Đề xuất thêm 5 biện pháp cưỡng chế người vi phạm hành chính, có thể tạm hoãn xuất cảnh

Chính phủ đang đề xuất mở rộng các biện pháp cưỡng chế nhằm khắc phục tình trạng cá nhân, tổ chức chây ỳ hoặc tìm cách né tránh việc chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý của dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.

Theo hồ sơ dự án luật, ngày 8/9/2026, Chính phủ đã trình Quốc hội dự án luật tại Tờ trình số 665/TTr-CP.

Sau quá trình tiếp thu ý kiến của các cơ quan và đại biểu Quốc hội, Chính phủ tiếp tục trình hồ sơ đã chỉnh lý tại Tờ trình số 879/TTr-CP ngày 10/10/2026.

Cơ quan soạn thảo cho biết, thực tiễn áp dụng pháp luật cho thấy các biện pháp cưỡng chế hiện hành chưa bao quát đầy đủ những trường hợp người vi phạm không thực hiện hình thức xử phạt bổ sung hoặc không chấp hành yêu cầu khắc phục hậu quả.

Điều này có thể khiến một số quyết định xử phạt bị trì hoãn, thực hiện không đầy đủ, làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước.

Một đề xuất đáng chú ý là cho phép áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân hoặc người đứng đầu tổ chức chưa hoàn thành nghĩa vụ theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính, khi đáp ứng các điều kiện luật định.

Theo lý giải của cơ quan soạn thảo, có trường hợp người vi phạm hoặc người đại diện tổ chức lợi dụng việc ra nước ngoài để kéo dài thời gian, né tránh nghĩa vụ chấp hành và gây khó khăn cho việc thu hồi tiền phạt. Việc bổ sung biện pháp này được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng trốn tránh trách nhiệm.

Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất cho phép niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc một bộ phận của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Biện pháp này hướng đến những trường hợp không chấp hành quyết định đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc không thực hiện yêu cầu khắc phục hậu quả, chẳng hạn xử lý ô nhiễm môi trường hay ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Một nhóm biện pháp khác liên quan trực tiếp đến hoạt động của cơ sở sản xuất, kinh doanh và dịch vụ là yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình hoặc cơ sở vi phạm trong những trường hợp theo quy định.

Đề xuất này nhằm tạo cơ sở xử lý khi cá nhân, tổ chức không chấp hành quyết định đình chỉ hoạt động hoặc không thực hiện các yêu cầu như khôi phục tình trạng ban đầu, phá dỡ công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng sai giấy phép.

Theo cơ quan soạn thảo, biện pháp cưỡng chế bổ sung có thể tăng sức răn đe và thúc đẩy việc thực hiện quyết định xử phạt đúng thời hạn.

Đối với lĩnh vực giao thông, dự thảo đưa ra phương án tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe và cấp giấy phép lái xe.

Các biện pháp này được định hướng áp dụng trong trường hợp người vi phạm không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung liên quan đến việc tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề có thời hạn.

Qua đó, việc thực hiện nghĩa vụ pháp lý được gắn với các quyền liên quan đến phương tiện và hoạt động tham gia giao thông.

Đáng chú ý, dự thảo còn đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số hoặc áp dụng biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn truy cập.

Phạm vi áp dụng hướng đến những trường hợp không chấp hành quyết định xử phạt, đình chỉ hoạt động hoặc biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử theo quy định pháp luật.

Cơ quan soạn thảo cho rằng các hành vi vi phạm trên không gian mạng ngày càng đa dạng, trong đó có hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.

Một số tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ qua Internet nhưng không có trụ sở, chi nhánh hay văn phòng đại diện tại Việt Nam, khiến việc áp dụng các biện pháp xử lý truyền thống gặp nhiều khó khăn.

Do đó, việc bổ sung cơ chế cưỡng chế trên môi trường số được kỳ vọng giúp tăng khả năng thực thi pháp luật đối với các chủ thể vi phạm, kể cả trong những trường hợp khó áp dụng biện pháp gắn với sự hiện diện trực tiếp tại Việt Nam.

Ngoài việc mở rộng các biện pháp cưỡng chế, dự thảo luật còn đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính. Theo nội dung được giới thiệu, mức tối đa đối với cá nhân dự kiến tăng từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng; đối với tổ chức, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng. Một số lĩnh vực cũng được đề xuất điều chỉnh mức phạt tối đa.

Cơ quan soạn thảo lý giải việc điều chỉnh nhằm phù hợp với biến động về tiền lương cơ sở, thu nhập bình quân đầu người và tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng thời, mức phạt cần bảo đảm tính răn đe, tương xứng với tính chất và mức độ vi phạm trong các lĩnh vực như bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và khám bệnh, chữa bệnh.

Việc nâng mức phạt sẽ tiếp tục được rà soát, đánh giá theo đặc thù từng lĩnh vực.

Trong quá trình xây dựng các nghị định xử phạt chuyên ngành, cơ quan chức năng cũng sẽ xem xét áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật hoặc phương tiện vi phạm, cùng các biện pháp khắc phục hậu quả phù hợp.

Theo định hướng của dự thảo, các biện pháp cưỡng chế mới sẽ được quy định kèm nguyên tắc và điều kiện áp dụng nhằm bảo đảm tính khả thi, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và hạn chế ảnh hưởng đến những cá nhân, tổ chức không liên quan.

Các nội dung nêu trên hiện là đề xuất trong dự thảo luật, chưa đồng nghĩa với việc những biện pháp này đã được áp dụng chính thức.

Phạm vi, điều kiện và trình tự thực hiện sẽ phụ thuộc vào nội dung được cơ quan có thẩm quyền xem xét, thông qua và các quy định hướng dẫn liên quan.