Dân chủ và Pháp quyền là cặp “song sinh”

Từ năm 2013, Luật Phổ biến giáo dục Pháp luật có hiệu lực thi hành và lần đầu tiên Ngày Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam được tổ chức trên quy mô toàn quốc. Năm ghi nhận một sự kiện hệ trọng trong đời sống chính trị - pháp lý của đất nước, toàn dân tích cực tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Hiến pháp (sửa đổi) của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Hưởng ứng ngày Pháp luật, Bộ tư Pháp đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức nhiều hoạt động phong phú, phương châm xuyên suốt là lấy nhân dân làm chủ thế, hiến pháp và pháp luật làm đối tượng, tôn vinh và khẳng định vị trí, vai trò, ý nghĩa của Hiến pháp gắn với sự kiện chính trị của đất nước.

Tối 9/11, tại Hội trường Bộ Quốc phòng (Ba Đình, Hà Nội) đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi viết “Tìm hiểu Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Đây là điếm nhấn chính nằm trong hoạt động hưởng ứng ngày Pháp luật 2015. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã tới dự và phát biểu chỉ đạo nhân ngày Pháp luật Việt Nam 2015.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, cuộc thi “Tìm hiểu Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam” đã được đồng bào, chiến sĩ cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài tích cực hưởng ứng. Đây là một trong những cuộc thi tìm hiểu pháp luật có quy mô lớn nhất với gần 5 triệu bài dự thi, thu hút đông đảo nhất các thành phần tham gia. Trong đó, thí sinh trẻ tuổi nhất là 8 tuổi và nhiều nhất là 100 tuổi, chất lượng bài dự thi tốt với trên 70% bài dự thi trả lời đúng. Là cuộc thi có sức lan toả lớn, trở thành một phong trào sổi nổi, động viên, khích lệ đồng chí, đồng bào tích cực học tập, tìm hiểu và thực hiện Hiến pháp - Pháp luật.

Cuộc thi đã phổ biến sâu rộng tinh thần và nội dung của Hiến pháp, khẳng định tầm quan trọng và đánh giá cao những tinh thần đổi mới, nhân quyền, pháp quyền của Hiến pháp năm 2013; tạo sự đồng thuận xã hội, góp phần hình thành văn hoá pháp luật trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Bộ trưởng cho biết: Trong hai năm qua, các bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương, cấp ủy Đảng, chính quyền các địa phương trong toàn hệ thống chính trị tích cực triển khai thực hiện gắn với công tác lãnh đạo, điều hành, quản lý xã hội bằng pháp luật, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Với trọng tâm xuyên suốt là xây dựng, triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013, công tác tuyên truyền, phổ biến về Hiến pháp, xây dựng, phổ biến và triển khai thi hành những đạo luật quan trọng, cụ thể hóa những quy định mới của Hiến pháp đã hoặc đang được Quốc hội khóa XIII xem xét, thông qua liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân, như: Luật đầu tư, Luật doanh nghiệp, Bộ luật dân sự, Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng dân sự, Bộ luật tố tụng hình sự, Luật tố tụng hành chính, Luật tạm giam, tạm giữ…

Các thông tin pháp luật và thi hành pháp luật trong các lĩnh vực như bảo vệ biển đảo, chủ quyền quốc gia; phòng, chống tham nhũng; an toàn giao thông… cũng đã được các Bộ, ngành, địa phương lựa chọn để tuyên truyền, phổ biến sâu rộng.

Quan trọng hơn, việc thực hiện Ngày Pháp luật đã bắt đầu hướng tới mục tiêu cao hơn, thực chất hơn, đó là làm chuyển biến ý thức tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, phục vụ thiết thực cho công tác chuyên môn, đáp ứng triển khai nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị, địa phương, góp phần quan trọng để nâng cao văn hóa pháp lý cho mỗi cá nhân trong cộng đồng, cũng như của toàn xã hội.

Do đó, Ngày Pháp luật đã dần đi vào chiều sâu những vấn đề, những câu chuyện pháp luật trong đời sống thường ngày của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng, tạo thành sự quan tâm và cũng là yêu cầu ngày càng cao hơn của Nhân dân, của xã hội đối với chất lượng xây dựng pháp luật và hiệu quả tổ chức thi hành từ phía Nhà nước.

“Trong thông điệp đầu năm 2014, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh: “Dân chủ và nhà nước pháp quyền là cặp “song sinh” trong một thể chế chính trị hiện đại. Dân chủ và Pháp quyền là cặp “song sinh” chỉ khi Hiến pháp và pháp luật trở thành nhu cầu tự thân của mỗi người dân và là trách nhiệm thượng tôn của mỗi cơ quan và công chức Nhà nước.”

Do đó, ý thức pháp luật có thể được coi là tiền đề tư tưởng cho việc xây dựng chế độ cộng đồng trách nhiệm giữa Nhân dân và Nhà nước trong việc thúc đẩy xã hội dân chủ, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đồng bộ với đổi mới và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Tại lễ trao giải cuộc thi “Tìm hiểu Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết: Bộ Tư pháp rất lấy làm vinh dự khi nhận được sự quan tâm của Chính phủ và các bộ ngành đối với công tác triển khai thi hành Hiến pháp 2013 cũng như tinh thần thượng tôn Hiến pháp - Pháp luật trong công tác chỉ đạo điều hành của Chính phủ đối với phát triển kinh tế - xã hội, củng cố Quốc phòng An ninh và tăng cường vị thế đối ngoại của đất nước.

Đáp lại sự quan tâm của Chính phủ và các cấp, ngành, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường thay mặt Bộ Tư pháp hứa với Chính phủ, Thủ tướng và với nhân dân sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, khắc phục những tồn tại hạn chế, tập trung triển khai quyết liệt các giải pháp nhất là những giải pháp mang tính đột phá để tiếp tục tổ chức ngày Pháp luật thiết thực hơn, hiệu quả hơn.

Tận tâm và nhất quán triển khai tinh thần và nội dung Hiến pháp 2013 về dân chủ, về pháp quyền bảo đảm quyền con người, quyền công dân, chăm lo xây dựng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tư pháp, pháp chế, trong sạch vững mạnh, tận tụy với công việc, nêu cao tinh thần trách nhiệm thượng tôn Hiến pháp và Pháp luật, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn thách thức để góp phần đắc lực vào công cuộc xây dựng Nhà nước Pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.”

Thứ trưởng Lê Thành Long: Một sự kiện chính trị, pháp lí của người dân Ý nghĩa của Ngày Pháp luật đang dần thấm sâu trong đời sống xã hội. Các hoạt động hưởng ứng ngày này đã góp phần nâng cao năng lực quản lí nhà nước, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp của cán bộ công chức, viên chức, đấu tranh với các hành vi tham nhũng, tiêu cực lãng phí, tập trung truyền thông, phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân, tạo đồng thuận xã hội, xây dựng bộ máy, nền hành chính Nhà nước trong sạch vững mạnh. Với sự đồng tình hưởng ứng của đồng bào chiến sĩ cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài, Ngày Pháp luật đã và đang trở thành một sự kiện chính trị, pháp lí trong đời sống tinh thần của cán bộ, nhân dân, ngày càng có sức lan tỏa và huy động được sự tham gia của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, xây dựng lòng tin đối với pháp luật để phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội. Qua đó, góp phần tôn vinh các giá trị, vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trọng của hiến pháp, pháp luật trong đời sống xã hội và trong một nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.