TP.HCM đang nỗ lực để xây dựng hệ thống bảo vệ và đồng hành cùng nạn nhân, nhưng rất cần sự đồng cảm, chung tay sẻ chia trách nhiệm từ cộng đồng xã hội.
Hành trình trở về với cuộc sống bình thường của các nạn nhân không hề dễ dàng. Họ mang theo những tổn thương cả thể xác lẫn tinh thần, cần được chăm sóc và hỗ trợ toàn diện. Tại TP HCM, công tác tiếp nhận, bảo vệ và giúp nạn nhân tái hòa nhập cộng đồng đã và đang được triển khai mạnh mẽ, song cũng đối mặt với nhiều khó khăn trong bối cảnh địa bàn vừa mở rộng sau sắp xếp hành chính.
Trợ giúp từ cộng đồng
Khi một nạn nhân buôn người được giải cứu, điều đầu tiên họ cần là một chỗ dựa an toàn. TP HCM hiện có nhiều cơ sở trợ giúp xã hội được giao nhiệm vụ tiếp nhận và chăm sóc khẩn cấp cho nạn nhân.
Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM Nguyễn Tăng Minh cho biết trong 9 tháng đầu năm 2025, các đơn vị đã tiếp nhận nhiều trường hợp đặc biệt. Điển hình là vụ một bé gái mới 2 tuổi bị chính mẹ ruột bán cho người khác để lấy tiền. Trường hợp này được tổng đài 1900 545559 phát hiện và kịp thời phối hợp với Công an, Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục dạy nghề Thiếu niên để bảo vệ. Bé được chăm sóc y tế, có nơi ở an toàn và hỗ trợ các thủ tục pháp lý cần thiết.
 |
| TP.HCM hiện có nhiều cơ sở trợ giúp xã hội được giao nhiệm vụ tiếp nhận và chăm sóc khẩn cấp cho nạn nhân. |
Một vụ việc khác gây xót xa là 2 trẻ sơ sinh một bé trai, một bé gái được Công an TP.HCM giải cứu từ đường dây mua bán người. Các em được chuyển khẩn cấp đến Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ trẻ em Gò Vấp, được chăm sóc toàn diện từ dinh dưỡng đến y tế. Những câu chuyện này cho thấy sự tàn nhẫn của tội phạm buôn người, nhưng cũng khẳng định vai trò kịp thời của hệ thống bảo trợ xã hội.
Không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc tức thời, các trung tâm còn cung cấp tư vấn tâm lý, pháp lý, hỗ trợ thủ tục giấy tờ để nạn nhân có thể ổn định thân phận, giúp họ bước qua cú sốc ban đầu và dần tìm lại sự an toàn.
Gian nan hành trình tái hòa nhập
Giải cứu chỉ mới là bước đầu điều quan trọng hơn là làm thế nào để nạn nhân không rơi trở lại vòng xoáy buôn người. Với đặc điểm chung là hoàn cảnh khó khăn, thiếu kỹ năng sống và việc làm, nếu không có sự hỗ trợ lâu dài, nạn nhân dễ bị tái lừa gạt.
TP HCM đã triển khai nhiều chương trình đồng bộ. Sau khi được chăm sóc khẩn cấp, nạn nhân được hỗ trợ nơi ở tạm thời, khám chữa bệnh, tư vấn pháp lý, tâm lý. Khi trở về địa phương, họ được kết nối với chính quyền để nhận trợ giúp ban đầu, học nghề và tìm việc làm. Các chương trình giảm nghèo bền vững, hỗ trợ vay vốn, giới thiệu việc làm được triển khai, nhằm tạo cho nạn nhân một sinh kế ổn định.
Trong 9 tháng đầu năm 2025, hàng nghìn buổi truyền thông được tổ chức tại khu dân cư, trường học, khu công nghiệp để nâng cao nhận thức phòng chống buôn người. Song song, thành phố phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ xây dựng mạng lưới tư vấn, câu lạc bộ “Gia đình phòng chống tội phạm”, nơi nạn nhân và cộng đồng có thể chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau.
Tuy nhiên, hành trình tái hòa nhập không hề đơn giản. Nhiều nạn nhân mang sang chấn tâm lý nặng nề, mặc cảm, tự ti, khó quay lại học tập hoặc lao động. Không ít người e ngại bị kỳ thị nên giấu kín quá khứ. Đây là lý do thành phố đặc biệt chú trọng đến hỗ trợ tinh thần và định hướng nghề nghiệp lâu dài.
Thách thức
Dù đã có nhiều nỗ lực, công tác hỗ trợ nạn nhân buôn người ở TP.HCM vẫn còn không ít thách thức. Sau đợt sắp xếp hành chính quy mô lớn, nhiều cán bộ phụ trách công tác phòng chống tệ nạn xã hội ở cấp xã phải chuyển công tác hoặc kiêm nhiệm thêm nhiều lĩnh vực như y tế, bảo trợ xã hội, trẻ em. Điều này khiến đội ngũ thiếu kinh nghiệm, gặp lúng túng trong xử lý tình huống.
 |
| Đồn Biên phòng Mộc Bài phối hợp cơ quan chức năng tiếp nhận 38 công dân Việt Nam do Đại sứ quán Việt Nam và lực lượng chức năng Campuchia bàn giao, trong đó có 29/38 người từng làm việc tại các công ty lừa đảo ở Campuchia. |
Bên cạnh đó, tội phạm buôn người hoạt động ngày càng tinh vi, xuyên quốc gia. Khi nạn nhân bị đưa ra nước ngoài, việc phối hợp giải cứu và hỗ trợ trở về gặp nhiều trở ngại về pháp lý và ngoại giao. Trong khi đó, nguồn lực dành cho các trung tâm trợ giúp xã hội vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng hết nhu cầu thực tế.
TP HCM đã đề ra loạt nhiệm vụ những tháng cuối năm 2025 như tiếp tục đẩy mạnh phòng ngừa, tổ chức thêm nhiều buổi tuyên truyền, hướng đến nhóm nguy cơ cao như sinh viên, thanh niên thất nghiệp, công nhân khu công nghiệp. Mở rộng các chương trình hỗ trợ học văn hóa, học nghề, giải quyết việc làm, cho vay vốn để nạn nhân và người có nguy cơ cao có cơ hội thoát nghèo.
Tổ chức tập huấn kỹ năng nhận diện, hỗ trợ nạn nhân cho lực lượng chuyên trách và cộng tác viên tại cơ sở. Rà soát, bổ sung trang thiết bị cho các trung tâm bảo trợ xã hội để nâng cao khả năng tiếp nhận và chăm sóc.
Những định hướng này nhằm đảm bảo rằng nạn nhân không chỉ được giải cứu mà còn có cơ hội thực sự làm lại cuộc đời, hòa nhập cộng đồng và tránh bị tái buôn bán.
TP.HCM đang nỗ lực từng ngày để xây dựng hệ thống bảo vệ và đồng hành cùng nạn nhân, nhưng cần thêm sự chung tay của toàn xã hội. Chỉ khi có sự đồng cảm, sẻ chia và trách nhiệm từ cộng đồng, những phận đời từng bị chà đạp mới có thể vững bước trên hành trình trở về.
| Công an TP HCM thông báo, cảnh báo và hướng dẫn phòng tránh nạn mua bán người Chiêu “việc nhẹ, lương cao”: Quảng cáo tuyển dụng lao động tại Campuchia, Lào, Trung Quốc… với mức lương hấp dẫn. Khi nạn nhân đồng ý, chúng bị bán vào các cơ sở lừa đảo trực tuyến, bị cưỡng ép lao động, tịch thu giấy tờ tùy thân. Môi giới hôn nhân, cho - nhận con nuôi: Lợi dụng tâm lý muốn kết hôn với người nước ngoài hoặc tìm việc nhanh, các đối tượng tổ chức môi giới trá hình, sau đó bán nạn nhân ra nước ngoài. Dụ dỗ qua mạng xã hội: Sử dụng Zalo, Facebook, Telegram… để kết bạn, hứa hẹn tình cảm hoặc công việc tốt, từ đó đưa nạn nhân “xuất cảnh” trái phép. Bẫy nhân đạo: Giả danh nhà hảo tâm, hứa giúp đỡ việc học, việc làm, nhưng thực chất là lừa đưa đi lao động cưỡng bức. Bắt cóc online: Đối tượng gọi điện, dùng hình thức “deepfake” giả danh con, cháu hoặc người thân để hù dọa, buộc gia đình chuyển tiền chuộc, đồng thời lôi kéo nạn nhân rơi vào bẫy buôn người. |
