Đề xuất đầu tư công Dự án đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội
Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được đầu tư nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững.
Hội đồng thẩm định Nhà nước vừa có báo cáo kết quả thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội với quy mô 6 làn xe, mặt cắt ngang 120m. Dự án được đầu tư nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững.
Để bảo đảm tiến độ triển khai và tầm nhìn dài hạn, Hội đồng thẩm định nhà nước kiến nghị Chính phủ ưu tiên bố trí bổ sung nguồn vốn ngân sách Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để đầu tư toàn bộ phần tuyến chính của đường Vành đai 5.
Đồng thời, đề nghị chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố ưu tiên bố trí nguồn vốn địa phương cho công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư các tuyến đường song hành theo quy hoạch.
Hội đồng thẩm định nhà nước thống nhất với Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi về sự cần thiết đầu tư dự án, đồng thời đánh giá phương án đầu tư tuyến chính quy mô 6 làn xe cao tốc và đường song hành tối thiểu 2 làn xe là phù hợp, bảo đảm tính đồng bộ và hiện đại.
Bên cạnh đó, Hội đồng đề nghị Bộ Xây dựng và các địa phương tiếp tục rà soát phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; ưu tiên xây dựng các khu tái định cư để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng; đồng thời tiếp tục cập nhật dự báo nhu cầu vận tải, hoàn thiện các phương án kỹ thuật và bảo đảm sự đồng bộ với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội.
Về hình thức đầu tư, Hội đồng thẩm định Nhà nước cho rằng phương án đối tác công tư (PPP), hợp đồng BOT có thể giảm áp lực ngân sách trong ngắn hạn, nhưng kết quả tính toán cho thấy để bảo đảm khả thi, vốn ngân sách Nhà nước phải tham gia hơn 80% tổng mức đầu tư, trong khi phần vốn của nhà đầu tư không lớn. Bên cạnh đó, phương án PPP chưa bảo đảm tính khả thi để triển khai đồng bộ toàn tuyến trong giai đoạn 2026-2030 theo yêu cầu của Chương trình hành động.
Theo tính toán, trường hợp đầu tư công, sau đó Nhà nước thu phí với mức thu vừa phải (BOT dự kiến thu khoảng 2.100 đồng/xe con/km, cao hơn phương án nhà nước thu 1.300 đồng/xe con/km) thì sau 20 năm dự kiến thu được khoảng hơn 105.697 tỷ đồng. Hình thức đầu tư công có thể đáp ứng thực tiễn, đồng thời quá trình tham gia ý kiến, các địa phương cũng ủng hộ hình thức đầu tư công.
Vì vậy, để bảo đảm sự thành công của dự án, đẩy nhanh tiến độ triển khai, sớm đưa dự án vào khai thác, phát huy hiệu quả đầu tư theo chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Hội đồng thẩm định Nhà nước nhận thấy đề xuất của Bộ Xây dựng về hình thức đầu tư công là có cơ sở và chịu trách nhiệm về các số liệu tính toán nêu trên.
Trong bước nghiên cứu tiếp theo, Hội đồng thẩm định Nhà nước đề nghị Bộ Xây dựng, các địa phương tiếp tục nghiên cứu, cập nhật về hình thức đầu tư các dự án thành phần bảo đảm tính khả thi, hiệu quả đầu tư.
Đề cập đến khả năng cân đối vốn cho dự án, theo Hội đồng thẩm định Nhà nước, hiện nay, Chính phủ dự kiến bố trí vốn ngân sách Trung ương cho dự án khoảng 40% nhu cầu vốn ngân sách Trung ương theo đề xuất của Bộ Xây dựng. Với hạn mức này, số vốn ngân sách Trung ương còn thiếu so với nhu cầu giai đoạn 2026-2030 nên không thể đầu tư đồng bộ toàn tuyến.
Vì thế, Hội đồng thẩm định Nhà nước thống nhất với đề xuất của Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ trình cơ chế, chính sách đặc biệt cho dự án về thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối nguồn vốn theo quy định của Luật Đầu tư công; các địa phương cần quan tâm bố trí vốn để ưu tiên đầu tư.
Trước đó, theo phương án đề xuất của Bộ Xây dựng, Dự án đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội có chiều dài đầu tư khoảng 349km (bao gồm cả 57km đi trùng với đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây, 11km đi trùng đường cao tốc Nội Bài-Hạ Long), đi qua địa bàn 7 địa phương gồm: thành phố Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, thành phố Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Tuyến sẽ được đầu tư tuyến chính quy mô 6 làn xe cao tốc theo quy hoạch, tốc độ thiết kế 100-120km/h và đường song hành (đường bên) dọc tuyến với quy mô tối thiểu đường cấp III, đường đô thị, 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60-80km/h.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 288.268 tỷ đồng được đề xuất sử dụng vốn đầu tư công, trong đó ngân sách Trung ương khoảng hơn 217.700 tỷ đồng thực hiện đầu tư phần chính tuyến Vành đai 5 và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong phạm vi chính tuyến; ngân sách địa phương khoảng hơn 70.500 tỷ đồng thực hiện đầu tư xây dựng đường song hành và thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phần còn lại.
