Đặc sắc nghi thức Nghiềm quân trong Lễ hội Giá Yên Sở
Sáng 7/4 (tức mùng 10/3 năm Ất Tỵ), lễ hội Giá tại làng Yên Sở (huyện Hoài Đức, Hà Nội) chính thức khai mạc với nhiều nghi lễ truyền thống, trong đó nổi bật là màn rước kiệu và Nghiềm quân – nghi thức tái hiện tài thao lược quân sự cổ xưa, thu hút đông đảo người dân cùng du khách thập phương.
Làng Giá, vùng đất thuộc xứ Đoài xưa, nay là một phần của Thủ đô Hà Nội, nổi tiếng là nơi lưu giữ nhiều dấu tích văn hóa cổ quý giá. Địa phương này còn bảo tồn hệ thống giếng cổ, các công trình kiến trúc truyền thống như đình, chùa, miếu mạo và nhà thờ dòng họ với giá trị lịch sử – văn hóa cao. Đặc biệt, tại đây vẫn còn tồn tại di tích Quán Giá – một quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo, là nơi thờ phụng Anh hùng dân tộc Lý Phục Man, người có công lớn trong việc giúp vua Lý Nam Đế chống giặc Lương và lập nên nhà nước Vạn Xuân vào thế kỷ thứ VI.
Lễ hội Giá là sự kiện thường niên, nhưng cứ 5 năm mới có một kỳ hội lớn. Từ lâu, hội Giá đã nổi tiếng khắp vùng với câu ca dân gian “Bơi Đăm, rước Giá, hội Thầy…” – phản ánh nét đặc sắc và sự hấp dẫn của các nghi thức trong lễ hội, đặc biệt là nghi lễ rước kiệu và Nghiềm quân.
Nghiềm quân là phần nghi lễ mang đậm tính biểu diễn, tái hiện lại tài đánh trận của tướng quân Lý Phục Man khi cùng vua Lý Nam Đế chống quân xâm lược. Khi trống thúc vang lên, các binh sĩ trong lễ phục truyền thống tiến ra sân từ Quán Giá, di chuyển theo vòng tròn từ ngoài vào trong, mỗi vòng một hẹp hơn, nhịp nhàng theo tiếng trống thúc dồn dập và tiếng hô khí thế. Đến khi vòng xoáy đạt tốc độ cao nhất, người tướng lĩnh giơ cao lá cờ lớn phá vòng vây, khép lại màn diễn đầy hào khí.
Lễ hội Giá sẽ kéo dài đến hết ngày 9/4 (tức 12/3 Âm lịch), với các hoạt động tế lễ cổ truyền, Nghiềm quân tổ chức vào các buổi chiều. Ngoài ra, du khách còn được thưởng thức các hoạt động văn hóa dân gian phong phú như thi đấu cờ người, vật truyền thống, biểu diễn nghệ thuật chiếu chèo và nhiều trò chơi dân gian đặc sắc khác.
