Hà Nội đưa 18 loài cây vào danh mục cấm trồng nơi công cộng, có trúc đào và trứng cá

Theo quy định mới do UBND TP Hà Nội ban hành tại Quyết định 143 về quản lý công viên, cây xanh và mặt nước, việc lựa chọn cây trồng trong đô thị phải đáp ứng các tiêu chí về an toàn, cảnh quan, điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng. Quyết định có hiệu lực từ ngày 22/10, thay thế quy định quản lý cây xanh đô thị ban hành năm 2023.

Trong danh mục không được trồng tại khu vực công cộng có 18 loài cây, gồm: bã đậu (vông đồng), bồ hòn, bồ kết, cao su, cô ca cảnh, bông gòn, các loại lòng mức, mã tiền, me keo, ô đầu (củ gấu tàu), dướng, xiro, sưng Nam Bộ (sơn lu), tỏi độc, thông thiên, trúc đào, trứng cá và dâu da.

Các loài này được đưa vào danh mục hạn chế trồng do đặc tính riêng có thể gây ảnh hưởng đến con người, môi trường hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Thành phố yêu cầu các đơn vị quản lý có trách nhiệm rà soát cây xanh hiện hữu, xây dựng kế hoạch loại bỏ và trồng thay thế đối với những cây không phù hợp.

Tuy nhiên, quy định không yêu cầu chặt bỏ đồng loạt toàn bộ cây thuộc danh mục cấm trong thời gian ngắn.

Việc chặt hạ hoặc di dời phải tuân thủ quy trình kỹ thuật, quy định cấp phép và các yêu cầu bảo đảm an toàn cho người dân, tài sản cũng như hoạt động giao thông.

Bên cạnh danh mục cây không được trồng, Hà Nội cũng xác định 33 loài cây phù hợp với đường phố và khu vực công cộng.

Một số loại được nêu trong danh sách gồm lộc vừng, long não, muồng hoàng yến, muồng hoa đào, ngọc lan, nhội, phượng vĩ, phong linh, sang lẻ, sao đen, sấu, sưa đỏ, vàng anh và xoài.

Đối với khu vực ngập nước, bán ngập hoặc mặt nước, thành phố đưa ra danh mục 18 loài có thể lựa chọn, như bụt mọc, gáo trắng, tràm gió, trâm nước, sanh, si, bằng lăng, lộc vừng, ô rô, trang đỏ, cỏ năn, cói, lau sậy, thủy trúc, dành dành, bèo tây, súng và sen.

Quy định cũng đặt ra các yêu cầu cụ thể đối với cây trồng trên đường phố. Cây phải có khả năng chịu gió bão và điều kiện thời tiết khắc nghiệt, thân thẳng, tán cân đối, không sâu bệnh, rễ ăn sâu và hạn chế tình trạng rễ nổi.

Việc bố trí cây không được che khuất biển báo, đèn tín hiệu giao thông hoặc cản trở lối ra vào duy nhất của cơ quan, tổ chức và hộ gia đình.

Đáng chú ý, hoa sữa không nằm trong danh mục 33 loài cây trồng trên đường và khu vực công cộng, nhưng cũng không thuộc danh sách 18 loài bị cấm. Vì vậy, quy định mới không đồng nghĩa với việc toàn bộ cây hoa sữa đang tồn tại tại Hà Nội phải bị chặt bỏ.

Ngoài việc kiểm soát chủng loại cây, thành phố nghiêm cấm các hành vi tự ý trồng cây trên vỉa hè, dải phân cách, nút giao thông và những khu vực công cộng không đúng quy định; tự ý chặt hạ, di chuyển, cắt cành, đào gốc hoặc chặt rễ cây khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Các hành vi làm tổn hại cây xanh như đục thân, đóng đinh, lột vỏ, đổ rác hoặc chất độc hại vào gốc cây cũng bị cấm.

Thành phố đồng thời không cho phép sử dụng cây xanh để treo biển quảng cáo, gắn vật dụng tùy tiện, giăng dây hoặc đèn trang trí khi chưa được chấp thuận và có nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.

Việc lấn chiếm đất cây xanh, xây dựng trái phép hoặc cản trở hoạt động trồng cây theo quy hoạch cũng thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Theo số liệu của Sở Xây dựng Hà Nội, hệ thống cây xanh đô thị hiện có nhiều loài phổ biến như sấu với khoảng 26.400 cây, bằng lăng 17.500 cây, phượng vĩ 16.000 cây, hoa sữa 14.400 cây, muồng 12.500 cây, xà cừ khoảng 10.400 cây và sao đen khoảng 1.800 cây.

Việc ban hành quy định mới nằm trong định hướng quản lý hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước theo hướng đồng bộ, dài hạn.

Hà Nội hướng tới coi không gian xanh là hạ tầng sinh thái thiết yếu, có vai trò điều hòa vi khí hậu, cải thiện chất lượng môi trường, điều tiết nước mưa và hỗ trợ thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thành phố cũng đặt mục tiêu ưu tiên bảo vệ quỹ cây xanh hiện có, gìn giữ cây di sản và những tuyến phố có giá trị cảnh quan, lịch sử, văn hóa; đồng thời hạn chế tối đa việc chuyển đổi đất cây xanh sang mục đích khác.

Việc phát triển không gian xanh sẽ không chỉ dựa vào số lượng cây hay diện tích mà còn chú trọng chất lượng, khả năng tiếp cận và lợi ích thiết thực đối với cộng đồng.