Tại các bãi vàng liên tiếp xảy ra nhiều vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng, tuy nhiên thủ phạm của các vụ trọng án vẫn chưa được làm rõ.
Miền Tây Quảng Nam vốn được xem là xứ sở của vàng. Trong các số báo trước, chúng tôi đã có dịp kể lại cho quý độc giả về cuộc chiến đẫm máu giữa 28 đối tượng là đại ca, đầu gấu của các băng nhóm đào đãi vàng trái phép tại bãi vàng Nước Nác (thôn 4, xã Trà Bui, huyện bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam), số báo này xin kể về vụ cướp xảy ra ở bãi vàng Phước Sơn.
 |
| Sơ đồ hiện trường một vụ cướp do nhóm Thanh sứt gây ra. |
Thời điểm những năm 1998 - 2000, tại địa bàn huyện Phước Sơn và Trà My tình trạng khai thác vàng trái phép vẫn rất phổ biến. Phần đông những người khai thác vàng là dân lao động từ nhiều tỉnh, thành phố khác nhau đến tụ tập thành từng nhóm để tổ chức khai thác vàng trái phép ở những vùng rừng núi hẻo lánh.
Để phục vụ cho những người khai thác vàng, số người khác cũng đến đây lao động cõng hàng thuê, buôn bán hàng ăn uống, buôn bán thuốc nổ, hóa chất độc…
Lợi dụng vào đó, các loại đối tượng hình sự, tệ nạn xã hội cũng trà trộn xâm nhập để hoạt động rất phức tạp. Và thực tế trong thời gian trước đó, tại các bãi vàng liên tiếp xảy ra nhiều vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng, tuy nhiên thủ phạm của các vụ trọng án vẫn chưa được làm rõ.
Băng cướp bịt mặt
Mặc dù các vụ án xảy ra đã được điều tra khám phá kịp thời, xử lý nghiêm minh (trong đó có 2 vụ đã xử mức án tử hình) nhưng tình hình phạm pháp hình sự vẫn chưa có chiều hướng thuyên giảm. Ngày 24/12/1998, tại thôn 7, xã Phước Thành (huyện Phước Sơn) đã xảy ra một vụ cướp kinh hoàng.
Lúc đó khoảng 2h sáng, khi vợ chồng anh Nguyễn Bút, chủ một lán trại đào đãi vàng và một số công nhân của mình đang chìm sâu trong giấc ngủ thì 4 tên cướp xuất hiện và xông vào lán trại. Tất cả bọn chúng đều bịt mặt, trên tay lăm le súng K54 và những thanh kiếm sáng loáng.
Mọi người choàng tỉnh rồi rơi vào trạng thái hoảng sợ. 2 tên cướp hùng hổ nhất tiến đến nơi vợ chồng anh Bút ngủ rồi lôi họ ra ngoài và bắt nằm úp mặt xuống đất.
Sau khi lấy gần 20 triệu đồng, bọn chúng bỏ đi. Trước đó, cũng tại thôn 7, giữa khuya, lán anh Phúc đã bị bọn một băng cướp bịt mặt đột nhập vào và khống chế cướp tài sản trị giá 30 triệu đồng; lán khai thác vàng của anh Nguyễn Hữu Toàn cũng bị cướp với tổng trị giá 40 triệu đồng; vợ chồng anh Hà Ngọc Anh cùng một số người cõng chuyến (cõng hàng hóa lên bán trên các bãi vàng) cũng bị bọn cướp khống chế lấy tổng cộng tiền, vàng gần 10 triệu đồng.
Không chỉ đêm hôm khuya khoắt, mà ngay cả giữa ban ngày ban mặt, một số người cũng bị bọn cướp táo tợn tấn công. Nhận thấy đây là băng cướp hết sức liều lĩnh, Ban Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam mà trực tiếp là Thượng tá Phan Như Thạch, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT khi đó đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát Hình sự, Phòng Cảnh sát điều tra phối hợp với Công an huyện Phước Sơn tiến hành triệt phá băng cướp.
Chuyên án C889
Trên cơ sở những tài liệu ban đầu thu thập được, ngày 14/4/1999, Ban Giám đốc Công an tỉnh đã xác lập chuyên án mang bí số C889 do Thượng tá Phan Như Thạch, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam làm trưởng Ban chỉ đạo chuyên án.
Để thu thập được thông tin, các trinh sát của Phòng PC16 CA tỉnh Quảng Nam đã phải xâm nhập các bãi vàng thường xảy ra cướp trên địa bàn xã Phước Thành. Tuy nhiên thời điểm này, ở xã Phước Thành có tới khoảng 20 bãi khai thác vàng trái phép, từ bãi này đến bãi khác nếu gần nhất phải đi bộ vài tiếng đồng hồ, xa nhất phải hơn một ngày đường đi bộ và phải vượt qua nhiều đồi núi cao, vực thẳm rất nguy hiểm.
Vấn đề khó khăn hơn cả là những người tại bãi vàng chủ yếu là người khai thác vàng trái phép, buôn bán thuốc nổ, cyanua, thuốc phiện... đều là người có hành vi vi phạm pháp luật, còn số ít người lao động lương thiện như buôn bán hàng ăn uống, cõng hàng thuê… nhưng nguồn sống chính của họ phụ thuộc vào số người khai thác vàng nên khi nghe tin có lực lượng công an vào thì họ cố tình thông tin cho nhau để tránh công an nhằm khỏi bị bắt.
Mặt khác, do tính chất, đặc điểm của từng bãi, từng hầm, trữ lượng vàng khác nhau nên quan hệ giữa các chủ hầm trong cùng bãi khai thác đôi lúc cũng không biết nhau và thậm chí giữa chủ và người làm thuê cũng không biết lai lịch của nhau...
Thấy được khó khăn trên, lực lượng chủ công phá án đã chủ động triển khai công tác nghiệp vụ thu thập tin tức, nắm tình hình và sau nửa tháng trời đã có tài liệu tổng hợp, phân tích tình hình hoạt động của băng cướp bí ẩn.
Theo tài liệu ban đầu thu thập được, từ cuối năm 1998 đến tháng 3/1999, tại địa bàn xã Phước Thành đã xảy ra 9 vụ cướp, tổng tài sản thiệt hại khoảng 140 triệu đồng. Trong đó, 6 vụ cướp có sử dụng súng K54, súng Vonte bắn thẳng vào lán đe dọa để cướp tài sản; có vụ các đối tượng còn giả danh công an đến bắt trói người rồi lục soát lấy tài sản.
Phương thức thủ đoạn của bọn tội phạm là phục sẵn tại các đoạn đường vắng, chờ người đi qua lại rồi dùng súng, roi điện, dao đe dọa lấy tài sản.
Về sau, bọn chúng thực hiện hành vi táo bạo hơn bằng cách lợi dụng đêm tối, ngang nhiên vào các lán bán quán, lán làm vàng và dùng súng bắn đe dọa, dùng dây trói những người trong lán rồi lục soát lấy tài sản. Quá trình thực hiện hành vi phạm tội, tất cả các tên trong nhóm đều đội mũ len bịt kín mặt.
Về đối tượng gây án, vào thời điểm trên tại các bãi vàng thuộc địa bàn xã Phước Thành có nhiều băng nhóm hoạt động phạm tội như nhóm do tên Tuấn Vũ (bãi thôn 2) cầm đầu, nhóm Phô Đô (ở bãi Thơm), nhóm Hòa hôi (ở bãi thôn 5), nhóm Đức bồ đề (ở bãi thôn 3)..., và đặc biệt là nhóm do đối tượng Thanh sứt cầm đầu gồm khoảng 8 tên ở Khe Suối (gần bãi Muối, thôn 7, xã Phước Thành) là nhóm đối tượng có nhiều dấu hiệu nghi liên quan đến các vụ cướp.
Qua các vụ cướp có nổ súng đe dọa, kiểm tra vỏ đạn để lại hiện trường và lời khai của người bị hại cho thấy bọn chúng sử dụng súng K54, súng Vonte, roi điện, dao nhọn, đèn pin, mũ len và dây nilon... Địa bàn mà bọn chúng thường gây án chủ yếu tập trung vào các tuyến đường vắng và các bãi vàng thuộc thôn Một Khô, Một Nước, thôn 3, thôn 5A, 5B, thôn 7 thuộc địa phận xã Phước Thành...
Lộ mặt kẻ cầm đầu
Do đặc điểm của địa bàn, đối tượng gây án và tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bọn chúng, các trinh sát trong Chuyên án đã tiến hành đồng thời các biện pháp nghiệp vụ.
Bước đầu, ban chuyên án thông qua Cục Hồ sơ, các phòng hồ sơ nghiệp vụ CA các tỉnh mà bọn chúng có mối quan hệ để xác minh lai lịch từng tên trong nhóm cướp; đồng thời, thông qua các lực lượng quản lý thị trường, thuế... vào các bãi vàng kiểm tra, xử lý việc khai thác vàng trái phép để nắm tình hình hoạt động và nơi ẩn nấp của các băng cướp.
Một mặt chỉ đạo lực lượng cơ sở bí mật tiếp tục nắm tình hình các vụ cướp xảy ra tại các bãi vàng và mạnh dạn chỉ đạo “đặc tình” đi sâu vào nội bộ bọn cướp để nắm về lai lịch, nơi ẩn náu, nơi cất giữ vũ khí và cả thời gian, địa điểm chúng sẽ gây án để tổ chức bắt quả tang.
Mặt khác, phân công các điều tra viên xã hội hóa dưới các dạng người lao động như cõng chuyến, buôn bán... để xâm nhập, dựng lán gần nơi chúng ẩn nấp để chỉ đạo “đặc tình” và trực tiếp xác minh, kiểm tra thông tin do cơ sở bí mật cung cấp, chờ điều kiện thuận lợi để thực hiện kế hoạch vây bắt trên đường đi gây án hoặc ngay nơi ẩn nấp.
Sau hơn 10 ngày tiến hành đồng thời các biện pháp công tác theo kế hoạch, ban chuyên án đã xác định được tên của 8 đối tượng, tuy nhiên vẫn chưa xác định được lai lịch cụ thể của từng tên. Tiếp tục nhiều ngày sàng lọc thông tin, Ban chuyên án đã xác định, băng cướp “giả công an” gây ra hàng loạt vụ cướp kinh hoàng tại các lán trại đào đãi vàng là băng cướp của Thanh “sứt”.
Thanh “sứt” tên thật là Nguyễn Văn Hiền, SN 1970, có nguyên quán tại xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Năm 1996, Hiền bị Công an tỉnh Đắk Nông ra quyết định truy nã về tội “Cướp tài sản”. Để trốn tránh pháp luật, Nguyễn Văn Hiền đổi tên thành Nguyễn Văn Thanh, biệt danh Thanh “sứt”. Trốn khỏi địa phương, lợi dụng các bãi vàng ở Phước Sơn phức tạp, Thanh “sứt” đã ẩn nấp ở đây và thành lập băng cướp gồm 8 tên, hầu hết đều là những kẻ có tiền án tiền sự.
Thế nhưng, khi vừa thu thập được danh sách các đối tượng trong băng cướp thì huyện Phước Sơn tăng cường truy quét, đẩy đuổi những người đào đãi vàng trái phép nên các tên cầm đầu của băng cướp đã rời khỏi bãi vàng.
Ban chuyên án nhận được thông tin các tên cầm đầu của băng cướp đã rời khỏi bãi vàng để đi huyện Đắk Nông (tỉnh Đắk Lắk) và một số tên khác đã về quê. Vì vậy, toàn bộ kế hoạch phá án đã bị đảo lộn và buộc ban chuyên án phải rút quân ra khỏi bãi vàng…
