 1980, để các hộ lấn chiếm, cho tặng, chuyển nhượng, xây dựng công trình trái phép mà đơn vị quốc phòng không có biện pháp xử lý kiên quyết, triệt để.

Ngoài ra, ngày 18/6/2014, Lữ đoàn 28 có đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khu sân bay Miếu Môn với diện tích 239,2 ha được giới hạn bởi 57 mốc; ngày 20/10/2014, UBND Thành phố đã có Quyết định số 5383/QĐ-UBND giao 236,7 ha cho Quân chủng Phòng không Không quân tiếp tục sử dụng làm vị trí đóng quân của Lữ đoàn 28 nhưng sau 3 ngày Lữ đoàn 28 lại có Thông báo số 961A/TB-LĐ trả lời công dân tố cáo thực tế hiện nay đơn vị vẫn quản lý diện tích 208 ha được thể hiện trên đường bao 16 mốc giới, là thiếu chính xác, không đúng với thực tế và hồ sơ quản lý đất đai do đơn vị quản lý.

Trong quá trình quản lý về dân cư và trật tự xây dựng, UBND xã Đồng Tâm đã buông lỏng quản lý để các hộ dân xây dựng không phép trên đất quốc phòng. Mặt khác, từ năm 2003 đến năm 2010, UBND xã Đồng Tâm đã xác nhận các hồ sơ thừa kế, cho, tặng, chuyển nhượng của các hộ dân đang sử dụng đất quốc phòng là trái thẩm quyền và vi phạm pháp luật về quản lý đất đai.

Cũng theo kết luận thanh tra, việc tháng 2 năm 2017, một số công dân tự ý tổ chức đo đạc, phân lô trên phần diện tích đất Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel đang thực hiện dự án quốc phòng trong diện tích đất sân bay Miếu Môn, mặc dù, UBND xã Đồng Tâm đã có thông báo nêu rõ đây là đất quốc phòng, đề nghị các công dân không được vi phạm pháp luật, nhưng trong các ngày từ 25-28/2/2017, một số công dân vẫn cố tình đưa máy móc vào để chia đất, xây dựng công trình trái phép là hành vi chiếm đất quốc phòng, coi thường pháp luật, vi phạm nghiêm trọng Khoản 1, Điều 12 Luật Đất đai năm 2013, vi phạm trật tự an toàn xã hội.

Thu hồi dự thảo phương án bồi thường của 14 hộ dân

Về việc GPMB một số hộ dân đang sử dụng đất quốc phòng, kết luận thanh tra chỉ ra, thực hiện các Quyết định: số 113/TTg ngày 14/4/1980 của Thủ tướng Chính phủ, số 386-QĐ/UB ngày 10/11/1981 của UBND tỉnh Hà Sơn Bình về việc giao đất cho Bộ quốc phòng để xây dựng sân bay Miếu Môn, số 5383/QĐ-UBND ngày 20/10/2014 của UBND Thành phố; đề nghị của Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không Không quân, UBND Thành phố đã chỉ đạo UBND huyện Mỹ Đức thực hiện công tác GPMB di dời các hộ dân đang sử dụng đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm là đúng thẩm quyền quy định tại Khoản 2, Điều 148 Luật Đất đai 2013; Điều 25 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ và Khoản 5, Điều 23 Quyết định số 23/2014/QĐ-UBND ngày 20/6/2014 của UBND Thành phố.

UBND huyện Mỹ Đức đã có các Thông báo về việc thu hồi đất, các quyết định thành lập Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư, quyết định phê duyệt tiến độ kế hoạch GPMB là đúng quy định tại Điều 1, 29, 30, 31, 32 Quyết định số 23/2014/QĐ-UBND ngày 20/6/2014 của UBND Thành phố.

Việc một số công dân có đơn tố cáo UBND huyện Mỹ Đức ban hành thông báo thu hồi đất GPMB khu đất 14 hộ dân đang sử dụng, đã được UBND Thành phố giải quyết tại Kết luận số 47/KL-UBND ngày 31/10/2016, theo đó là tố cáo sai. UBND huyện Mỹ Đức tiếp tục tổ chức kê khai, kiểm đếm; căn cứ xác nhận của UBND xã Đồng Tâm, chính sách GPMB do Liên ngành đề xuất, lập dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân và công khai tại UBND xã là đúng thẩm quyền, đúng quy trình.

Tuy nhiên, trong 14 hộ dân đang sử dụng đất quốc phòng chỉ có 5 hộ có giấy do Ủy ban hành chính xã, HTX nông nghiệp Đồng Tâm cho, cho mượn đất để ở và sản xuất từ trước năm 1980, giấy tờ của các trường hợp khác không có căn cứ pháp luật.

Tại thời điểm kiểm đếm, diện tích sử dụng của các hộ tăng lên rất nhiều (hộ tăng ít nhất là hơn 1.000 m2, hộ tăng lớn nhất là hơn 16.000 m2), trong khi UBND xã Đồng Tâm xác nhận nguồn gốc là đất quốc phòng, không xác định nguyên nhân và thời điểm tăng diện tích đất, thời điểm xây dựng công trình, nhưng Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư huyện Mỹ Đức đã căn cứ vào xác nhận của UBND xã Đồng Tâm, Liên ngành lại căn cứ vào báo cáo của UBND huyện Mỹ Đức về diện tích và thời điểm sử dụng đất của các hộ dân, đề xuất chính sách để UBND huyện xây dựng phương án Bồi thường, hỗ trợ dự thảo đã tính bồi thường, hỗ trợ đất ở cho 13/14 hộ với diện tích từ 360m2-900m2, là không chặt chẽ, thiếu kiểm tra.

Đến thời điểm thanh tra, UBND huyện Mỹ Đức và các ngành có liên quan đã thống nhất thu hồi Dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã lập cho 14 hộ dân trước đây.

Xử lý nghiêm những cán bộ có sai phạm

Về quá trình xử lý từ trước đến nay trên diện tích đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm, liên quan tới việc xử lý các nội dung tố cáo của công dân, kết luận thanh tra nêu: Những đơn tố cáo liên quan đến sai phạm trong quản lý đất đai trên địa bàn xã Đồng Tâm trước đây đã được UBND Thành phố giao Thanh tra Thành phố xác minh; trên cơ sở báo cáo của Thanh tra Thành phố, UBND Thành phố đã kết luận rõ đúng, sai.

Đối với những nội dung tố cáo đúng, UBND Thành phố đã chỉ đạo UBND huyện Mỹ Đức và các đơn vị có liên quan tổ chức khắc phục và bãi bỏ các văn bản xác nhận chuyển nhượng, thừa kế trái thẩm quyền của UBND xã Đồng Tâm, xử lý nghiêm cán bộ có sai phạm. Đến nay, về đảng, đã có 8 người bị xử lý kỷ luật khai trừ đảng, 6 người bị cảnh cáo, 5 người bị khiển trách; về chính quyền: 12 người bị cảnh cáo, 1 người bị khiển trách và 1 người bị buộc thôi việc. Hiện nay, Công an huyện Mỹ Đức đã khởi tố 14 bị can, tạm giam 2 đối tượng (nguyên là cán bộ xã Đồng Tâm) để phục vụ công tác điều tra.

Đối với 3 tố cáo liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm, Thanh tra Thành phố thấy: 2 nội dung tố cáo sai; 1 nội dung tố cáo có cơ sở (về việc bồi thường cho 14 hộ dân không đúng Luật Đất đai, cao hơn so với hạn mức 360m2/hộ đang áp dụng tại địa phương), các sở ngành của thành phố đã thống nhất thu hồi dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư do UBND huyện Mỹ Đức lập cho 14 hộ dân trước đây.

Không có đất nông nghiệp diện tích 59 ha xứ đồng Sênh

Về xử lý kiến nghị, phản ánh của ông Lê Đình Kình và một số công dân, theo kết luận thanh tra, đối với kiến nghị làm rõ diện tích 28,7 ha chênh lệch giữa Quyết định số 5383/QĐ-UBND ngày 20/10/2014 của UBND Thành phố với Quyết định số 113/TTg ngày 14/4/1980 của Thủ tướng Chính phủ, nay được Thanh tra Thành phố làm rõ diện tích 28,7 ha (theo kết quả kiểm tra, đo đạc mốc giới sân bay ngày 21/6/2017 là 28,9 ha) chênh lệch giữa Quyết định số 5383/QĐ-UBND ngày 20/10/2014 của UBND Thành phố với Quyết định số 113/TTg ngày 14/4/1980 của Thủ tướng Chính phủ chính là diện tích 31,9 ha bị ảnh hưởng của thi công thuộc địa giới hành chính huyện Chương Mỹ nằm trong quy hoạch giai đoạn 2 sân bay Miếu Môn do Nông trường quốc doanh Lương Mỹ đã bàn giao cho Bộ Tư lệnh công binh sau khi trừ đường giao thông 2,5 ha và sai số do đo đạc 0,7 ha.

Đối với đề nghị trả tiền bồi thường về đất khi GPMB khu đất 14 hộ dân đang sử dụng đất quốc phòng cho nhân dân xã và Giấy kê khai đất nông nghiệp của ông Trần Văn Thục ghi ngày 29/4/2017 về việc gia đình có đất cá thể nằm trong khu đất sân bay Miếu Môn, là không có căn cứ.

Đối với nội dung kiến nghị liên quan đến diện tích đất nông nghiệp 59 ha, các thông tin mà ông Lê Đình Kình và một số công dân nêu không nhất quán (có đơn nêu là 49 ha, có đơn nêu là 59 ha do UBND xã Đồng Tâm quản lý; có đơn nêu là đất bỏ hoang; có đơn nêu 59 ha đất nông nghiệp của nhân dân...).

Theo kết quả chồng ghép Bản đồ hiện trạng đất sân bay Miếu Môn tỷ lệ 1/5000 lập năm 2013 và Bản đồ địa giới hành chính lập theo Chỉ thị số 364/CT-TTg ngày 6/11/1991 của Thủ tướng Chính phủ do Xí nghiệp tài nguyên và môi trường 1 – Chi nhánh Tổng Công ty Tài nguyên và Môi trường Việt Nam, Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND các huyện: Chương Mỹ, Mỹ Đức và UBND các xã: Trần Phú, Mỹ Lương, Đồng Lạc, Đồng Tâm thực hiện ngày 31/5/2017 và ngày 09/6/2017, diện tích đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm chỉ có 64,03 ha (theo kết quả đo đạc, kiểm tra mốc giới hiện trạng ngày 21/6/2017 là 64,11 ha) có phía Tây, phía Nam tiếp giáp với đường 429, phía Bắc tiếp giáp với đất xã Trần Phú, xã Đồng Lạc huyện Chương Mỹ, phía Đông giáp đường đi xã Hữu Văn huyện Chương Mỹ.

Việc ông Lê Đình Kình và một số công dân cho rằng phần diện tích đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm là 106 ha (có đơn nêu là 96 ha) là không đúng.

Theo hồ sơ quản lý đất nông nghiệp của UBND xã Đồng Tâm, xã Đồng Tâm không có đất nông nghiệp diện tích 59 ha hoặc 49 ha xứ đồng Sênh như ông Lê Đình Kình và một số công dân nêu.

Các mốc giới do công dân dẫn Đoàn thanh tra kiểm tra tại hiện trường và vẽ trên một phần sơ đồ hiện trạng đất sân bay năm 2013 là các mốc giới hạn diện tích 50,03 ha do Quân chủng Phòng không Không quân cắm năm 2016 để giao đất cho Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel xây dựng dự án quốc phòng nằm trong đất sân bay Miếu Môn. Thực tế không có diện tích 59 ha hoặc 49 ha đất mà ông Lê Đình Kình và một số công dân nêu, toàn bộ diện tích đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm là đất quốc phòng.

Thu hồi ngay diện tích đất quốc phòng bị lấn chiếm

Từ kết quả thanh tra như trên, Thanh tra Thành phố đề nghị UBND Thành phố Hà Nội có văn bản gửi Bộ Quốc phòng đề nghị chỉ đạo các đơn vị quốc phòng kiểm tra, rà soát, có biện pháp quản lý chặt chẽ đất quốc phòng, trong đó có diện tích 236,7 ha đất sân bay Miếu Môn; có biện pháp thu hồi ngay những diện tích đất quốc phòng đang cho thuê, cho mượn, để bị lấn, bị chiếm, chuyển nhượng trái phép trong phạm vi đất được giao tại sân bay Miếu Môn và các địa điểm khác; rà soát các hồ sơ giao đất của các đơn vị quốc phòng đang sử dụng đất để phát hiện và xử lý ngay những tồn tại, bất cập; không để xảy ra tình trạng vi phạm, dẫn đến khiếu kiện phức tạp như thời gian qua. Nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với đơn vị, cá nhân để xảy ra những sai sót nêu tại phần kết luận.

Thanh tra Thành phố đề nghị UBND Thành phố Hà Nội yêu cầu Trưởng Ban chỉ đạo GPMB Thành phố, Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức và liên ngành kiểm điểm, rút kinh nghiệm về những thiếu sót nêu tại phần kết luận. Đồng thời, phối hợp với Lữ đoàn 28 Quân chủng Phòng không Không quân rà soát kỹ nguồn gốc, nguyên nhân và thời điểm tăng diện tích đất, thời điểm xây dựng công trình của các hộ dân để xây dựng lại phương án bồi thường hỗ trợ cho các hộ dân. Trường hợp phát hiện có vi phạm về đất đai thì xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Điều tra làm rõ, xử lý nghiêm cá nhân vi phạm

Thanh tra Thành phố cũng đề nghị UBND Thành phố Hà Nội chỉ đạo CATP Hà Nội phối hợp với Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng để điều tra làm rõ, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức và cá nhân có liên quan đối với quản lý, sử dụng đất quốc phòng xây dựng sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức.

Cùng đó, UBND huyện Mỹ Đức phối hợp với các đơn vị quốc phòng có biện pháp cương quyết buộc những công dân đang chiếm giữ trái phép đất quốc phòng di chuyển tài sản, hoa màu, trả lại mặt bằng cho Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel để thực hiện xây dựng các công trình quốc phòng.

Thanh tra Thành phố đề nghị UBND Thành phố Hà Nội giao UBND huyện Mỹ Đức tăng cường công tác quản lý đất đai trên địa bàn, khẩn trương tổ chức thực hiện dứt điểm những vấn đề có liên quan đến quản lý đất đai đã được UBND Thành phố kết luận và chỉ đạo tại Thông báo số 83/TB-UBND ngày 25/6/2015; Giao các cơ quan thông tin truyền thông, các sở, ban, ngành, quận, huyện đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về các quy định pháp luật đất đai, đặc biệt trên địa bàn xã Đồng Tâm, tránh để xảy ra các vụ việc phức tạp như thời gian qua.