Doanh nghiệp được cấp phép khai thác khoáng sản nhưng không thể triển khai

Công ty cổ phần đầu tư xây dựng thương mại Việt Hung – chi nhánh Nghệ An đã bỏ rất nhiều tâm huyết lẫn công sức để hoàn thiện thủ tục hồ sơ pháp lý để đủ điều kiện cấp giấy phép khai thác khoáng sản tại khu vực sông Hiếu thuộc xã Nghĩa Hưng ( huyện Nghĩa Đàn cũ), tỉnh Nghệ An vào năm 2017.

Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại vẫn đang phải tạm dừng không thể triển khai công tác khai thác do chưa có được sự đồng thuận từ phía người dân xóm Tân Phú.

Được biết, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng thương mại Việt Hung – chi nhánh Nghệ An có địa chỉ tại Xóm Hiệp 1, xã Nghĩa Liên (huyện Nam Đàn cũ) nay là xã Nghĩa Hưng, tỉnh Nghệ An đã triển khai kế hoạch xin cấp thủ tục hồ sơ pháp lý từ năm 2014 và được cấp giấy phép khai thác khoáng sản số 1253/GP - UBND do UBND tỉnh Nghệ An cấp ngày 29/03/2017, cho phép khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường tại xóm Tân Phú, xã Nghĩa Hưng ( thuộc huyện Nghĩa Đàn cũ), tỉnh Nghệ An với trữ lượng 205,719 m3.

Mặc dù đã đủ điều kiện để đi vào hoạt động khai thác nhưng tới thời điểm hiện tại, Công ty Việt Hung vẫn đang phải tạm dừng hoạt động do chưa được sự đồng thuận từ phía người dân xóm Tân Phú về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại xã Nghĩa Hưng.

Theo đó, một phần đất mà Công ty Việt Hung được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt cho thuê để thực hiện dự án khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường là đất bãi bồi ven sông Hiếu đã được UBND xã giao cho xóm Tân Phú quản lý, xóm đã chia đều cho các hộ gia đình trồng hoa màu.

Cho nên, khi Công ty Việt Hung triển khai công tác khai thác gặp phải sự phản đối từ phía người dân làm cho việc sản xuất khai thác của Công ty bị đình trệ và tạm dừng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của doanh nghiệp.

Được biết, trong công văn số 499/UBND - TNMT của UBND huyện Nghĩa Đàn gửi Sở TNMT ngày 12/07/2018 về việc xác nhận diện tích, loại đất, việc bồi thường, hỗ trợ GPMB dự án khai thác cát, sỏi tại xã Nghĩa Hưng, huyện Nghĩa Đàn của Công ty CP đầu tư xây dựng thương mại Việt Hung thì trong tổng diện tích 44.242,3 m2 đất mà công ty được cấp phép (trong đó có 8.618,9 m2 đất sông suối, 35.623,4 m2 đất bằng trồng cây hàng năm) do UBND xã Nghĩa Hưng trực tiếp quản lý, toàn bộ diện tích không có tài sản trên đất ( không phải bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi lập thủ tục thuê đất).

Với việc xác nhận theo công văn đó, Sở TNMT tỉnh Nghệ An đã tham mưu UBND tỉnh ban hành các quyết định: số 685/QĐ-UBND ngày 05/09/2018 về việc thu hồi đất của UBND xã Nghĩa Hưng, số 686/QĐ-UBND ngày 05/09/2018 về việc cho Công ty CP đầu tư xây dựng thương mại Việt Hung thuê đất tại xã Nghĩa Hưng, huyện Nghĩa Đàn để sử dụng vào mục đích khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường.

Tuy nhiên, khi tiến hành bàn giao đất trên thực địa thì còn vướng liên quan đến tài sản hoa màu của người dân sản xuất, do đó ngày 09/11/2018, Sở TNMT tỉnh Nghệ An đã làm biên bản đề nghị Công ty Việt Hung phối hợp với xã Nghĩa Hưng, UBND huyện Nghĩa Đàn để GPMB đối với phần diện tích còn có tài sản của người dân.

Từ thời điểm đó đến nay đã có rất nhiều cuộc họp, đối thoại giữa doanh nghiệp và người dân dưới sự chủ trì của UBND xã Nghĩa Hưng và cả UBND huyện Nghĩa Đàn (cũ) nhưng vẫn chưa đạt được thống nhất về phương án giải quyết.

Về phía Công ty Việt Hung cũng đã rất nỗ lực phối hợp làm theo hướng dẫn của cơ quan các cấp từ việc đo đạc đến việc kiểm đếm hoa màu để thỏa thuận đền bù cho người dân.

Công ty đã xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ 100% theo đúng như nội dung của quyết định về đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng vật nuôi khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Nghệ An số 41/2024/ QĐ-UBND ngày 31/10/2024.

Tuy nhiên về phía người dân vẫn không đồng ý với phương án đền bù mà Công ty Việt Hung đề xuất mà thống nhất giữ đất để sản xuất và phục vụ cuộc sống.

Trong báo cáo mới nhất số 34/BC-UBND ngày 24/07/2025 của UBND xã Nghĩa Hưng về việc kiểm tra, rà soát, xác định tài sản của các hộ dân ( cây cối, hoa màu) trên khu đất mà UBND tỉnh Nghệ An đã cho Công ty Việt Hung thuê đất tại khu vực xóm Tân Phú, xã Nghĩa Hưng có kết luận.

Tổng hợp các đợt kiểm tra, đối thoại, làm việc với ban cán sự, nhân dân xóm Tân Phú và rà soát hồ sơ lưu trữ: Diện tích đất ven sông thuộc khu vực mỏ cát của Công ty Việt Hung được cấp phép là đất có quá trình nhân dân sử dụng lâu dài nhưng không ổn định và không liên tục, hàng năm chịu ảnh hưởng của lũ lụt, bị bồi lở, biến động theo yếu tố tự nhiên, không có ranh giới cố định, phụ thuộc vào điều kiện thủy văn và theo ý kiến của nhân dân xóm Tân Phú thì nhân dân sử dụng đất ven sông từ những năm 1963 và chia đều cho 138 hộ sử dụng.

Việc chia đất chỉ dựa trên hương ước- quy ước nội bộ của xóm. Do đó không có cơ sở pháp lý xác lập quyền sử dụng đất.

Vì vậy, UBND xã Nghĩa Hưng không có cơ sở để xác minh cụ thể, chính xác về: Thời điểm hình thành tài sản (cây cối, hoa màu), cũng như thời điểm trồng cây (trước hay sau khi tỉnh cho thuê đất).

Do đó, không thể kết luận được đầy đủ, chính xác về tài sản trên đất của các hộ dân tại thời điểm UBND tỉnh Nghệ An cho Công ty CP Đầu tư XDTM Việt Hung thuê đất theo Quyết định số 686/QĐ-UBND ngày 06/9/2018.

Đồng thời, UBND xã Nghĩa Hưng cho biết vẫn sẽ tiếp tục thực hiện công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, đảm bảo người dân hiểu rõ chủ trương, chính sách của Nhà nước, quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan.

Đồng thời góp phần ổn định tình hình tại cơ sở, tránh phát sinh đơn thư, khiếu nại vượt cấp gây mất an ninh chính trị trên địa bàn.

UBND xã Nghĩa Hưng cũng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An xem xét, tham mưu để xử lý vấn đề trên theo quy định của Pháp luật.

Vướng mắc của Công ty Việt Hung không phải là hiếm, tình huống tương tự đã và đang xảy ra đối với nhiều doanh nghiệp khi thực hiện công tác GPMB để triển khai dự án.

Thiết nghĩ, việc các mỏ cát bị ngưng hoạt động không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của doanh nghiệp mà còn gây ra những hệ lụy và khó khăn cho các đơn vị thi công công trình trên địa bàn do thiếu nguồn vật liệu xây dựng.

Đề nghị UBND tỉnh Nghệ An sớm chỉ đạo các cơ quan chức năng liên quan để tìm ra giải pháp thỏa đáng cho người dân và doanh nghiệp giúp doanh nghiệp Việt Hung sớm được khai thác trở lại ổn định hoạt động sản xuất.