Hồn quê Việt qua sắc tranh sơn mài từ triển lãm T3

Ba hoạ sĩ thuộc hai thế hệ sinh viên của trường Mĩ thuật Việt Nam, tiền thân là trường Mĩ thuật Đông Dương danh tiếng và đã có một triển lãm nhóm thành công tại Amboise - Cộng hòa Pháp năm 2024. Từ mối duyên này, họ gặp lại và hợp tác trong Triển lãm T3 tại Hà Nội.

Trong triển lãm, ba hoạ sĩ đã mang đến những tác phẩm mới nhất với đầy cảm xúc và mang đậm dấu ấn cá nhân.

Hoạ sĩ Đỗ Huy Thanh đem tới công chúng loạt tranh phong cảnh chất liệu Sơn mài và Acrylic. Tranh của anh sử dụng màu sắc tương phản rực rỡ cùng bút pháp của chủ nghĩa ấn tượng. Khác với sơn dầu, sơn mài buộc ánh sáng phải được nuôi dưỡng từ bên trong vật chất, qua nhiều lớp sơn và thời gian. Ở chất liệu này, ánh nắng trong tranh Đỗ Huy Thanh trở nên sâu, trầm và nội tại hơn - như phát sáng từ chính cấu trúc tác phẩm.

Tác phẩm: Bình minh Hải Hậu – Sơn mài, 2022 của Họa sĩ Đỗ Huy Thanh.

Với Đỗ Huy Thanh, ánh sáng không chỉ hiện diện trong tranh, mà còn là con đường nghệ thuật đã lựa chọn: Chậm rãi, bền bỉ và trung thực. Một con đường được bồi đắp bằng trải nghiệm sống, bằng sự kiên nhẫn với chất liệu, và bằng niềm tin lặng lẽ vào vẻ đẹp giản dị của đời sống.

Hoạ sĩ Phạm Hồng Phương sử dụng chất liệu sơn mài truyền thống cùng bút pháp mềm mại, nhiều cảm xúc.

Tranh sơn mài của hoạ sĩ Phạm Hồng Phương không đặt nặng cấu trúc hình khối hay các thủ pháp kỹ thuật. Thay vào đó, anh để cho chất liệu vận hành tự nhiên, để màu sắc, mảng hình và bề mặt sơn tự tìm lấy nhịp điệu riêng. Chính sự giản dị có chủ ý này tạo nên cảm giác gần gũi trong tranh, nơi người xem không bị dẫn dắt bởi kỹ xảo, mà được mời gọi bước vào một không gian giàu tính cảm, lắng đọng và chậm rãi.

Tác phẩm: Soi bóng – Sơn mài, 2025 của Họa sĩ Phạm Hồng Phương.

Gần mười tác phẩm sơn mài với nhiều kích thước khác nhau trong triển lãm là những tìm tòi liên tục của Phạm Hồng Phương trong việc khai thác chiều sâu biểu đạt của chất liệu. Những lát cắt đời thường hiện lên qua từng bức tranh: Buổi trưa hè xanh biếc của làng quê Bắc Bộ trong “Trưa hè”; khoảnh khắc mùa xuân khi những cành liễu mềm soi bóng mặt nước Hồ Gươm trong “Liễu”; sắc đỏ cuối đông của lá bàng, thấp thoáng che chở bóng dáng người thiếu phụ trong “Chiều thứ bảy”.... Mỗi tác phẩm là những hình ảnh được chắt lọc, giản lược, như những khoảnh khắc được giữ lại hơn là câu chuyện được kể trọn vẹn.

Còn riêng với Hoạ sĩ Nguyễn Hải Nam, anh đã gắn bó với chất liệu sơn mài nhiều năm. Anh sử dụng bảng màu cũ với son vàng bạc, sơn vỏ trứng. Mỗi mảng màu, đường nét hay chất cảm của sơn mài không phải chỉ diễn tả cái gì đó cụ thể hiện hữu mà ta thấy được qua đó là tình cảm của con người với con người và tình yêu cuộc sống.

Trong triển lãm sắp khai mạc, Nguyễn Hải Nam trung thành với bảng màu cổ điển của sơn mài Việt Nam. Trong tranh anh, ánh kim không phô diễn, màu son không rực rỡ, mà được “nuôi” trong nhiều lớp sơn, cho phép ánh sáng phát ra từ bên trong cấu trúc vật chất của tác phẩm.

Tác phẩm: Trái đầu mùa, 2025 của Họa sĩ Nguyễn Hải Nam.

Điều đáng chú ý trong tranh Nguyễn Hải Nam là mối quan hệ giữa hình - màu - chất. Các mảng màu, đường nét và bề mặt sơn mài không hướng tới việc miêu tả một hình ảnh cụ thể, rõ ràng, mà vận hành như những trường cảm xúc. Nhân vật, không gian hay sự vật - nếu xuất hiện - thường được giản lược, đặt trong trạng thái nửa thực nửa trừu tượng, như những dấu vết của ký ức hơn là hình ảnh của hiện thực.

Chính sự mơ hồ trong không gian “Trong vườn”, hay một góc “Cổng cũ”, khoảnh khắc “Trái đầu mùa” … mở ra nhiều chiều cho cảm nhận nội tâm của người xem.

Ở tầng sâu hơn, tranh sơn mài của Nguyễn Hải Nam là sự chiêm nghiệm về mối quan hệ giữa con người với đời sống xung quanh. Không có những tuyên ngôn trực diện, cũng không có kịch tính thị giác, tác phẩm của anh gợi lên cảm giác lặng lẽ, gần gũi, nơi tình cảm được bộc lộ qua nhịp điệu hài hoà của mảng màu, qua sự kết hợp sâu lắng của nhiều lớp chất liệu.

Hơn 10 tác phẩm sơn mài cỡ lớn thể hiện một Nguyễn Hải Nam kiên định với con đường đã chọn: Sử dụng sơn mài như một không gian cảm xúc, nơi hội họa không nhằm kể câu chuyện cụ thể, mà giữ lại những rung động tinh tế của tình người và tình yêu cuộc sống, được lắng đọng qua thời gian và lớp lớp sơn mài.

Cùng ngắm một số tác phẩm được trưng bày tại triển lãm:

Đỗ Huy Thanh – Nắng sớm Bản Khiểng, Sơn dầu – 2018.

Đỗ Huy Thanh - Nắng Khúc Thuỷ - Sơn dầu, 2020.

Phạm Hồng Phương – Cây bàng – Sơn mài, 2025.

Hoạ sĩ Phạm Hồng Phương – Xóm nhỏ - Sơn mài, 2023.

Hoạ sĩ Nguyễn Hải Nam – Cổng cũ - sơn mài, 2025.

Hoạ sĩ Nguyễn Hải Nam – Trong vườn - sơn mài, 2025.