KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 và hành trình từ KCN chuyên sâu đến KCN sinh thái

Hình thành hệ sinh thái công nghiệp – logistics

Theo ông Đoàn Anh Hùng, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Thanh Bình Phú Mỹ, KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 được thành lập tháng 12/2014, trên cơ sở thỏa thuận hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Nhật Bản.

KCN có tổng diện tích 999ha, thời hạn thuê đất 70 năm và được định hướng thu hút các ngành sản xuất chuyên sâu.

Chủ đầu tư đặt mục tiêu phát triển KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 theo mô hình KCN mẫu, thông minh, sinh thái và có khả năng tổ chức cộng sinh giữa các doanh nghiệp.

Theo quy hoạch được phê duyệt, giai đoạn 1 có khoảng 375ha đất công nghiệp, giai đoạn 2 khoảng 450ha, phần diện tích còn lại dành cho khu dân cư phức hợp, nhà ở chuyên gia và các công trình phụ trợ. KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 nằm gần cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải, cách cảng khoảng 2km đường bộ, cách trung tâm TP HCM khoảng 60km và sân bay Long Thành khoảng 28km. KCN có thể kết nối với Quốc lộ 51, đường 991B, đường liên cảng, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Bến Lức – Long Thành và Vành đai 4. Vị trí này tạo điều kiện hình thành chuỗi vận chuyển giữa nhà máy, kho bãi, cảng biển và sân bay.

Theo số liệu của chủ đầu tư, KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 đã thu hút 51 dự án với tổng vốn khoảng 6 tỷ USD, tập trung vào công nghiệp nặng, công nghiệp hỗ trợ và logistics.

Danh sách nhà đầu tư có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực giấy, hóa chất, khí công nghiệp, vật liệu xây dựng, luyện kim, cơ khí, điện tử và nội thất.

Tỷ lệ lấp đầy được công bố ở mức khoảng 80%, song tài liệu chưa tách rõ số dự án đã hoạt động, đang xây dựng hoặc chưa triển khai.

Hệ thống điện của KCN sử dụng cấp điện áp 110kV/22kV, có tổng công suất 378MVA và được đấu nối đến hàng rào nhà máy. Trạm cấp nước có công suất 100.000m³/ngày, trong khi khí tự nhiên được cung cấp bằng đường ống ngầm theo nhu cầu của từng khách hàng.

Trạm xử lý nước thải có công suất hiện tại 9.000m³/ngày và tổng công suất thiết kế 45.000m³/ngày, nước thải từ các nhà máy được đấu nối về hệ thống tập trung để tiếp tục xử lý. KCN còn có mạng lưới cung cấp khí công nghiệp, kho bồn hóa chất, hệ thống quan trắc và các dịch vụ kỹ thuật dùng chung.

Một mắt xích đáng chú ý là Trung tâm Chuỗi cung ứng toàn cầu Phú Mỹ, gồm hệ thống cảng, kho và các dịch vụ logistics tích hợp. Cảng cạn Phú Mỹ có diện tích khoảng 38ha, chiều dài cầu cảng 600m, quy hoạch sáu cầu cảng, trong đó ba cầu cảng đã hoạt động, cung cấp các dịch vụ hải quan tại chỗ, logistics 3PL, vận chuyển trọn gói, sửa chữa và cấp container rỗng.

Khu kho có quy mô khoảng 80.000m², diện tích sàn 54.000m², gồm kho ngoại quan, kho CFS và kho tổng hợp.

Từ cộng sinh công nghiệp đến hồ sơ chứng nhận sinh thái

Ông Đoàn Anh Hùng cho biết, tháng 9/2025, Công ty Cổ phần Thanh Bình Phú Mỹ nộp hồ sơ đề nghị công nhận KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 là KCN sinh thái.

Theo thông tin do doanh nghiệp cung cấp, ngày 3/7/2026, Tổ đánh giá của Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP HCM xác định hồ sơ đã cơ bản đáp ứng các nhóm tiêu chí bắt buộc và cần tiếp tục hoàn thiện thủ tục.

Việc lấy ý kiến các cơ quan liên quan được cho là đã hoàn tất, hồ sơ đang được tổng hợp để báo cáo UBND TP HCM xem xét cấp giấy chứng nhận.

Theo định hướng, KCN Phú Mỹ 3 tập trung thiết lập cộng sinh công nghiệp, xây dựng hệ thống quan trắc tập trung, quản lý năng lượng và hình thành lộ trình trung hòa carbon. Mô hình KCN sinh thái không chỉ đòi hỏi hạ tầng đồng bộ mà còn yêu cầu có ít nhất một hoạt động cộng sinh, tỷ lệ doanh nghiệp nhất định áp dụng giải pháp sử dụng hiệu quả tài nguyên, cùng các điều kiện về môi trường và tiện ích cho người lao động.

Một trường hợp cộng sinh tiêu biểu là Công ty TNHH Zinc Oxide Corporation Việt Nam sử dụng bụi lò thép hồ quang điện làm nguyên liệu sản xuất oxit kẽm và chì tinh chế. Trong năm 2024, doanh nghiệp này xử lý khoảng 91.570 tấn bụi lò, thu hồi 30.200 tấn oxit kẽm tinh khiết, được cho là góp phần giảm nhu cầu khai thác khoảng 45.000 tấn quặng kẽm. Doanh nghiệp còn tiết kiệm 146.292kWh điện nhờ tối ưu nhiệt độ điều hòa, chế độ quạt và giảm thêm 67.627kWh thông qua việc khắc phục rò rỉ hệ thống khí nén.

Việc tận dụng chất thải của ngành thép làm nguyên liệu sản xuất giúp giảm lượng chất thải phải xử lý, đồng thời nâng hiệu quả sử dụng tài nguyên trong chuỗi công nghiệp.

Một số liên kết khác được ghi nhận giữa Seiko PMC và Kraft of Asia trong cung ứng hóa chất ngành giấy, Schutz và Tosoh trong sử dụng thùng nhựa IBC, Tân Thuận Đức và Mi-Jack Việt Nam trong cung ứng rulo thép. Nippon Sanso Việt Nam tái sử dụng nước ngưng tụ từ máy nén khí, qua đó tiết kiệm khoảng 85 triệu đồng trong năm 2024.

Kraft of Asia Paperboard & Packaging đã đăng ký phát triển hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu công suất 3,9MW, nhưng tài liệu chưa cho biết hệ thống đã vận hành hay mới ở giai đoạn thủ tục.

Bên cạnh các yêu cầu về môi trường, KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 đang đầu tư Gate Towers nhằm bổ sung cơ sở lưu trú cho người lao động.

Dự án được xây dựng trên diện tích khoảng 4,67ha, gồm năm tòa nhà cao 22 tầng, dự kiến có 2.670 căn và khả năng phục vụ khoảng 10.000 người.