Đề xuất dành tối thiểu 2% ngân sách cho văn hóa, xem xét nghỉ lễ Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11

Chiều 19/4, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội họp phiên toàn thể lần thứ hai, cho ý kiến thẩm tra dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.

Tại phiên họp do Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh chủ trì, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết dự thảo Nghị quyết được xây dựng nhằm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, mục tiêu và giải pháp phát triển văn hóa đã được xác định trong các chủ trương lớn.

Một trong những nội dung nổi bật là đề xuất đặt nguồn lực cho văn hóa ở vị trí trung tâm, trong đó ngân sách nhà nước dành cho lĩnh vực này được kiến nghị bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi. Đồng thời, dự thảo nhấn mạnh việc huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội thông qua các cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế, phí và lệ phí, cũng như khuyến khích hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa.

Dự thảo cũng đưa ra nhiều chính sách ưu đãi cụ thể như áp dụng thuế suất giá trị gia tăng 5% đối với một số hàng hóa, dịch vụ văn hóa; miễn thuế nhập khẩu đối với các tác phẩm nghệ thuật, di sản, cổ vật quý hiếm được đưa về nước để trưng bày không vì mục đích lợi nhuận.

Bên cạnh đó, một số cơ chế mới được đề xuất, gồm thí điểm mô hình đô thị di sản, ưu tiên quỹ đất cho công trình văn hóa – thể thao, miễn giảm tiền thuê đất đối với một số đơn vị và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Dự thảo cũng đề cập việc thành lập Quỹ văn hóa nghệ thuật theo mô hình hợp tác công tư nhằm mở rộng nguồn lực đầu tư.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, đồng thời khuyến khích toàn xã hội tham gia các hoạt động văn hóa.

Qua thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết, đánh giá dự thảo đã bám sát các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ một số nội dung như khái niệm trong chính sách ưu đãi, tiêu chí áp dụng mô hình đô thị di sản, cũng như đánh giá kỹ tác động của các chính sách về thuế và đất đai đối với ngân sách nhà nước.

Đối với Quỹ văn hóa nghệ thuật – một chính sách mới có phạm vi ảnh hưởng lớn – cần nghiên cứu kỹ mô hình tổ chức, cơ chế quản trị và phương thức huy động vốn để bảo đảm tính khả thi. Ngoài ra, chính sách phát triển nguồn nhân lực văn hóa cũng cần được rà soát kỹ về đối tượng thụ hưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh đây là lĩnh vực khó nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, yêu cầu cơ quan soạn thảo tiếp thu tối đa ý kiến, tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng chặt chẽ, khả thi.

Việc xây dựng Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực và thúc đẩy phát triển văn hóa toàn diện, bền vững trong thời gian tới.