Đề xuất tăng diện tích cảnh báo tác hại của thuốc lá trên bao bì sản phẩm

Sáng 21/10, tiếp tục chương trình làm việc tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Y tế, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và Báo cáo thẩm tra của Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội về nội dung này.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, việc sửa đổi Luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và phù hợp với thực tiễn.

Qua đó, góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, giảm tỷ lệ tử vong, gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế, bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Dự án Luật được xây dựng trên cơ sở các chủ trương của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị.

Việc xây dựng Luật cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ và khả thi trong hệ thống pháp luật; phù hợp với Công ước khung về kiểm soát thuốc lá và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Các chính sách phải dựa trên bằng chứng khoa học, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và chuẩn mực quốc tế, chú trọng phòng ngừa tác hại của thuốc lá, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhất là phụ nữ, trẻ em và đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã thực hiện các quy trình, thủ tục xây dựng dự án Luật theo quy định. Ngày 28/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 257/NQ-CP về Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026 (phiên thứ hai), cơ bản thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật.

Trên cơ sở kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Chính phủ đã tiếp thu, giải trình, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội.

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành mục đích, quan điểm và phạm vi sửa đổi Luật.

Nội dung dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, thể chế hóa quan điểm “chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh” và mục tiêu “tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe như rượu, bia, thuốc lá” tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Dự thảo cũng phù hợp với quy định của Hiến pháp, cơ bản bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan. Hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Về các hành vi bị nghiêm cấm tại khoản 3 Điều 1 dự thảo Luật, sửa đổi, bổ sung Điều 9 Luật hiện hành, Ủy ban cơ bản tán thành các quy định được đề xuất.

Trong đó, các khoản 1, 2 và 3 đã bảo đảm tính bao quát, rõ ràng, cụ thể hóa chính sách cấm triệt để thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Ủy ban cũng tán thành quy định cấm trưng bày thuốc lá tại khoản 5 Điều 9 nhằm loại bỏ hình thức quảng cáo gián tiếp, giảm sự hiện diện của thuốc lá tại các điểm bán lẻ, hạn chế khả năng tiếp cận của trẻ em và thanh thiếu niên đối với sản phẩm này.

Đối với quy định về ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá tại Điều 15 Luật hiện hành, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị bổ sung quy định diện tích cảnh báo sức khỏe phải chiếm ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính trước và mặt chính sau của bao, tút, hộp thuốc lá.

Một phương án khác là quy định lộ trình cụ thể để tăng diện tích cảnh báo sức khỏe lên mức từ 85% đến 100%.

Theo Ủy ban, việc tăng diện tích cảnh báo nhằm thể chế hóa quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp bảo vệ sức khỏe nhân dân tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Đồng thời, Ủy ban đề nghị bổ sung quy định về tiêu chuẩn ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe, bảo đảm cảnh báo gắn liền với bao bì thuốc lá, không bị tem thuốc lá che lấp.

Quy định này nhằm khắc phục tình trạng nhãn cảnh báo chỉ được dán trên bao bì hoặc bị tem thuốc lá che khuất phần lớn diện tích như ở một số sản phẩm đang lưu hành.