Cần Thơ: Trả hồ sơ để điều tra bổ sung vụ án trốn thuế tại Công ty TNHH MTV Thuận Kiều 368

Những giao dịch “giá hợp đồng - giá thực tế”

Theo Cáo trạng số 09/CT-VKSNK ngày 19/12/2024 của VKSND quận Ninh Kiều (cũ), để thực hiện Dự án Khu nhà ở Thuận Kiều 368, Phan Minh Thuận đã tìm mua và là người trực tiếp, đồng thời nhờ những người thân, nhân viên của bị can ký tên thay bị can tại các hợp đồng nhận chuyển quyền sử dụng đất đối với các thửa đất của 6 người với tổng diện tích hơn 27.000m2. Diện tích đất này có giá trị chuyển nhượng thực tế hơn 143 tỷ đồng nhưng bị can chỉ kê khai hơn 11,8 tỷ đồng, do đó đã trốn thuế với tổng số tiền là hơn 2,6 tỷ đồng.

Cơ quan chức năng xác định Phan Minh Thuận đã có hành vi trốn thuế thông qua việc nhận chuyển nhượng các thửa đất của 6 cá nhân khác nhau để làm Dự án Khu nhà ở Thuận Kiều 368. Vì vậy, Phan Minh Thuận bị truy tố tội “Trốn thuế” theo khoản 3 Điều 200 BLHS.

Cáo trạng xác định bị can Phan Minh Thuận có hành vi trốn thuế thông qua việc mua đất 2 giá khi nhận chuyển nhượng các thửa đất của 6 cá nhân khác nhau để làm Dự án Khu nhà ở Thuận Kiều 368. (Ảnh minh họa)

Đáng chú ý, cơ quan chức năng trong quá trình điều tra xác định, đối với những người chuyển nhượng các thửa đất cho bị can Thuận khi thỏa thuận chuyển nhượng giữa hai bên thống nhất bán “buông đuôi”, người mua chịu trách nhiệm nộp thuế thu nhập cá nhân, phí trước bạn, nên người bán không quan tâm đến giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng, không trực tiếp ghi giá mua bán thực tế trên tờ khai tính thuế phí. Người bán chỉ quan tâm được trả đủ tiền theo thỏa thuận.

Tất cả hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đều thể hiện bên chịu trách nhiệm nộp thuế thu nhập cá nhân, phí trước bạ là bên nhận chuyển nhượng, điều này được pháp luật cho phép. Nên chưa đủ cơ sở xác định những người bán đất cho thuận có hành vi Trốn thuế cùng bị can Phan Minh Thuận.

Còn đối với những người mà bị can Thuận nhờ đúng tên trên các hợp đồng nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, cơ quan chức năng xác định những người này không được hưởng lợi gì từ việc đứng tên, không ý thức giúp Thuận thực hiện hành vi trốn thuế, nên không đủ cơ sở xác định vai trò đồng phạm với bị can Thuận về hành vi trốn thuế.

Riêng đối với Công chứng viên, người trực tiếp công chứng các hợp đồng chuyển nhượng, đồng thời ký văn bản thỏa thuận thể hiện giá mua bán thực tế và giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng chênh lệch nhau rất lớn. Nhưng cơ quan chức năng xác định, việc kê khai nộp thuế là do người mua tự đi kê khai, văn bản thỏa thuận chỉ xác nhận chữ ký, không công chứng nội dung, bản thân công chứng viên khai không biết giá mà Thuận kê khai thuế... Do đó, không đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với công chứng viên liên quan đến hành vi trốn thuê của bị can Thuận trong vụ án.

Trả hồ sơ để điều tra bổ sung làm rõ vụ án, trách nhiệm các bên liên quan

Với nhiều nội dung cần được làm rõ, ngày 27/6/2025, TAND quận Ninh Kiều (cũ) ra Quyết định số 228 hoãn phiên tòa sơ thẩm vì nhiều người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt không lý do. Đáng chú ý, Tòa án cũng yêu cầu triệu tập thêm công chứng viên và đại diện Chi cục Thuế khu vực XIX để làm rõ nhiều nội dung trong vụ án.

Tuy nhiên, đến ngày 15/7/2025, TAND Khu vực 1 - Cần Thơ nhận thấy vụ án còn nhiều vấn đề cần làm rõ trong nội dung truy tố của VKSND quận Ninh Kiều và xét thấy có căn cứ cho rằng còn có đồng phạm khác liên quan đến vụ án nhưng chưa được khởi tố bị can nên đã ra Quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong vụ án trốn thuế xảy ra tại Công ty TNHH MTV Thuận Kiều 368.

Hội đồng xét xử (HĐXX) cho rằng, cần điều tra làm dấu hiệu phạm tội đối với một số cá nhân được bị can Thuận nhờ đứng tên trong hợp đồng chuyển nhượng với vai trò đồng phạm giúp sức cho bị can Thuận thực hiện hành vi phạm tội “Trốn thuế”.

Đồng thời, cần đối chất làm rõ trong quá trình giao kết hợp đồng giữa bị can Thuận và những người bán đất có thỏa thuận hình thức chuyển nhượng hai giá hay không? Tại sao khi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bên chuyển nhượng không biết giá chuyển nhượng thấp hơn so với giá thỏa thuận? Vì sao khi phát hiện hợp đồng ghi giá không đúng, bên chuyển nhượng không yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng để ký lại cho đúng giá thỏa thuận mà lại ký phụ lục hợp đồng. Trên cơ sở đó, xác định 6 cá nhân chuyển nhượng đất cho bị can Thuận có hành vi giúp sức cho Thuận thực hiện hành vi phạm tội trốn thuế không?