Điều chỉnh quy chuẩn về phòng cháy, chữa cháy, giảm chi phí đầu tư cho người dân, doanh nghiệp

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Công an đã ký ban hành Thông tư số 103/2025/TT-BCA ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang bị, bố trí phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (PCCC, CNCH) cho nhà và công trình (QCVN 10:2025/BCA).

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang bị, bố trí phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (PCCC, CNCH) cho nhà và công trình (QCVN 10:2025/BCA) sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30/12/2025, áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình trên toàn lãnh thổ Việt Nam khi xây dựng mới hoặc cải tạo, thay đổi quy mô/công năng.

Quy chuẩn mới được xây dựng trên cơ sở tham khảo TCVN 3890:2023 nhưng đã được điều chỉnh theo hướng giảm nhiều quy định và yêu cầu so với tiêu chuẩn cũ, nhằm giảm chi phí đầu tư cho người dân và doanh nghiệp.

Các nội dung điều chỉnh chính bao gồm: Về trang bị bình chữa cháy, QCVN 10:2025/BCA đã bỏ quy định yêu cầu phải dự trữ không ít hơn 10% số lượng bình chữa cháy cho nhà, công trình. Về trang bị hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động, Quy chuẩn mới đã giảm loại hình công trình thuộc diện phải trang bị cả hai hệ thống này.

Cụ thể, hệ thống báo cháy tự động giảm một số loại hình công trình không phải trang bị, ví dụ: nhà lưu trữ sách, thư viện, bảo tàng, nhà triển lãm có tổng diện tích nhỏ hơn 300 m2; gian phòng hạng nguy hiểm cháy E, C4 trong nhà sản xuất, nhà kho; và nhà ở riêng lẻ.

Tương tự, hệ thống chữa cháy tự động giảm loại hình công trình phải trang bị, ví dụ: nhà chung cư có chiều cao PCCC dưới 30 m; nhà chung cư dưới 100 m không yêu cầu lắp đặt chữa cháy tự động trong các phòng ngủ (chỉ cần 01 đầu phun tại cửa căn hộ); nhà trẻ, trường mẫu giáo có quy mô dưới 4 tầng hoặc tổng diện tích sàn dưới 5.000 m2; bảo tàng, nhà triển lãm có tổng diện tích sàn dưới 500 m2; và nhà ở riêng lẻ.

Đặc biệt, về quy định trang bị hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà, Quy chuẩn được điều chỉnh trong Phụ lục C theo hướng giảm tối đa, kết hợp với quy định về trách nhiệm đầu tư hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà thuộc về UBND và chủ đầu tư hạ tầng tại Nghị định 105/2025/NĐ-CP, việc điều chỉnh này cho kết quả giảm đến 99% số lượng công trình độc lập không còn thuộc diện phải trang bị hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà, qua đó giảm chi phí đầu tư rất lớn cho người dân và doanh nghiệp.

Về quy định trang bị phương tiện chữa cháy cơ giới, Quy chuẩn bỏ quy định về trang bị tàu chữa cháy cho cảng biển (chỉ yêu cầu đối với bến cảng chuyên dùng LNG có dung tích chứa từ 8.000 m³ trở lên và cho phép dùng tàu lai dắt thay thế); đồng thời bỏ quy định yêu cầu trang bị xe chữa cháy đối với: kho dự trữ cấp Quốc gia, Bộ, ngành; nhà máy điện hạt nhân; nhà máy giấy; nhà máy xi măng; nhà máy phân đạm; cơ sở khai thác khoáng sản.

Quy chuẩn cũng nâng quy mô yêu cầu và giảm số lượng xe chữa cháy phải trang bị đối với kho dầu mỏ, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhà máy nhiệt điện, nhà máy thủy điện, nhà máy dệt; đồng thời bổ sung quy định cho phép các cơ sở sử dụng chung xe chữa cháy và cho phép đầu tư xe chữa cháy theo phân kỳ đầu tư dự án.

Cuối cùng, về quy định trang bị hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn, Quy chuẩn bỏ quy định trang bị hệ thống này đối với nhà kho có tổng diện tích sàn từ 18.000 m² và từ 50 người trở lên trên một tầng; giảm đối tượng phải trang bị đối với nhà sản xuất (nhà sản xuất có tổng diện tích sàn từ 18.000 m² và từ 50 người đến 300 người trên một tầng nay không thuộc diện trang bị).

Trong một số trường hợp riêng biệt, nhà và công trình vẫn có thể xem xét thay thế một số yêu cầu của Quy chuẩn này khi có luận chứng kỹ thuật nêu rõ các giải pháp bổ sung, thay thế để bảo đảm an toàn cháy và được cơ quan quản lý PCCC và CNCH chấp thuận.