Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thuộc Bộ Xây dựng

Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thuộc Bộ Xây dựng.

Ngày 18/8/2025, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã ký Quyết định số 1757/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Đây được xem là bước đi mạnh mẽ nhằm tháo gỡ rào cản, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân.

Theo đó, phương án được phê duyệt bao gồm việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong 15 lĩnh vực: đường sắt; đường bộ; hàng hải và đường thủy nội địa; hàng không; đăng kiểm; xây dựng; kiểm định kỹ thuật an toàn lao động; giám định tư pháp xây dựng; vật liệu xây dựng; nhà ở; kinh doanh bất động sản; kiến trúc; hạ tầng kỹ thuật; thí nghiệm chuyên ngành xây dựng và một số lĩnh vực khác.

Đồng thời, 5 lĩnh vực khác được đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ, bao gồm: đường bộ; hàng hải và đường thủy; phát triển đô thị; đường sắt; hàng không.

Trong 9 lĩnh vực trọng yếu liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh, Chính phủ cũng phê duyệt cắt giảm, đơn giản hóa, bao gồm: đường sắt; đường bộ; hàng không; hàng hải và đường thủy nội địa; đăng kiểm; nhà ở và kinh doanh bất động sản; hạ tầng kỹ thuật; giám định; hoạt động đầu tư xây dựng.

Đáng chú ý, nhiều thủ tục hành chính gây tốn kém thời gian và nguồn lực đã được bãi bỏ như: thủ tục tạm dừng hoạt động, đóng cảng cạn; công bố đóng bến cảng, cầu cảng, bến phao và khu nước, vùng nước; thủ tục đổi tên cảng biển, cảng dầu khí ngoài khơi đã công bố; công bố đóng cảng, bến thủy nội địa;

Thủ tục công bố đóng khu neo đậu; mở cảng hàng không, sân bay; công nhận cơ sở đủ điều kiện đóng mới, sửa chữa tàu biển; thẩm định giá bán, thuê mua nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang; cấp giấy phép hoạt động sàn giao dịch bất động sản…

Một loạt thủ tục cũng được rút ngắn thời gian giải quyết, điển hình như: cấp, cấp lại giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe; cấp chứng chỉ thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ; cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải; công bố mở cảng cạn và điểm thông quan hàng hóa chuyển đổi thành cảng cạn; cấp lại giấy chứng nhận kinh doanh khai thác cảng biển;

Cấp giấy phép kinh doanh vận tải hàng không, giấy phép kinh doanh hàng không chung; cấp giấy phép nhân viên điều khiển, vận hành phương tiện tại khu vực hạn chế của sân bay…

Đặc biệt, với thủ tục cấp và cấp lại giấy phép cung cấp dịch vụ hàng không tại cảng hàng không, sân bay, đã giảm 4/9 đối tượng phải thực hiện cấp phép tương ứng với 4 loại dịch vụ được bãi bỏ.

Về lệ phí, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt giảm đáng kể mức thu đối với nhiều thủ tục. Lệ phí cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu đối với ô tô dưới 10 chỗ ngồi giảm từ 90.000 đồng xuống còn 40.000 đồng.

Lệ phí cấp mới và cấp chuyển đổi chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng giảm 70%, từ 300.000 đồng xuống còn 90.000 đồng. Lệ phí cấp và điều chỉnh giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài giảm tới 75%, từ 2.000.000 đồng xuống còn 500.000 đồng.

Song song với việc cắt giảm chi phí và thời gian, Chính phủ cũng đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền giải quyết một số thủ tục hành chính.

Nhiều thủ tục được chuyển từ Bộ Xây dựng về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh như: cấp và cấp lại chứng chỉ kiểm định viên, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, hay cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng.

Với thủ tục chuyển đổi công năng nhà ở không thuộc tài sản công, thẩm quyền giải quyết được phân cấp từ Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng về Ủy ban nhân dân tỉnh, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết từ 60 ngày, 45 ngày xuống còn 30 ngày.

Đối với thủ tục cho phép chuyển nhượng dự án bất động sản, phương án mới đã rút ngắn thời gian giải quyết từ 45 ngày xuống còn 20 ngày với các dự án do Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư, đồng thời phân cấp về cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Với dự án do địa phương quyết định đầu tư, thời gian giải quyết cũng giảm từ 30 ngày xuống còn 20 ngày. Đáng chú ý, hồ sơ đã được đơn giản hóa khi thay thế giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp bằng dữ liệu điện tử thông qua mã số doanh nghiệp.

Một điểm đổi mới khác là định hướng đơn giản hóa điều kiện kinh doanh dịch vụ vận tải theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Các quy định liên quan đến thiết bị giám sát hành trình, điều kiện niên hạn sử dụng xe, yêu cầu với xe bốn bánh gắn động cơ kinh doanh vận tải hàng hóa… tiếp tục được áp dụng nhưng chuyển sang hình thức hậu kiểm để giảm phiền hà cho doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực hàng không, một số điều kiện kinh doanh không còn phù hợp cũng bị bãi bỏ, như yêu cầu doanh nghiệp phải có trụ sở chính tại Việt Nam, có phương án kinh doanh chi tiết trong 5 năm đầu hay có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh mà ngành nghề chính là vận chuyển hàng không.

Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong hàng loạt lĩnh vực được đánh giá là bước đi quan trọng, giúp cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đây không chỉ là sự thay đổi về thủ tục mà còn là quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng nền hành chính phục vụ, đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân, thúc đẩy phát triển bền vững.