Đồng Nai: 7 bị cáo trong vụ sai phạm đất đai ở huyện Long Thành kêu oan

Sai phạm khiến Nhà nước mất quyền quản lý 2 thửa đất công

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát tỉnh Đồng Nai, sau khi kiểm tra, xác minh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) cho bà Lê Thị Tho và bà Nguyễn Thị Loan (tổng diện tích hơn 2,5ha, gồm 2 thửa), cơ quan chức năng phát hiện diện tích đất này có nguồn gốc đất công.

Nhận thấy có dấu hiệu vi phạm quản lý đất đai gây hậu quả nghiêm trọng, năm 2019 Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai khởi tố vụ án và khởi tố 7 bị can.

Các bị cáo cùng bị truy tố về hành vi "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" gồm: Trần Quốc Tuấn (cựu chủ tịch UBND xã Bình Sơn), Nguyễn Văn Bế (cựu cán bộ địa chính xây dựng xã Bình Sơn), Nguyễn Quang Thảo (cựu tổ trưởng tổ đăng ký thống kê Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh Long Thành), Nguyễn Hoàng Nghĩa (cựu trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Long Thành), Bùi Văn Hồng (cựu cán bộ đo đạc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai chi nhánh huyện Long Thành), Trần Quốc Đạt (cựu phó giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh Long Thành) và Dương Thị Duyên (cựu chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Long Thành).

Tùy theo vị trí, vai trò của các bị can, cáo trạng đã buộc tội “đã thực hiện không đúng chức năng nhiệm vụ được giao trong việc kiểm tra, xác nhận nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất; trong việc đo đạc thửa đất, kiểm tra, thẩm tra đề nghị hồ sơ đề nghị cấp sổ đỏ nên đã tham mưu UBND huyện ký cấp sổ đỏ trái quy định của pháp luật về đất đai. Hai thửa đất trên là đất công do UBND xã Bình Sơn quản lý. Hậu quả làm cho nhà nước bị mất quyền quản lý, sử dụng đối với 2 thửa đất trên có tổng trị giá hơn 18 tỷ đồng”.

Sau khi có được sổ đỏ, bà Tho và bà Loan đã chuyển nhượng hai mảnh đất trên. Khi vụ án được khởi tố, điều tra, người mua hai thửa đất trên từ bà Tho, bà Loan đã tự nguyện giao nộp sổ đỏ và trả lại quyền sử dụng đất cho nhà nước, không thắc mắc, khiếu nại hay đòi bồi thường.

Các bị cáo đều không thừa nhận hành vi phạm tội

Tại phiên xét xử (diễn ra từ ngày 22 – 29/5) hầu hết các bị cáo đều không thừa nhận hành vi phạm tội và liên tục kêu oan. Các bị cáo cho biết, bản thân đã làm đúng theo trách nhiệm của mình khi được cơ quan giao và thực hiện theo thủ tục văn bản hành chính được giao. Trong quá trình kiểm tra rà soát hồ sơ thấy hồ sơ đầy đủ, không phát hiện sai phạm.

Tại phần tranh luận, các bị cáo là cựu cán bộ của Văn phòng ĐKĐD và Phòng TN&MT huyện Long Thành khai, sau khi tiếp nhận hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ UBND xã Bình Sơn đã kiểm tra hồ sơ thấy đầy đủ các thủ tục theo đúng quy định của Nhà nước và không phát hiện sai phạm trong hồ sơ.

Tuy nhiên, đại diện VKSND cho rằng các bị cáo đã thực hiện không đúng chức trách nhiệm vụ được giao trong việc kiểm tra, xác nhận nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất; đo đạc thửa đất, kiểm tra, thẩm tra hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận QSDĐ…. Vì vậy hồ sơ có nhiều sai sót nhưng không ai phát hiện và đã dẫn đến sai phạm về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có nguồn gốc đất công cấp cho tư nhân.

Đồng thời, đại diện VKSND huyện Long Thành đề nghị tòa tuyên bị cáo Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Văn Bế mức án từ 3 năm 6 tháng đến 4 năm 6 tháng tù. Bị cáo Nguyễn Quang Thảo bị đề nghị mức án từ 3 năm đến 3 năm 6 tháng tù. Các bị cáo Nguyễn Hoàng Nghĩa, Bùi Văn Hồng, Trần Quốc Đạt, Dương Thị Duyên cùng mức án từ 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù.

Được biết, dự kiến vụ án “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” được hội đồng xét xử TAND huyện Long Thành (tỉnh Đồng Nai) tuyên án vào ngày 5/6 tới đây.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin.

Biến động về 2 thửa đất không được cập nhật

Tại phiên tòa, trưng ra ba cuốn sổ mục kê năm 1999, năm 2007 và năm 2011, luật sư Đinh Trọng Liên (Đoàn luật sư tỉnh Đồng Nai) nhận định, từ năm 2011 đến nay, chưa có sổ mục kê nào thay thế và hiện tại huyện Long Thành vẫn đang sử dụng sổ mục kê năm 2011 để làm tài liệu tra soát, đối chiếu với các tài liệu khác trong hồ sơ địa chính làm căn cứ xét cấp sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn xã Bình Sơn.

Theo Thông tư số 29/TT-BTNMT ngày 01/11/2004 của Bộ TNMT, về nguyên tắc, sau khi giao đất cho Cụm công nghiệp Bình Sơn (Cụm CN), bắt buộc Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) phải theo dõi biến động đất đai trong hồ sơ địa chính. Tuy nhiên trong một thời gian dài, Sở TNMT đã không thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình dẫn đến biến động về hai thửa đất không được cập nhật.

Lần lại hồ sơ vụ án cho thấy, ngày 14/5/2009, UBND huyện Long Thành ban hành Quyết định số 10/2009/QĐ-UBND phê duyệt hồ sơ điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất chi tiết đến năm 2010 của xã Bình Sơn thì diện tích Cụm CN là 61,2 ha. Tiếp theo, ngày 19/7/2011, Phòng kinh tế thuộc UBND huyện Long Thành thực hiện công tác bàn giao hồ sơ các cụm công nghiệp trên địa bàn huyện trong đó có Cụm công nghiệp Bình Sơn.

Theo bản đồ hiện trạng khu đất tại thời điểm bàn giao, tổng diện tích Cụm CN vẫn đủ 61,2 ha, chưa có văn bản pháp lý nào điều chỉnh diện tích và quy hoạch Cụm CN. Nói cách khác, thửa đất số 14, tờ bản đồ số 7 vẫn do Cụm CN trực tiếp quản lý, sử dụng theo quy định của Luật Đất đai 2003.

Ngày 02/4/2013, UBND huyện Long Thành ban hành Quyết định số 1109/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ đầu (2011 – 2015) đối với xã Bình Sơn, xác định: Cụm CN có diện tích 57 ha, giảm 4,2 ha so với quyết định của tỉnh trước đó, năm 2004. Việc điều chỉnh giảm diện tích này là theo chỉ đạo của UBND tỉnh Đồng Nai tại văn bản số 6925/BC-UBND ngày 11/9/2012 và văn bản số 1990/SCT-KHTC ngày 05/11/2012 của Sở Công thương tỉnh Đồng Nai về việc giảm quy mô diện tích Cụm công nghiệp Bình Sơn).

Đáng lẽ sau khi có quyết định giảm 4,2 ha ra khỏi khu công nghiệp Bình Sơn thì Sở TNMT tỉnh Đồng Nai phải có trách nhiệm theo dõi biến động trong hồ sơ địa chính đồng thời giao lại phần đất giảm cho huyện Long thành và UBND xã Bình Sơn quản lý. Tuy nhiên trong hồ sơ vụ án không thấy một văn bản nào bàn giao 4,2ha trên cho UBND huyện Long Thành và UBND xã Bình Sơn quản lý.

Hơn thế nữa, từ năm 2009, tỉnh Đồng Nai đã thực hiện cập nhật hệ thống quản lý đất đai của Sở TNMT bằng số hóa và được đưa vào khai thác từ năm 2012 cho đến hiện nay nhưng trên hệ thống này vẫn không có dữ liệu nào khẳng định hai thửa đất trên là đất công thuộc UBND xã Bình Sơn quản lý.

Trong khi đó, bản đồ địa chính đo đạc năm 2014 được cập nhật và chỉnh lý đến tháng 5/2017 thể hiện hai thửa đất số 11 và số 513, thuộc tờ bản đồ số 20 nằm ngoài hàng rào của Cụm công nghiệp Bình Sơn và điều có ký hiệu là đất BHK (đất trồng cây hàng năm khác), đất trong Cụm công nghiệp Bình Sơn tiếp giáp với hai thửa đất 11 và 513 được ký hiệu là SKC (đất chuyên dùng). Đặc biệt khi kiểm tra bản đồ quy hoạch của Sở TNMT tỉnh Đồng Nai cung cấp thì thửa đất 11 và thửa 513 được quy hoạch là đất ở và mở đường.