Hành vi đổi tiền lì xì dịp Tết “ăn” chênh lệch: Coi chừng phạm luật!
Lợi dụng nhu cầu đổi tiền mới để lì xì, mừng tuổi của người dân tăng cao dịp cận Tết, nhiều cá nhân, tổ chức đã công khai rao bán, đổi tiền hưởng chênh lệch.
Mặc dù dịch vụ đổi tiền mới để đi lễ, lì xì dịp Tết đến Xuân về mang đến mức thu nhập tương đối nhưng việc này không chỉ tiềm ẩn rủi ro bị lừa đảo đối với khách hàng " giao dịch" qua mạng, mà bản thân người thực hiện hành vi này còn có thể vi phạm pháp luật, với mức xử phạt hành chính lên đến 80 triệu đồng.
Nở rộ dịch vụ "chợ đen" trên không gian mạng: cảnh báo nguy cơ bị lừa!
Ghi nhận gần đây cho thấy, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, chỉ cần gõ từ khóa "đổi tiền mới", "đổi tiền lì xì", người dùng sẽ lạc vào một "ma trận" với hàng loạt lời chào mời hấp dẫn.
Các loại tiền mệnh giá từ 500 đồng đến 50.000 đồng luôn sẵn có với cam kết "tiền nguyên tệp, liền seri". Theo tìm hiểu, phí đổi tiền năm nay dao động thậm chí đến 10%. Đáng chú ý, đối tượng khách hàng chủ yếu là người trẻ.
Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Hoàng Văn Hà - Công ty Luật ARC Hà Nội khẳng định: “Pháp luật Việt Nam không cấm người dân sử dụng tiền lẻ, tiền mới trong lưu thông. Tuy nhiên, việc tổ chức hoạt động đổi tiền lẻ, tiền mới để thu phí, hưởng chênh lệch là hành vi vi phạm pháp luật.”
Dưới góc độ pháp lý, theo Điều 17 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010, Ngân hàng Nhà nước là cơ quan duy nhất có thẩm quyền phát hành tiền và quản lý lưu thông tiền tệ. Hiện nay, không có bất kỳ quy định nào cho phép cá nhân, tổ chức (ngoài hệ thống ngân hàng được cấp phép) thực hiện dịch vụ đổi tiền để thu lợi.
Luật sư Hà nhấn mạnh thêm, việc các cá nhân tự ý quảng cáo, tổ chức đổi tiền có thu phí thực chất là hoạt động kinh doanh tiền tệ trái phép. Thông tư 25/2013/TT-NHNN chỉ quy định về việc thu đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông, hoàn toàn không phải căn cứ để các cá nhân "tự biên tự diễn" dịch vụ đổi tiền mới dịp Tết.
Phạt tới 80 triệu đồng và nguy cơ hình sự
Luật sư Hà cũng cho biết, chế tài xử phạt đối với hành vi này là rất nặng. Cụ thể:
Xử phạt hành chính: Theo quy định tại Điều 30 Nghị định 88/2019/NĐ-CP, hành vi đổi tiền không đúng quy định pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 20 - 40 triệu đồng đối với cá nhân và từ 40 - 80 triệu đồng đối với tổ chức.
Biện pháp khắc phục hậu quả: Người vi phạm buộc phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ việc đổi tiền vào ngân sách Nhà nước theo Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Trong trường hợp việc đổi tiền có dấu hiệu lừa đảo, tráo tiền giả hoặc chiếm đoạt tài sản, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 (Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản) hoặc Điều 207 (Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả) Bộ luật Hình sự.
Bên cạnh rủi ro pháp lý, người dân khi đổi tiền tại các điểm tự phát còn đối mặt với nguy cơ bị "rút lõi" (thiếu tiền trong tệp), tiền giả hoặc bị lừa chuyển khoản nhưng không nhận được tiền.
Để đón một cái Tết an vui và đúng pháp luật, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nên thực hiện việc đổi tiền tại các hệ thống ngân hàng chính thống.
Người dân cần nâng cao cảnh giác, không tiếp tay cho các hoạt động đổi tiền hưởng chênh lệch trên mạng xã hội để tránh "tiền mất tật mang" và những rắc rối pháp lý không đáng có ngay đầu năm mới.
