Cách tính “lương tối thiểu đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu” sau nhiều năm áp dụng đã bộc lộ nhiều bất cập. Do đó, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã đề xuất thay đổi “công thức" tính lương tối thiểu trên trong Dự thảo sửa đổi Bộ luật lao động 2012.
 |
| Sẽ có thay đổi cách tính lương tối thiểu cho người lao động - Ảnh: TD |
Theo cuộc khảo sát với 1.600 người lao động tại 60 công ty do Tổng liên đoàn lao động thực hiện cho thấy, 20% người được khảo sát có thu nhập không thể đủ cho cuộc sống của họ; 31% phải chi tiêu rất đạm bạc và tiết kiệm; 41% có mức lương chỉ đủ để trang trải các nhu cầu cuộc sống của họ; và chỉ có 8% có khả năng tiết kiệm. Với mức thu nhập thấp như vậy, người lao động buộc phải làm việc thêm giờ để duy trì cuộc sống.
Thực tiễn thi hành Bộ luật Lao động 2012 đã cho thấy có hạn chế nhất định liên quan tới chế định mức lương tối thiểu được quy định tại Điều 91 của Bộ luật này. Cụ thể, khoản 1 Điều 91 quy định mức lương tối thiểu phải bảo đảm “nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ”.
Tuy nhiên, việc xác định nhu cầu sống tối thiểu là rất khó định lượng bởi sự không rõ ràng về các yếu tố cấu thành nhu cầu tối thiểu của người lao động và gia đình họ cũng như các cơ quan chịu trách nhiệm xác định các yếu tố này.
Chính vì vậy, trong dự thảo sửa đổi Bộ luật lao động 2012 mới đây, Bộ Lao động đã đề xuất thay đổi “công thức" tính lương tối thiểu của người lao động theo hướng quy định rõ ràng các yếu tố để xác định mức lương tối thiểu nhằm bảo đảm công bằng trong việc trả lương giữa người lao động và người sử dụng lao động.
Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) đề xuất 3 phương án nhưng nghiêng về phương án 3, tức quy định rõ các yếu tố của mức lương tối thiểu để làm cơ sở xác định lương tối thiểu. Các yếu tố này bao gồm: Mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; mức tiền lương phổ biến trên thị trường lao động; giá tiêu dùng; điều kiện kinh tế - xã hội, năng suất lao động; tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; việc làm và thất nghiệp của người lao động.
Theo Bộ LĐTB&XH, phương án 3 đưa ra những yếu tố rõ ràng hơn về cách tính lương tối thiểu để bảo đảm công bằng cho người lao động và người sử dụng lao động. Tuy nhiên, thẩm quyền sửa đổi chính sách cách tính lương tối thiểu thuộc về Quốc hội.
Ngoài phương án trên, cơ quan này còn đề xuất hai phương án là giữ nguyên quy định hiện tại; và phương án thay đổi cơ sở xác định lương tối thiểu từ yếu tố nhu cầu sống tối thiểu sang mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.
Theo Bộ LĐTB&XH, thời gian dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến đối với dự án Bộ Luật vào kỳ họp tháng 5 năm 2019 của Quốc hội khóa XIV và thông qua dự án Luật vào kỳ họp tháng 10 năm 2019 của Quốc hội khóa XIV.
