Đi chuộc lại chó bị mất, nữ sinh vướng lao lý: Có hay không tội “cướp tài sản”?

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 5 (TP Hà Nội), Đặng Minh Tâm (SN 2006, trú tại phường Hoàng Liệt) và Trần Minh Thuận (SN 2006, trú tại phường Hà Đông) bị truy tố về tội “Cướp tài sản” theo khoản 1, Điều 168 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, sáng 22/11/2025, một con chó Pitbull Pháp chạy lạc vào quán ăn tại khu đô thị Tây Nam Linh Đàm. Nhân viên quán sau đó nhờ người mang về và con chó được bán lại với giá 1 triệu đồng.

Cùng thời điểm, Tâm phát hiện thú cưng bị thất lạc nên đăng tin tìm kiếm trên mạng xã hội.

Sau khi mua chó, một người nhận ra sự trùng khớp với thông tin tìm kiếm nên liên hệ với Tâm, đồng thời cho biết có thể “chuộc lại” với giá 6 triệu đồng.

Hai bên hẹn gặp tại khu vực đường Nguyễn Văn Linh (quận Long Biên) để giao dịch. Do lo ngại rủi ro, Tâm rủ Thuận đi cùng.

Tại điểm hẹn, khi gặp người đang giữ chó, Thuận đã điều khiển xe va chạm và xảy ra xô xát, Thuận dùng mũ bảo hiểm đánh người này. Trong lúc hỗn loạn, lồng chó bung ra, con chó chạy về phía Tâm và được đưa về nhà.

Cũng theo Cáo trạng, thời điểm mất chó Tâm không trình báo với cơ quan công an ngay mà đến ngày 24/11/2025, Tâm mới đến Công an phường Hoàng Liệt, TP. Hà Nội trình báo về việc bị lạc con chó trên.

Sau khi tiếp nhận đơn tố giác của Phạm Trường Giang, cơ quan chức năng đã khởi tố, truy tố Đặng Minh Tâm và Trần Minh Thuận về tội “Cướp tài sản”. Theo kết luận định giá, con chó Pitbull Pháp có giá trị 4,5 triệu đồng.

Trong quá trình giải quyết vụ án, cơ quan chức năng xác định con chó thuộc quyền sở hữu của Tâm và đã trả lại cho bị can này.

Liên quan đến vụ việc, luật sư Hoàng Tùng (thuộc Văn phòng luật sư Trung Hòa – Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng: Cần xem xét đầy đủ các yếu tố cấu thành tội “Cướp tài sản”.

Cụ thể: Về mặt chủ quan, tội cướp tài sản đòi hỏi người phạm tội phải có mục đích chiếm đoạt tài sản của người khác.

Tuy nhiên, trong trường hợp này, Tâm đi tìm và nhận lại tài sản của chính mình, không có dấu hiệu cho thấy ý chí chiếm đoạt tài sản thuộc sở hữu của người khác.

Về khách thể, hành vi cướp tài sản xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp của người khác. Trong khi đó, tài sản trong vụ án lại được xác định thuộc quyền sở hữu của Tâm.

Ở góc độ khách quan: Được thể hiện ở hành vi chiếm đoạt bằng các thủ đoạn như: dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc các hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản.

Hành vi chiếm đoạt là hành vi mong muốn chuyển dịch tài sản của người khác thành tài sản của mình trái pháp luật và trái ý chỉ của chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản.

Theo luật sư Hoàng Tùng: Tâm đến hiện trường để lấy lại vật thuộc về mình, không có ý định chiếm giữ tài sản của anh Giang.

"Trong vụ án này, VKS đang mặc nhiên coi Tâm và Thuận là đồng phạm cướp tài sản. Tuy nhiên, Tâm chỉ nhờ Thuận đi cùng để nhận dạng và lấy lại chó.

Nếu giữa Tâm và Thuận không có sự bàn bạc về việc đâm xe hay đánh người từ trước, thì hành vi dùng mũ bảo hiểm của Thuận là sự tự ý quá giới hạn của người thực hành", luật sư Hoàng Tùng cho hay.

"Tâm không trực tiếp đánh, không cổ vũ Thuận đánh. Tâm chỉ thực hiện quyền sở hữu (gọi tên con chó và nhận lại).

Do đó, không thể buộc Tâm chịu trách nhiệm hình sự về hành vi dùng vũ lực của Thuận dưới danh nghĩa đồng phạm tội Cướp", luật sư Tùng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, luật sư Hoàng Tùng cũng cho biết thêm: Trong vụ án trên, VKS thừa nhận chiếc mũ bảo hiểm thời trang không phải hung khí nguy hiểm.

Việc anh Giang từ chối giám định, không có kết quả giám định, không có căn cứ để xác định hành vi dùng mũ bảo hiểm của Thuận gây ra hậu quả về sức khỏe.

Yếu tố “Vũ lực” trong tội Cướp, vũ lực phải nhằm mục đích làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được để chiếm đoạt tài sản.

Việc anh Giang vẫn tỉnh táo, muốn giải thích với Thuận và sau đó từ chối giám định cho thấy cường độ vũ lực chưa đủ mức độ nguy hiểm để cấu thành tội Cướp.

Anh Giang không phải là chủ sở hữu hợp pháp. Anh ta mua lại từ một giao dịch bất hợp pháp nên việc chiếm hữu này không được pháp luật bảo vệ tuyệt đối trước chủ sở hữu thực sự.

Bên cạnh đó, về hành vi của Tâm, theo luật sư Hoàng Tùng cho rằng: Trần Minh Thuận là người trực tiếp dùng vũ lực (đâm xe, dùng mũ bảo hiểm đánh).

Tâm chỉ đi cùng với mục đích nhận dạng chó. Tâm không bàn bạc, không phân công và không trực tiếp thực hiện hành vi hành hung anh Giang.

Cáo trạng chưa làm rõ được ý chí chủ quan của Tâm: Tâm có mong muốn Thuận dùng vũ lực để cướp hay chỉ muốn lấy lại chó?.

Nếu Tâm không yêu cầu Thuận đánh người, thì không thể buộc Tâm chịu trách nhiệm đồng phạm về hành vi dùng vũ lực của Thuận.