Tác giả cũng mô tả chi tiết các sự kiện diễn ra trong thời gian vua Khải Định ở ngôi như: chuyến “Ngự giá Bắc tuần” năm 1918; lễ tấn phong Đông cung Thái tử cho hoàng tử Vĩnh Thụy năm 1922; chuyến “Ngự giá như Tây" sang Pháp năm 1922; lễ “Tứ tuần đại khánh” năm 1924…
Bên cạnh đó, tác giả còn tiết lộ nhiều bí mật chốn cung đình cũng như chuyện đời tư của vua Khải Định. Từ chuyện những ngày vua còn ở tiềm để (trước khi làm vua), đến chuyện đường đến ngai vàng của vua, chuyện vua bị nghi là “người bất lực vô hậu”, hay chuyện đường vợ con của vua…
Vua Khải Định và hoàng tử Vĩnh Thụy (vua Bảo Đại sau này). Ảnh tư liệu.
Nói về các bà vợ của vua Khải Định, tác giả cho biết có một thông tin rất đáng lưu ý, mà vua Bảo Đại viết trong cuốn hồi ký Le Dragon d’Annam, đó là: Ngày 15/5/1922, cả 12 bà vợ của vua Khải Định, theo thứ tự cấp bậc lớn nhỏ sắp hàng quỳ tiễn đưa vua lên đường sang Pháp, mang theo thái tử Vĩnh Thụy đi du học.
Vậy 12 bà vợ trên gồm những ai? Theo tác giả chắc chắn sẽ không có bà Trương Thị Như Tịnh con gái của Thượng thư Trương Như Cương - người vợ đầu tiên, chính thức được cưới hỏi khi vua Khải Định (ông Phụng hóa) còn ở tiềm để. Bà đã giã từ ông Phụng Hóa và đi tu trước ngày ông lên ngai vàng. Điều chắc chắn là hôm đó có mặt bà Nhị giai hữu phi, thân mẫu vua Bảo Đại và bà Ân phi Hồ Thị Chỉ. Ngoài 2 bà này ra còn có 10 bà nữa.
Trong tang lễ vua Khải Định vào cuối năm 1925 đầu năm 1926, khi nói về việc việc để tang, Bộ Lễ có trình rằng 2 bà Phi và 3 bà Tân (Tần) sẽ chịu đại tang 15 tháng. Số còn lại từ cấp lục giai Tiếp dư (Tiệp dư) cho đến cửu giai Tài nhân đều chịu tang 13 tháng.
Theo Võ Hương An, 3 bà Tân đó là tam giai Diệu tân (con của quan Tham tán Nội các Phạm Hòe), Tứ giai Du tân (con của quan Thượng thư bộ Công Võ Liêm), và bà ngũ giai Điềm tân (cháu nội của quan Thượng thư hưu trí Nguyễn Đình Hòe).
Về các bà tiếp, còn có bà Tiếp du. Tác giả Trần Gia Phụng có kể thêm 3 bà khác nữa là bà Tân Diệm, bà Tiếp Táo và bà Tiếp Quý Trang.
Như vậy, trong 12 bà kể trên thì đã có 9 bà rõ danh tính, còn 3 bà còn lại thì cho đến nay vẫn chưa ai biết đó là ai. Điều này cũng dễ hiểu vì trong hậu cung nhà Nguyễn, chỉ bậc Lục giai tiếp dư (triều Nguyễn đặt ra 9 bậc cửu giai) trở lên được gọi bằng “bà”. 3 bậc còn lại là thất giai Quý nhân, bát giai Mỹ nhân, cửu giai Tài nhân chỉ được gọi bằng “chị mà thôi. Và mới ở cấp “chị” nên chẳng ai nhớ làm gì.
Con phú quý, mẹ vinh hiển
Trong 12 bà vợ của vua Khải Định kể trên, chỉ có 2 bà: số 1 (Hồ Thị Chỉ) và số 2 (Hoàng Thị Cúc) là có nhiều chuyện để nói.
Bà Hồ Thị Chỉ là ái nữ của quan Học bộ Thượng thư Hồ Đắc Trung được vua Khải Định cưới vào ngày 3/12/1917 (tức ngày 19 tháng 10 năm Khải Định thứ 2). Chỉ 5 ngày sau ngày cưới (8/12/1917), vua đã sách phong cho bà làm Nhất giai Ân phi.
Ân phi Hồ Thị Chỉ. Ảnh tư liệu.
Theo Võ Hương An, đám cưới vua Khải Định và bà Hồ Thị Chỉ là một cuộc hôn nhân gượng ép, nặng về nghi lễ và hình thức chứ không bắt nguồn từ tình yêu. Người ta nói Hồ tiểu thư trong tâm tư đã có một thần tượng khác vì nợ nước mà phải đi đầy đó là vua Duy Tân.
Thời điểm vua Khải Định lấy bà Hồ Thị Chỉ, hoàng tử Vĩnh Thụy con của vua với bà Hoàng Thị Cúc (vốn xuất thân bình dân, học hành không bao nhiêu, cuộc hôn nhân không môn đăng hộ đối và không theo nghi lễ chính thức) lên 4 tuổi.
Bà Ân phi không có con. Sau khi vua Khải Định băng hà, vị thế của bà ngày càng mờ nhạt trước bà Hoàng Thị Cúc. Càng về sau bà càng có triệu chứng tâm thần. Sau năm 1945, người ta thấy bà đi lang thang nơi này nơi khác ở Huế. Không rõ bà mất năm nào, ở đâu.
Đức Từ Cung (1890-1980) đứng trước hiên nhà mình ở Huế năm 1972. Ảnh: Patrice Habans.
Bà Hoàng Thị Cúc, người quê Mỹ Lợi, huyện Phúc Lộc, con của ông Hoàng Văn Tích. Bà có mặt ở phủ ông Phụng Hóa từ lúc tiềm để.
Chỉ vì xuất thân hàn vi nên bà phải chịu cảnh lép vế, dù là kẻ đến trước và lại có con trai. Trong khi bà Hồ Thị Chỉ được phong là Nhất giai Ân phi ngay sau ngày cưới thì bà chỉ được lên chức từng bước.
Năm 1917 bà được phong là tam giai Huệ tân. Năm 1918 lên Nhị giai Hữu phi. Năm 1923 được phong là nhất giai Huệ phi. Trước khi thăng hà, vua Khải Định nói “Tử quý, mẫu vinh” (Con phú quý mẹ vinh hiển). Năm 1933, sau khi từ Pháp về cầm quyền, vua Bảo Đại tấn tôn bà làm Đoan huy hoàng thái hậu (cung đình thường gọi là Đức Từ Cung).
Tuy xuất thân không không thuộc dòng dõi quyền quý, nhưng bà Từ Cung thông minh, hội nhập nhanh nếp sống cung đình và nhanh chóng khẳng định mình là bậc mẫu nghi thiên hạ.
Sau gần 3 tháng thi công, dự án cầu Trần Hưng Đạo đang được đơn vị thi công triển khai khoan cọc nhồi để tiến hành làm các trụ móng cầu giữa sông Hồng.
Ngày 8/11, Tổng biên tập Báo Pháp luật Việt Nam, cùng các cán bộ, phóng viên, nhà tài trợ, tiếp tục đến với xã Liên Minh - Phú Thọ, để trao tặng hai căn nhà cho hộ dân còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.
Trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng, thượng tôn pháp luật không chỉ là nền tảng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới, kiến tạo phát triển bền vững.
Tối qua ngày 5/11/2025, Lễ kỷ niệm 10 năm ra mắt Chuyên trang truyền thông Pháp luật + (Pháp luật Plus) – Báo Pháp luật Việt Nam đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Ba Đình (Hà Nội) trong không khí trang trọng, ấm áp và đầy cảm xúc.
Ca sĩ Phương Nhung đánh dấu cột mốc 20 năm hoạt động nghệ thuật bằng đêm nhạc mang tên “Mắt Nhung” - nơi đôi mắt như lời tự tình chứa đựng những cung bậc của cảm xúc, dấu ấn và tâm sự của một hành trình dài bền bỉ với âm nhạc.
Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Công điện số 06/CĐ-TTg về việc đẩy mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026.
Ngay từ sớm, nhiều tuyến đường dẫn về sân vận động quốc gia Mỹ Đình đông nghịt dòng người, mọi người đến sớm với mong muốn tìm được một vị trí thích hợp để xem màn bắn pháo hoa.
Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) sẽ thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh cho 11 nhóm đối tượng trong phạm vi quyền lợi. Chính sách này nằm trong lộ trình cải cách BHYT theo Luật Bảo hiểm y tế năm 2024 và Nghị quyết 261/2025/QH15.
Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố 5 bị can là bác sĩ, cán bộ y tế tại các trung tâm y tế trên địa bàn do có hành vi giả mạo trong công tác, liên quan đến việc hợp thức hóa và khai khống hồ sơ bệnh án trong thời gian dài.
Sau hơn 12 giờ truy xét, Công an phường Tuần Châu phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Quảng Ninh bắt giữ nhóm trộm xe mô tô liên tỉnh, thu giữ 9 xe Honda Wave.
Thông tư số 155/2025/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn lệ phí đăng ký, cấp biển phương tiện giao thông đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết, đã ra lệnh tạm giữ hình sự đối với R.A (SN 2002), quốc tịch Nga để điều tra và xử lý về hành vi mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy.
Trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên tuyến biên giới biển Móng Cái, lực lượng Biên phòng Trà Cổ phát hiện một bè mảng gỗ xốp vận chuyển số lượng lớn hàng đông lạnh không có giấy tờ hợp pháp.
Trong quá trình giải quyết vụ việc gây rối trật tự tại địa phương, lực lượng công an xã Tam Nông (tỉnh Đồng Tháp) đã bị một đối tượng dùng dao tấn công, gây thương tích cho một cán bộ công an.
Liên quan đến vụ một thi thể người Malaysia nằm trên cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận (đoạn xã Mỹ Lợi, tỉnh Đồng Tháp), Đại tá Nguyễn Minh Tân, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, sau thời gian tiến hành điều tra khẩn trương, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh này đã khởi tố vụ án và bắt tạm giam 2 nghi can để điều tra hành vi tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
15 °C
28 °C
