Muốn doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, Nhà nước cần đưa ra chính sách hỗ trợ dài hạn chứ không đơn thuần là “mồi câu” ngắn hạn.
Hơn 10 năm kinh doanh trên thương trường, ông Nguyễn Văn Nguyên – chủ một doanh nghiệp về xuất khẩu hàng thêu đan đúc kết 3 trở ngại mà doanh nghiệp nhỏ và vừa như đơn vị ông đang vướng, đó là thuế, vốn và chiến lược kinh doanh.
“Thủ tục hành chính về thuế quá rườm rà, mất nhiều chi phí và thời gian khiến doanh nghiệp chỉ mải lo đối phó cũng đủ mệt”, ông Nguyên chia sẻ.
Không giống doanh nghiệp ông Nguyên, điểm khó nhất công ty của bà Bùi Hồng Hà – chuyên phát triển dòng sản phẩm vi sinh ứng dụng trong nông nghiệp gặp lại là tiếp cận vay vốn ngân hàng. Rất nhiều lời mời chào từ phía ngân hàng, nhưng tới khi làm thủ tục, hồ sơ mới thấy trần ai. “Chúng tôi cần được “tiếp oxy”, ngay từ chính việc gỡ khó vay vốn ngân hàng thì mới có thể phát triển được”, bà Hà nói.
Nhưng từ 1/1/2018 tới, các doanh nghiệp nhỏ như của ông Nguyên, bà Hà… sẽ nằm trong số hơn nửa triệu doanh nghiệp khu vực này nhận được hỗ trợ, khi Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chính thức có hiệu lực.
 |
| Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang rất kỳ vọng những chính sách hỗ trợ từ Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ có hiệu lực từ đầu năm 2018. Ảnh minh hoạ |
Bàn về những điểm quan trọng của Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư – Đặng Huy Đông cho rằng, điểm “quý” của luật ở chỗ ngoài trợ giúp những dịch vụ cơ bản mà số đông các doanh nghiệp đang cần đến còn tạo ra các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động “theo trọng tâm, trọng điểm phù hợp với mục tiêu hỗ trợ và khả năng cân đối nguồn lực từng thời kỳ”.
Luật cũng đã nhận diện và giới hạn biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở 7 biện pháp hỗ trợ chung (tín dụng, thuế, mặt bằng, công nghệ, thị trường, thông tin, nhân lực) và 3 nhóm biện pháp hỗ trợ mục tiêu (chuyển đổi hộ kinh doanh, khởi nghiệp sáng tạo và chuỗi liên kết).
“Nếu có những quan điểm vẫn hình dung đến những khoản tiền mặt hỗ trợ riêng cho từng cá nhân, từng doanh nghiệp nhỏ và vừa thì chắc chắn không bao giờ có chuyện đó”, ông Đông nói rõ.
Điểm cụ thể hoá tư tưởng “hỗ trợ người đi hỗ trợ” của Luật được Thứ trưởng Đông nhấn mạnh, là Luật không yêu cầu ngân hàng có bất cứ ưu đãi nào cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn. Thay vào đó, luật khuyến khích các ngân hàng, tổ chức tín dụng cố gắng đạt tối thiểu 30% dư nợ tín dụng trong hệ thống dành cho doanh nghiệp.
“Ngân hàng là một doanh nghiệp đặc thù nên Luật không áp đặt các ngân hàng phải hạ tiêu chuẩn cho vay. Hiện nay, các ngân hàng đều có quyền huy động vốn của xã hội, trong đó 97% doanh nghiệp nhỏ và vừa nằm trong khu vực này. Khi các doanh nghiệp là khách hàng chính sẽ không có lý do gì để ngân hàng không hướng tới. Do đó, không thể đổ tại doanh nghiệp nhỏ và vừa là tác nhân khiến ngân hàng cho vay dưới chuẩn để có thể dẫn đến hệ lụy”, ông Đông nhận định.
Ở góc độ ngân hàng, một trong những chủ thể sẽ tham gia “chia lửa” cùng Nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Đào Gia Hưng - Phó giám đốc khối doanh nghiệp vừa và nhỏ của VPBank thừa nhận, lý do 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể tiếp cận vốn ngân hàng là do những khúc mắc về tài sản thế chấp. Nhưng với chính sách đưa ra hiện tại của VPBank với đối tượng doanh nghiệp siêu nhỏ, ngân hàng không nặng nề quá vào hệ thống sổ sách của doanh nghiệp, mà sẽ cử cán bộ ngân hàng có kinh nghiệm tìm hiểu hoạt động kinh doanh và nếu thấy có khả năng sẽ làm thủ tục cấp vốn. Tất nhiên lãi suất sẽ khác với gói vay thông thường, nhưng sẽ là “mức lãi cạnh tranh nhất”.
Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/1/2018. Với 4 chương, 36 điều, Luật quy định tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, gồm: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người. Số doanh nghiệp này cũng phải đáp ứng một trong hai tiêu chí, có tổng vốn không quá 100 tỷ, hoặc tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 300 tỷ.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh hay doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cũng nằm trong số doanh nghiệp được nhận hỗ trợ trên nguyên tắc, Nhà nước hỗ trợ có trọng tâm, có thời hạn, phù hợp với mục tiêu hỗ trợ và khả năng cân đối nguồn lực.
