Cần khởi tố hình sự đối với công ty trong vụ chôn lấp chất thải tại Hà Tĩnh?
Công an Hà Tĩnh đã khởi tố vụ án chôn lấp chất thải Formosa trái phép tại thị xã Kỳ Anh, nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng cần khởi tố hình sự đối với Công ty có liên quan trong vụ việc.
Bùn thải bị chôn lấp của FORMOSA tại Kỳ Anh chứa chất thải nguy hại
Khởi tố vụ chôn lấp trái phép chất thải Formosa tại Kỳ Anh
Liên quan đến vụ việc hàng trăm tấn chất thải của Formosa Hà Tĩnh được chôn lấp trái phép trong trang trại tư nhân tại thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh, Công an Hà Tĩnh đã công bố Quyết định khởi tố vụ án "Vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại".
Sau khi khởi tố, các đơn vị chức năng sẽ tiến hành thu thập dẫn chứng, hoàn tất hồ sơ quy trách nhiệm từng cá nhân liên quan. Theo nhận định ban đầu, Công ty Formosa sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm phối hợp với Công ty MTĐT Kỳ Anh để xử lý hơn 390 tấn bùn thải chôn lấp trái phép.
Nhiều người cho rằng, sau khi cơ quan chức năng khởi tố vụ án "Vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại" thì Công ty Formosa Hà Tĩnh trở thành bị can đầu tiên trong vụ án này. Vậy các chuyên gia về pháp lý nói gì về vụ việc nghiêm trọng này? Phóng viên Pháp luật Plus đã có cuộc trao đổi với luật sư Đặng Văn Cường - Đoàn luật sư TP Hà Nội về vấn đề này.
Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, "theo quy định pháp luật thì nhiệm vụ tiếp theo của Công an tỉnh Hà Tĩnh là tiến hành khởi tố bị can và tiến hành hoạt động điều tra theo quy định pháp luật để xử lý hình sự đối với các cá nhân có liên quan trong vụ án này".
Luật sư Đặng Văn Cường viện dẫn, "theo quy định tại Điều 182a BLHS về Tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại:
1. Người nào vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hoặc gây hậu quả nghiêm trọng khác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 182 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ năm mươi triệu đồng đến năm trăm triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:
a) Có tổ chức;
b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng;
c) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ năm năm đến mười năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm năm mươi triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm."
Như vậy, trong tội danh trên đã quy định rất rõ người sẽ bị truy tố trong vụ án này là "người vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại", gây ô nhiễm môi trường hoặc gây hậu quả nghiêm trọng khác. Người vi phạm quy định về quản lý chất thải là người có chức năng, nhiệm vụ trong việc quản lý chất thải nguy hại.
Vì vậy, tất cả các cá nhân có trách nhiệm trong công tác quản lý chất thải trong vụ việc này đều phải xem xét xử lý hình sự với vai trò đồng phạm, người giúp sức, người xúi giục, người chỉ đạo đều là đồng phạm của tội danh này. Cũng cần lưu ý là hành vi phạm tội có thể thể hiện ở dạng "không hành động", nghĩa là không làm những việc, những nhiệm vụ mà pháp luật quy định mình phải làm để xảy ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội.
Hiện nay, nhiều người đang lo lắng đến sự an toàn của cộng đồng, của xã hội trước khối lượng chất thải nguy hại khổng lồ của Formosa thải ra môi trường, lo lắng những kẻ vi phạm sẽ trốn tránh được trách nhiệm trước pháp luật. Có lẽ nỗi lo đó là có nguyên do và thể hiện trách nhiệm trước cộng đồng.
Tuy nhiên, với thông tin về vụ án này thì có lẽ đây là khởi đầu của những chế tài đối với Formosa và những tổ chức, cá nhân có liên quan tới hành vi gây ô nhiễm môi trường của doanh nghiệp này. Pháp luật Việt Nam đủ chế tài, đủ cơ chế, sức mạnh để xử lý với các hành vi vi phạm trong vụ việc này.
Nhiệm vụ tới đây của cơ quan điều tra sẽ là khởi tố bị can và tiến hành điều tra theo quy định pháp luật. Những người có trách nhiệm quản lý về môi trường càng cao thì một khi để xảy ra hậu quả nghiêm trọng như trong vụ án này khiến tội sẽ càng nặng. Những người biết hành vi của mình là sai nhưng vẫn cố tình thực hiện, ngoan cố... thì cũng phải xử lý nghiêm minh. Nếu trong quá trình điều tra mà phát hiện ra các sai phạm khác thì cũng có thể khởi tố thêm các tội danh tương ứng với các hành vi vi phạm (ví dụ như các tội danh về tham nhũng, tội danh về quản lý kinh tế, quản lý hành chính...).
