Dự án bến bãi bốc xếp hàng hóa tại Móng Cái: Công ty Ngọc Hà muốn khắc phục sai sót, tăng tốc dự án

Được biết, Quyết định Giấy chứng nhận đầu tư số 222.21000092/CNĐT ngày 2/6/2014 của Ban quản lý các Khu kinh tế tỉnh Quảng Ninh, Công ty CP Xây dựng Ngọc Hà (Công ty Ngọc Hà) được phép thực hiện Dự án bến bãi bốc xếp hàng hóa tại khu 5 phường Hải Hòa, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

Được biết, Dự án bến bãi bốc xếp hàng hóa tại khu 5 phường Hải Hòa, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện san lấp xong 80% mặt bằng.

Theo đó, Công ty Ngọc Hà được triển khai xây dựng mới bến bốc xếp hàng hóa với các công trình cảng, bến, hệ thống kho bãi và hạ tầng kĩ thuật đảm bảo xuất nhập hàng hóa bằng container. Đây cũng là nơi sẽ hoàn tất các thủ tục liên quan đến hải quan đối với các hàng hóa, áp dụng vận tải đa phương thức, xây dựng đồng bộ hệ thống hạ tầng kĩ thuật để phục vụ cho nhu cầu phát triển của Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái.

Cụ thể, khối lượng công trình thuộc dự án được phê duyêt của Công ty Ngọc Hà sẽ bao gồm khu kho bãi phục vụ vận chuyển, bốc xếp hàng hóa đáp ứng lưu thông và tập kết tối thiểu 700 container, khoảng 300 xe các loại, với tổng diện tích khoảng 559.636.7m2, với tổng vốn đầu tư 867,908 tỷ đồng.

Dự án đã được UBND tỉnh Quảng Ninh cho thuê đất (giai đoạn 1) theo Quyết định số 722/QĐ-UBND ngày 19/3/2015 và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 360.705,3m2. Diện tích còn lại Công ty Ngọc Hà đang phối kết hợp với các phòng ban chức năng của UBND TP Móng Cái rà soát, kiểm đếm và lập phương án đền bù giải phóng mặt bằng đất, tài sản của các hộ dân nằm trong quy hoạch.

Tính đến thời điểm hiện tại, nhà đầu tư đã thực hiện san lấp xong 80% mặt bằng dự án; đồng thời thi công xong tuyến kè bê tông bao đê dài 230m, cao độ 8m; đổ bê tông cốt thép mặt bến dài 880m, cao độ trung bình 8m; nạo vét được 15ha âu tầu (sâu 6m so với nền mặt đất hiện trạng); đã lắp đặt và đấu nối 01 trạm biến áp 1600KVA. Tổng giá trị công ty đã đầu tư xây dựng và mua sắm thiết bị với giá trị khoảng 300 tỷ đồng.

Trong khi dự án đang tăng tốc về đích thì dự án bị cơ quan chức năng yêu cầu tạm dừng do triển khai thi công ngoài ranh giới khiến tiến độ bị ngưng trệ, ảnh hưởng đến quá trình vận hành của doanh nghiệp cũng như việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ninh.

Theo quy hoạch điều chỉnh được duyệt, diện tích hạng mục âu tầu, mặt nước là 164.783,31m2 (tương đương với 16,48ha). Khi thi công nạo vét âu tầu, chủ đầu tư đã bốc xúc, vận chuyển hầu hết khối lượng đất để san lấp phục vụ thi công các hạng mục khác nằm trong dự án.

Trong quá trình thi công nạo vét, phát hiện khối lượng nhỏ có đất lẫn tạp chất, trong đó có cát nhiễm mặn nằm trong diện tích thi công âu tầu. Chủ đầu tư đã tập kết về sân cảng và chủ động kê khai nộp thuế, phí bảo vệ môi trường vào ngân sách nhà nước theo quy định, đồng thời chủ đầu tư cũng đang tiến hành lắp đặt hệ thống sàng rửa cát và cho chạy thử nhằm mục đích chủ yếu phục vụ thi công dự án, ngoài ra chủ đầu tư cũng xuất bán một lượng nhỏ ra thị trường và đã kê khai nộp thuế giá trị gia tăng đầy đủ cho cơ quan thuế.

Ngay sau khi làm việc với các ngành chức năng về các nội dung liên quan đến việc khai thác cát, Công ty Ngọc Hà đã dừng toàn bộ hoạt động sàng rửa cát và giữ nguyên hiện trạng để phục vụ việc xác minh của các ngành chức năng. Sau khi xem xét và đánh giá lại các hoạt động, chủ đầu tư nhận thấy nội dung kết luận tại các biên bản làm việc với các ngành chức năng chưa thực sự thuyết phục, phần đất lẫn tạp chất này sau khi bốc xúc lên thì cũng chỉ là tạp chất phục vụ cho san lấp, ngoài ra không thể có bất cứ chuyển nhượng hay mua bán gì.

Cụ thể, tại thời điểm kiểm tra, Công ty Ngọc Hà đang đổ đống và tập kết tạp chất để dùng máy móc công nghệ đưa vào xử lý chuyển đổi được một phần nhỏ cát xây dựng. Trong quá trình thử nghiệm, chủ đầu tư cũng đã gửi mẫu cát đi kiểm định đảm bảo sử dụng vào cát xây dựng hay không, trên cơ sở kết quả kiểm định, nếu phù hợp với tiêu chuẩn cát xây dựng chủ dự án mới có thể quảng cáo bán ra thị trường.

Ở giai đoạn đào, bốc xúc từ âu tầu để tập kết đổ đống chờ xử lý thì lượng cát pha lẫn tạp chất cũng chỉ đơn thuần là đất san lấp, phần này chủ đầu tư đã tiến hành kê khai, nộp thuế, phí tài nguyên theo quy định, chỉ sau khi có tác động xử lý bằng công nghệ và có kết quả đánh giá khách quan của đơn vị kiểm định độc lập phù hợp với tiêu chuẩn cát xây dựng thì Chủ đầu tư mới hoàn được chi phí đầu tư. Trường hợp không thể sử dụng làm cát xây dựng thì sẽ dùng làm vật liệu đầu vào cho dây chuyền sản xuất gạch không nung. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, Công ty Ngọc Hà chưa có kết quả kiểm định nên chưa chắc chắn việc xin cấp phép tận thu khoáng sản liệu có mang lại lợi ích kinh tế hay không, vì trong giai đoạn đầu công ty mới đưa hệ thống sàng rửa vào để chạy thử nghiệm. Để tránh lãng phí tài nguyên nên chủ đầu tư đã tận dụng để thi công dự án, đồng thời tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Cũng liên quan đến việc nạo vét âu tầu, do yêu cầu về kỹ thuật trong quá trình san lấp thi công sân cảng và nên nhà kho nên nguồn đất đào từ âu tầu phải có thời gian chờ khô để đắp, lu nèn và đầm chặt. Khối lượng đất đào từ âu tầu là rất lớn, vì vậy sau khi quan sát phía đối diện bên kia sông Lục Lầm, một số chủ đầm nuôi trồng thủy sản đã tiến hành đắp đầm nuôi tôm dọc bờ sông, kết hợp với quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000 khu vực hai bên đường dẫn cầu Bắc Luân II (theo Quyết định số 340/QĐ-UBND ngày 2/2/2016 của UBND tỉnh Quảng Ninh) thì vị trí san lấp được quy hoạch là để trồng cây xanh, và theo quy hoạch của dự án trong đó có 2 cửa ra vào từ sông Lục Lầm vào âu tầu, phần diện tích này cũng lấn chiếm vào phần diện tích rừng, một số điểm các hộ dân đã tự ý chặt sú vẹt tạo thành bãi trống để săn bẫy chim, vậy nên chủ đầu tư đã tiến hành đổ lấn ra khu vực bãi hoang ven sông Lục Lầm để tập kết tạm, chờ xử lý nền móng theo quy trình kỹ thuật.

Sau khi đoàn kiểm tra liên ngành TP Móng Cái kiểm tra kết luận chủ đầu tư san lấp vào rừng ngập mặn (Biên bản họp ngày 1/6/2017), chủ đầu tư đã dừng việc san lấp và đã có kế hoạch bốc xúc toàn bộ đất đã san lấp ngoài quy hoạch chuyển vào san lấp cho các hạng mục nằm trong quy hoạch cảng, bởi trên thực tế đang còn thiếu nhiều đất san lấp cho dự án.

Trong quá trình san lấp, do không có biển cảnh báo của cơ quan chuyên ngành nên đã vô tình đổ lấn vào rừng phòng hộ (nay là rừng sản xuất theo Quyết định 3722/QĐ-UBND ngày 19/9/2018 của UBND tỉnh Quảng Ninh) với diện tích 2,566 ha, sau này phần diện tích rừng sản xuất hiện tại cũng sẽ nhường chỗ cho luồng đấu nối vào âu tầu nằm trong dự án. Theo quyết định chuyển từ rừng phòng hộ sang rừng sản xuất, theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 khu vực hai bên đường dẫn cầu Bắc Luân II, diện tích trên cũng nằm trong diện tích trồng cây xanh tạo cảnh quan.

Vì vậy, xét về cả yếu tố môi trường lẫn mục đích sử dụng, việc san lấp đổ đất vào vị trí rừng sản xuất không để lại hậu quả nào đáng kể, thậm chí nếu đối chiếu với quy hoạch khu vực hai bên đường dẫn cầu Bắc Luân II, diện tích san lấp trên sẽ phù hợp để trồng cây xanh tạo cảnh quan môi trường trong khu hợp tác kinh tế song phương Việt Nam – Trung Quốc.

Liên quan đến việc này, trao đổi với báo chí, đại diện Công ty Ngọc Hà cho rằng, để xảy ra sai sót trong quá trình thi công dự án có cả nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan, trong đó có việc chậm cập nhật những thay đổi trong pháp luật về khai thác tài nguyên, bảo vệ rừng chưa được kịp thời, thiếu cán bộ chuyên trách trong việc nghiên cứu áp dụng đúng các quy định của pháp luật trong việc thực hiện dự án.

Theo đại diện Công ty Ngọc Hà, trên tinh thần cầu thị, thành khẩn khắc phục những sai sót đã xảy ra trong quá trình thực hiện dự án, công ty bày tỏ mong muốn các cấp thẩm quyền xem xét thấu tình đạt lý, xử lý hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp khắc phục hậu quả, tiếp tục triển khai dự án theo quy hoạch đã được duyệt.

Theo đó, đối với hoạt động tận thu cát trong phạm vi ranh giới lập quy hoạch, Công ty Ngọc Hà cho biết sẽ tiến hành các bước thủ tục xin UBND tỉnh Quảng Ninh cấp phép khai thác tận thu sản phẩm nạo vét để sàng rửa cát, phối hợp với các ngành chức năng xác định chính xác và kê khai nộp thuế đầy đủ khối lượng đất pha cát tận thu được để sàng rửa cát theo đúng quy định của pháp luật.

Đối với diện tích đất chủ đầu tư san lấp ngoài ranh giới quy hoạch, Công ty Ngọc Hà đề xuất sẽ tiến hành bốc xúc, hoàn nguyên trả lại mặt bằng; toàn bộ khối lượng đất san lấp ngoài ranh giới quy hoạch sẽ bốc xúc, vận chuyển để phục vụ thi công các hạng mục sân bãi, kho chứa hàng và đường giao thông nội bộ thuộc dự án.

Bên cạnh đó, nếu được sự chấp thuận của các cấp thẩm quyền cho phép, chủ đầu tư giữ nguyên hiện trạng diện tích đất san lấp, căn cứ vào quy hoach chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000 khu vực hai bên đường dẫn cầu Bắc Luân II, chủ đầu tư xin được tiến hành trồng cây xanh theo quy hoạch đã duyệt và bàn giao diện tích đất cây xanh cho địa phương quản lý.

Theo đại diện Công ty Ngọc Hà, hiện tại công ty đã tạm dừng việc nạo vét âu tầu, chờ hướng xử lý và chỉ đạo của cấp thẩm quyền. Ngay sau khi có hướng chỉ đạo cụ thể, công ty sẽ triển khai ngay các biện pháp khắc phục hậu quả nêu trên để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, sớm đưa dự án đi vào khai thác hiệu quả.

Như vậy, với việc chủ đầu tư hứa sẽ khắc phục sai sót cộng với việc dự án bến bãi bốc xếp hàng hóa tại khu 5 phường Hải Hòa, TP Móng Cái thực hiện đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ninh. Vì vậy, thiết nghĩ, các cấp có thẩm quyền cần xem xét tạo điều kiện cho chủ đầu tư sớm hoàn thành đưa dự án đi vào hoạt động.