Việc chưa có văn bản hướng dẫn quy định quản lý đối với các loại hình thuốc lá thế hệ mới đã gây khó khăn trong công tác kiểm soát buôn lậu, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước cũng như sức khoẻ của người dùng.
Thuốc lá điếu, thuốc lá thế hệ mới (cụ thể là thuốc lá nung nóng và thuốc lá điện tử) đang là những sản phẩm thuộc nhóm đứng đầu trong danh sách sản phẩm nhập lậu vào Việt Nam. Hằng năm, ngân sách thất thu do buôn lậu những sản phẩm thuốc lá ước tính đến 8.500 tỷ đồng.
Hiện đang còn rất nhiều ý kiến thảo luận về việc quản lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới… Việc xây dựng chính sách quản lý thuốc lá thế hệ mới đã được Chính phủ chỉ đạo khẩn trương thực hiện trong nhiều năm qua.
Tại Công văn 8750/VPCP tháng 10/2020, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành liên quan khẩn trương đề xuất chính sách quản lý đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng và trình Thủ tướng vào tháng 12 cùng năm.
Cho đến nay, việc quản lý thuốc lá thế hệ mới hiện mới hiện đang ở giai đoạn chờ ý kiến Chính phủ. Trước đó, các bộ ngành nhiều lần bày tỏ quan ngại về việc chưa biết phải ứng xử với nhóm sản phẩm này như thế nào vì chưa có văn bản hướng dẫn chính thức. Điều này đã gây khó khăn trong công tác kiểm soát.
Không như thuốc lá điếu, cách thức để quản lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới tùy vào quyết định của mỗi quốc gia. Có nước sẽ quản lý các sản phẩm này như thuốc lá, hoặc như hàng tiêu dùng, hoặc đưa vào danh mục các sản phẩm dược, hoặc một số nước không có khung quản lý.
Mỗi quốc gia đưa ra các chính sách khác nhau dựa trên việc xem xét kỹ lưỡng nhiều khía cạnh như bằng chứng khoa học của sản phẩm giúp giảm tác hại hoặc ít nhất không gây hại hơn so với thuốc lá điếu thông thường, cơ sở pháp lý, nguồn lực và quy trình cũng như năng lực để theo dõi, giám sát và quản lý sản phẩm. Các yếu tố khác như tỷ lệ sử dụng thuốc lá hiện hành và quy mô thị trường của các sản phẩm thuốc lá mới cũng được đưa vào xem xét.
Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) - đơn vị được Chính phủ giao chủ trì và phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đề xuất hướng quản lý thuốc lá thế hệ mới cho biết, hiện Bộ Công Thương đã tiếp thu ý kiến góp ý của các bộ, ngành và phối hợp với Bộ Y tế nghiên cứu, đề xuất chính sách quản lý riêng đối với các loại hình thuốc lá thế hệ mới, đảm bảo chặt chẽ, phù hợp Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá và Chiến lược Quốc gia về giảm thiểu tác hại của thuốc lá, phù hợp thông lệ quốc tế.
Theo đó, trong cuộc họp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội cùng các bộ ngành liên quan vào cuối tháng 9/2021, Bộ Công Thương đã có báo cáo về việc đề xuất thí điểm có thời hạn đối với thuốc lá làm nóng và đang chờ ý kiến của Chính phủ.
Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa.
Liên quan đến vấn đề này, Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) cho biết: “Việc xây dựng chính sách quản lý thuốc lá thế hệ mới phải đảm bảo đủ cơ sở pháp lý, căn cứ nhu cầu thực tế và phù hợp điều kiện thực tiễn nhằm giúp công tác quản lý nhà nước đối với sản phẩm thuốc lá thế hệ mới được triển khai hiệu quả, đảm bảo lợi ích của các chủ thể liên quan và phù hợp với Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các văn bản liên quan”.
Bên cạnh đề xuất thí điểm của Bộ Công Thương, cũng có nhiều ý kiến đồng thuận lộ trình hướng tới chính sách phù hợp cho mặt hàng này cần một giai đoạn thí điểm để làm phép thử đúng cho các mục tiêu bảo vệ người tiêu dùng, tháo gỡ những khó khăn trong công tác phòng chống buôn lậu thuốc lá, cũng như trong chiến lược của quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá nói chung.
Các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới là những sản phẩm công nghệ và khá mới so với ngành công nghiệp thuốc lá Việt Nam cũng như đối với các cơ quan quản lý. Sự xuất hiện của sản phẩm thuốc lá “công nghệ” này đang cho thấy, các sản phẩm như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng chỉ là những sản phẩm hiện tại, và trong tương lai với những thay đổi của khoa học thì có thể sẽ còn những sản phẩm thuốc lá mới khác.
Vì vậy, Đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh, chúng ta cần có cơ chế quản lý không chỉ với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, mà sẽ còn là những sản phẩm thuốc lá công nghệ mới trong tương lai gần.
“Tôi cho rằng để có khung quản lý toàn diện đầy đủ, thí điểm là giai đoạn cẩn trọng cần thiết. Đây là giai đoạn để kiểm chứng toàn diện những vấn đề quan ngại mà các bộ, ngành đề ra, trong đó nhằm cân bằng giữa nhu cầu quản lý hàng hóa và lợi ích sức khỏe cộng đồng. Hay nói cách khác, thí điểm sẽ giúp cho Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền có đầy đủ thông tin và sở cứ xác đáng để đánh giá tác động kinh tế và xã hội, và kể cả đánh giá mức độ rủi ro của sản phẩm”, Đại biểu Hòa nói.
Ông phân tích, những cơ sở thông tin thực tiễn chính là nền tảng để xây dựng một khung pháp lý phù hợp với Chiến lược quốc gia về giảm thiểu tác hại của thuốc lá cũng như đảm bảo dung hòa quyền lợi của các chủ thể liên quan bao gồm Nhà nước, người tiêu dùng, nhà sản xuất thuốc lá và nông dân trồng thuốc lá như Chính phủ đã chỉ đạo. Mặt khác, thí điểm cũng chính là kiểm soát không cho các mặt hàng này nằm ngoài vòng pháp luật như suốt thời gian qua gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chính sách phòng chống tác hại thuốc lá của quốc gia.
Hiện nay, nhiều người lo ngại nếu cho phép thương mại hóa thuốc lá thế hệ mới sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người dân. Thế nhưng, thực tiễn của các nước đi trước cho thấy điều ngược lại với định kiến này.
Những con số mới công bố gần đây cho thấy cần đánh giá lại các biện pháp đã và đang làm trong nhiều thập kỷ qua, cũng như cập nhật lại các hướng tiếp cận khác trên toàn cầu nhằm giải quyết gánh nặng do hút thuốc lá điếu gây ra.
Tọa đàm về “Quản lý thuốc lá thế hệ mới - Cần góc nhìn mới” vừa được Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của đại diện từ một số bộ ngành, cơ quan quản lý nhà nước.
Hiện tượng các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới xuất hiện ở Việt Nam theo những ngả đường xách tay hay nhập lậu và được rao bán công khai trên thị trường đã được thảo luận từ trong nhiều năm nay.
Theo kết quả của một khảo sát của một tờ báo điện tử gần đây, hơn 90% người hút thuốc trưởng thành tại Việt Nam cho biết họ đặc biệt quan tâm đến các giải pháp giảm thiểu tác hại bằng những sản phẩm không khói, trong đó cũng bao gồm các sản phẩm thuốc lá thệ hệ mới.
Ngày 14/01, UBND tỉnh An Giang đã tổ chức cuộc họp chuyên đề với các Thành viên UBND tỉnh dưới sự chủ trì của ông Hồ Văn Mừng, Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.
Ngày 13/1, Đoàn kiểm tra, giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng Bầu cử quốc gia do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải dẫn đầu đã làm việc với Ủy ban Bầu cử tỉnh An Giang.
Ngày 13/1, UBND tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tổ chức Hội nghị họp bàn hiện trạng hệ thống công trình phòng, chống thiên tai và giải pháp giảm thiểu ngập lụt trên địa bàn tỉnh.
Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) vừa công bố những kết luận điều tra sơ bộ về vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên tuyến cao tốc qua địa phận tỉnh Thanh Hóa. Vụ việc không chỉ gây thiệt hại lớn về người mà còn bộc lộ sự chủ quan, xem nhẹ quy tắc an toàn của các tài xế khi lưu thông trên cao tốc.
Công an tỉnh Hưng Yên đang huy động tối đa lực lượng, khẩn trương truy bắt Kiều Ngọc Anh (SN 1999, trú tại xã Lạc Đạo), nghi phạm liên quan đến hai vụ giết người đặc biệt nghiêm trọng xảy ra chiều 14/1 trên địa bàn tỉnh, khiến hai phụ nữ tử vong và gây hoang mang dư luận.
Ngày 14/1, sau 10 ngày xét xử và nghị án, Hội đồng xét xử sơ thẩm TAND TP Hà Nội đã tuyên đối với 55 bị cáo trong vụ án nhận hối lộ gần 95 tỷ đồng xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.
Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Đồng Tháp vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 10 đối tượng để điều tra về hành vi bắt cóc người khác nhằm chiếm đoạt tài sản. Vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn nợ nần, các đối tượng đã dùng vũ lực khống chế nạn nhân, trói giữ để ép gia đình mang tiền đến trả nợ.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
