Hà Nội 20 °C
TP Hồ Chí Minh 24 °C
Hải Phòng 21 °C
Đà Nẵng 20 °C
Yên Bái 17 °C
  • Hà Nội Hà Nội 20°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 24°C
  • Hải Phòng Hà Nội 21°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 20°C
  • Yên Bái Hà Nội 17°C

Chuyện về kiến trúc sư giàu có, sở hữu hơn 20 căn nhà ở phố cổ Hà Nội

Hình sự & tố tụng hình sự
26/09/2019 08:55
Diệu Bình
aa
Là một kiến trúc sư giỏi thời Pháp, tham gia xây dựng lăng mộ đá Hoàng Cao Khải, cụ Nguyễn Duy Đạt còn sở hữu hơn 20 căn nhà ở Hà Nội.


Nhắc đến khu phố cổ, chắc hẳn ai cũng biết, đây là địa danh lưu giữ những nét văn hóa tinh túy với nhiều câu chuyện, nhân vật của một thời quá vãng ở Hà Nội.

Trong số đó, có lẽ không thể không nhắc đến kiến trúc sư Nguyễn Duy Đạt (1869 - 1937) người tham gia thiết kế, xây dựng khu lăng mộ bằng đá tại ấp Thái Hà (nay thuộc phường Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội) của Hoàng Cao Khải (1850 - 1933) - vị quan triều Nguyễn vào năm 1893.

Năm 1915, người ta dựng một tấm bia ghi tên KTS Nguyễn Duy Đạt bằng tiếng Pháp bên phía tay trái của lăng mộ. Hơn 100 năm, mặc dù di tích bị xuống cấp, hư hại, người dân lấn chiếm sử dụng đất lăng mộ cho mục đích riêng nhưng tấm bia may mắn vẫn còn.

Công trình lăng mộ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di sản văn hóa năm 1962.

Anh142.

KTS Nguyễn Duy Đạt.

Con cháu cụ Đạt hiện sống trong căn nhà đậm nét hoài cổ ở phố Hàng Bông (Hoàn Kiếm, Hà Nội).

Anh143.

Bà Đào Quý - chắt dâu KTS Nguyễn Duy Đạt vẫn còn lưu giữ những bức ảnh quý hiếm về gia đình, dòng họ nhà chồng.

Bà Đào Quý (SN 1947) - chắt dâu, gọi KTS Nguyễn Duy Đạt là cụ chia sẻ: ‘Cụ tôi quê gốc ở làng Đào Xá, Thường Tín (Hà Nội), ra thành phố học tập. Ban đầu, cụ là trợ lý của KTS người Pháp, thuộc Sở Công Chính Đông Dương (Sở bao gồm các lĩnh vực: công trình, đường thủy, đường sắt, khai mỏ), phụ trách khu vực Hà Nội. Đến năm 1903, qua quá trình làm việc, cụ được công nhận là KTS chính.

Sau những năm tháng tâm huyết với nghề kiến trúc, năm 1933, cụ được trao tặng Bắc Đẩu bội tinh (huân chương cao quý nhất của Pháp) vì những thành tích đóng góp cho sự phát triển nghệ thuật bản địa.

Một số công trình ghi dấu ấn cụ vẫn còn tồn tại là cổng làng Đào Xá, khu lăng mộ Hoàng Cao Khải’.

Anh144.

Lăng mộ Hoàng Cao Khải bằng đá khi mới xây dựng.

Chắt dâu cụ Nguyễn Duy Đạt cho hay, những năm đầu thế kỷ 20, cụ Đạt thuộc lớp người giàu có, sở hữu hơn 20 căn nhà tại Hà Nội, chủ yếu tập trung ở các khu phố cổ như Hàng Bông, Hàng Cót, Hàng Da...

Chưa kể, kiến trúc sư tài giỏi này còn đầu tư các bất động sản ở Nam Định và một số tỉnh thành khác.

Tuy điền sản, đất đai nhiều là vậy nhưng cụ Đạt lấy căn nhà ở Hàng Bông làm nơi an cư. Căn nhà được xây dựng vào năm 1929. Nguyên bản nhà có 2 tầng, diện tích lớn, mang kiến trúc Pháp. Trải qua nhiều thăng trầm và biến động của lịch sử, con cháu cụ Đạt đã hiến một phần căn nhà cho chính phủ, chỉ giữ lại tầng 2.

Anh145.

Bia đá dựng năm 1915 trong khu lăng mộ Hoàng Cao Khải, ghi danh KTS Nguyễn Duy Đạt.

Cụ Đạt sinh được hai người con là Nguyễn Thị Hợi và Nguyễn Duy Quế. Tiếp nối cha, con trai út Nguyễn Duy Quế theo nghề thiết kế, hoạt động trong lĩnh vực thiết kế nội thất cho văn phòng, trường học. Nhiều hiện vật trong căn nhà bà Quý đang ở như: bàn giấy, tủ tường bằng gỗ thịt do người con này của cụ Đạt lên bản vẽ.

Con trai cụ Đạt còn được ghi nhận khi có nhiều hoạt động giúp đỡ cách mạng, đóng góp cho quỹ 'Tấm lòng vàng' của chính phủ kháng chiến.

Anh146.

Cổng làng Đào Xá (Thường Tín) do KTS Nguyễn Duy Đạt thiết kế.

Người con gái Nguyễn Thị Hợi kết hôn với nhà viết kịch Vũ Đình Long (1896 - 1960) - Ủy viên Ban chấp hành Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khóa I, ông chủ của nhà xuất bản Tân Dân và hàng loạt tờ báo đương thời như: Tiểu thuyết thứ bảy, Phổ thông bán nguyệt san…

Năm 1937, KTS Nguyễn Duy Đạt qua đời, triều đình nhà Nguyễn sắc phong cho cụ là Triều Liệt Đại Phu Quang Lộc Tự Thiếu Khanh.

Ngày nay, căn nhà hàng Bông đã bước sang thế hệ thứ 6. Cháu chắt cụ Đạt đều theo con đường học vấn và thành đạt.

Sống giữa thời hiện đại nhưng gia đình bà Quý vẫn duy trì cuộc sống 'Tứ đại đồng đường', hòa thuận và nét ứng xử lịch thiệp của người Hà Nội xưa.

Anh147.

Đoàn đưa tang cụ Nguyễn Duy Đạt đi qua phố Cửa Nam.

‘Lúc sinh thời, nghe kể, cụ tôi có mối quan hệ thân thiết với Hoàng Trọng Phu - tổng đốc Hà Đông (con trai cụ Hoàng Cao Khải). Trong đám tang cụ Đạt, tổng đốc Hoàng Trọng Phu đích thân đến tham dự và đưa tang từ Hàng Bông về tận Thường Tín.

Qua các bức hình ghi lại cảnh đám tang, tôi mới biết, đám tang cụ tổ chức rất lớn, đoàn người đưa tiễn kéo dài khắp con phố. Lúc bấy giờ, gia đình phải thuê nguyên một đoàn tàu chở người đưa ma về đến quê nhà Thường Tín. Ba xã ở Thường Tín còn phong cụ là thành hoàng làng’, bà Quý kể.

Anh148.

Người nhà cầm huân chương Bắc Đẩu bội tinh của KTS Nguyễn Duy Đạt trong đám tang.

bài liên quan
Hà Nội điều chỉnh hệ số giá đất, áp dụng từ năm 2026

Hà Nội điều chỉnh hệ số giá đất, áp dụng từ năm 2026

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định quy định hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố, thực hiện theo Điều 8 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội.
Phát hiện hơn 63 tấn lòng lợn bốc mùi, không rõ nguồn gốc giữa Thủ đô

Phát hiện hơn 63 tấn lòng lợn bốc mùi, không rõ nguồn gốc giữa Thủ đô

Lực lượng chức năng TP Hà Nội vừa tạm giữ hơn 63 tấn lòng lợn không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm tại một cơ sở chế biến ở xã Nam Phù.
Bé trai 13 tuổi nguy cơ mất thị lực vì pháo nổ mua trên mạng

Bé trai 13 tuổi nguy cơ mất thị lực vì pháo nổ mua trên mạng

Bệnh viện Nhi đồng 2 cảnh báo một phút bất cẩn với pháo nổ, trẻ đối mặt nguy cơ mù lòa suốt đời.
Mới nhất
Đọc nhiều
TP Hồ Chí Minh: Triệt phá đường dây buôn bán thuốc lá điện tử có giá trị hàng tỷ đồng

TP Hồ Chí Minh: Triệt phá đường dây buôn bán thuốc lá điện tử có giá trị hàng tỷ đồng

Đường dây buốn bán thuốc lá điện tử có giá trị hàng tỷ đồng với phương thức hoạt động tinh vi nhằm che giấu hành vi phi pháp đã bị lực lượng chức năng triệt phá.
Bộ Quốc phòng lần đầu tổ chức thi đánh giá năng lực

Bộ Quốc phòng lần đầu tổ chức thi đánh giá năng lực

Bộ Quốc phòng sẽ tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực (QDA) để sử dụng kết quả tuyển sinh vào 23 trường khối quân đội trong năm 2026.
Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Nghệ An triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả.
Tin bài khác
Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Triệt phá cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An

Tăng cường đấu tranh chống hàng giả, đặc biệt đối với mặt hàng lương thực, thực phẩm, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An vừa phát hiện, xử lý một cơ sở sản xuất giấm giả với quy mô lớn.
Á khôi sắc đẹp bị tạm giữ vì môi giới mại dâm

Á khôi sắc đẹp bị tạm giữ vì môi giới mại dâm

Phòng Cảnh sát hình sự - Công an TP Hà Nội vừa tiến hành tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội; Á khôi của một cuộc thi sắc đẹp) để điều tra về hành vi Môi giới mại dâm.
Phát hiện xe ô tô giấu gần 7 cây vàng khi đi qua cửa khẩu

Phát hiện xe ô tô giấu gần 7 cây vàng khi đi qua cửa khẩu

Lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An vừa phát hiện một vụ vận chuyển vàng trái phép qua biên giới. Đối tượng cùng tang vật tạm giữ khi khi đang lưu thông qua khu vực cửa khẩu.
An Giang: Bắt tạm giam đối tượng sử dụng mạng xã hội xúc phạm các tổ chức, cá nhân

An Giang: Bắt tạm giam đối tượng sử dụng mạng xã hội xúc phạm các tổ chức, cá nhân

Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01) Công an tỉnh An Giang thi hành các Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Thị Cẩm Chi về hành vi “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Giám đốc ngân hàng chiếm đoạt trên 5 tỷ đồng của nhiều bị hại ra đầu thú

Giám đốc ngân hàng chiếm đoạt trên 5 tỷ đồng của nhiều bị hại ra đầu thú

Sáng 5/2, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang cho biết, qua công tác tuyên truyền, vận động, Ngô Minh Sang (SN 1989, cư trú phường Rạch Giá, tỉnh An Giang) vừa đến Cơ quan Công an đầu thú. Được biết, Sang là đối tượng đang lẩn trốn quyết định truy nã về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Bắt giữ đối tượng cướp giật tài sản ngân hàng tại Lào Cai

Bắt giữ đối tượng cướp giật tài sản ngân hàng tại Lào Cai

Công an Lào Cai đã nhanh chóng khống chế bắt giữ 1 thanh niên lấy 1 tập tiền tại Phòng giao dịch Hợp Minh thuộc Ngân hàng Agribank chi nhánh Yên Bái rồi bỏ chạy.
Vận động đối tượng truy nã ra đầu thú sau nhiều tháng lẩn trốn

Vận động đối tượng truy nã ra đầu thú sau nhiều tháng lẩn trốn

Trước đó, ngày 24/12/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Đà Nẵng đã ban hành Quyết định truy nã đối với bị can Trịnh Ngọc Đạt Dương.
Khởi tố tài xế bất cẩn khi mở cửa xe ô tô gây tai nạn chết người

Khởi tố tài xế bất cẩn khi mở cửa xe ô tô gây tai nạn chết người

Trong quá trình mở cửa xe ô tô, một tài xế đã bất cẩn không quan sát dẫn đến việc gây ra vụ tai nạn nghiêm trọng khiến một người tử vong.
Giám đốc công ty bị bắt vì sản xuất, buôn bán hơn 200 tấn lúa giống giả

Giám đốc công ty bị bắt vì sản xuất, buôn bán hơn 200 tấn lúa giống giả

Ngày 4/2, Phòng Cảnh sát kinh tế - Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam Nguyễn Huy Vũ - Giám đốc một công ty nông nghiệp để điều tra về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là giống cây trồng”.
Hình ảnh các bị cáo trong vụ buôn lậu 546kg vàng trị giá hơn 1.208 tỷ đồng

Hình ảnh các bị cáo trong vụ buôn lậu 546kg vàng trị giá hơn 1.208 tỷ đồng

Sáng nay (4/2), TAND TP Hà Nội đưa 11 bị cáo trong vụ buôn lậu vàng trị giá hơn 1.208 tỷ đồng ra xét xử về tội Buôn lậu, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
tong bi thu to lam lam viec voi 2 tinh an giang kien giang

Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với 2 tỉnh An Giang, Kiên Giang

Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
tien giang dieu tra vu chu doanh nghiep gao nghi bi lua hon 420 ty dong

Tiền Giang: Điều tra vụ chủ doanh nghiệp gạo nghi bị lừa hơn 420 tỷ đồng

Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
quang ninh can canh xe tai cho dat chay ram rap suot ngay dem dan lo hong duong o nhiem

Quảng Ninh: Cận cảnh xe tải chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, dân lo hỏng đường, ô nhiễm

Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
trao quyet dinh bo nhiem thu truong bo tu phap nguyen thanh tu

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú

Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
cong nhan tp phu quoc la do thi loai i truc thuoc tinh kien giang

Công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang

Ngày 21/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký quyết định về việc công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang.