Căn cứ Tỉnh ủy Xẻo Đước (Cà Mau): Khơi dậy truyền thống cách mạng, tạo động lực phát triển bền vững

Với tinh thần đoàn kết, sáng tạo và khát vọng vươn lên, địa phương đặt mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân, xứng đáng với truyền thống Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.

 Căn cứ cách mạng hiểm trở, nơi ra đời quyết sách chiến lược

Sau năm 1954, khi đế quốc Mỹ thay chân thực dân Pháp tại miền Nam, chính quyền Ngô Đình Diệm ban hành Luật 10/59, tiến hành khủng bố phong trào cách mạng, lê máy chém đi khắp nơi, đặt những người cộng sản và lực lượng yêu nước ra ngoài vòng pháp luật.

Trước tình hình đó, Thường vụ Tỉnh ủy Cà Mau chủ trương các cấp Đảng bộ bám sát quần chúng, tổ chức đấu tranh chống khủng bố, chống dồn dân lập ấp, đồng thời xây dựng lực lượng cách mạng, từng bước tạo thế và lực mới.

Trong bối cảnh ấy, ấp Xẻo Đước nổi lên như một vị trí chiến lược đặc biệt thuận lợi cho hoạt động cách mạng. Khu vực này cách xa trung tâm thị xã, nằm sâu trong vùng Đầm Thị Tường với hệ thống sông rạch chằng chịt, đường bộ hiểm trở, rừng chồi và dừa nước rậm rạp, dân cư phân bố đều khắp. Địa hình đặc thù khiến đối phương khó tiếp cận bằng tàu lớn hay phương tiện cơ giới, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng căn cứ cách mạng lâu dài.

Ngay từ những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp, một số cán bộ của Khu ủy và Trung ương Cục đã chọn nơi đây làm địa điểm ẩn náu, dựa vào Nhân dân để xây dựng cơ sở cách mạng. Đến năm 1960, trước yêu cầu của cuộc kháng chiến trường kỳ, Tỉnh ủy Cà Mau chính thức chọn Xẻo Đước làm trung tâm căn cứ của Tỉnh ủy.

 Thời kỳ này, ông Vũ Đình Liệu giữ chức Bí thư Tỉnh ủy; từ tháng 8/1960, ông Phan Ngọc Sến (Mười Kỷ) đảm nhiệm cương vị Bí thư Tỉnh ủy, ông Hoàng Minh Nhất làm Chánh Văn phòng Tỉnh ủy. Ban đầu, phạm vi hoạt động của căn cứ còn nhỏ, nhưng nhanh chóng được mở rộng, trở thành trung tâm lãnh đạo phong trào cách mạng toàn tỉnh.

Đầu năm 1961, tại Căn cứ Tỉnh ủy Xẻo Đước, sau khi quán triệt chỉ thị của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, Tỉnh ủy Cà Mau ban hành chỉ thị quan trọng, phát động cao trào nổi dậy khởi nghĩa trong toàn tỉnh, đẩy mạnh xây dựng lực lượng vũ trang và kiên quyết tấn công địch. Thực hiện chủ trương này, ông Phan Ngọc Sến cùng ông Trần Văn Tập (Hai Đại) - Trưởng ban Quân sự tỉnh, đã chỉ đạo khẩn trương xây dựng hệ thống lực lượng vũ trang từ cấp tỉnh đến cơ sở.

Trong suốt giai đoạn từ năm 1960 đến năm 1975, tại Xẻo Đước trở thành điểm đứng chân quan trọng của Tỉnh ủy Cà Mau. Tại đây, nhiều chủ trương lớn, Nghị quyết quan trọng mang tầm chiến lược đã được soạn thảo và ban hành, góp phần lãnh đạo phong trào cách mạng vượt qua nhiều giai đoạn ác liệt, tiến tới thắng lợi hoàn toàn.

Không chỉ là nơi làm việc của lãnh đạo tỉnh, Căn cứ còn có hội trường, nhà làm việc, nhà ăn, khu cơ yếu, đội bảo vệ, hệ thống hầm bí mật liên hoàn và chiến hào phòng thủ. Đây là minh chứng sống động cho tinh thần kiên cường, sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trong điều kiện chiến tranh khốc liệt.

Trong những năm tháng ác liệt, địch nhiều lần tổ chức càn quét, bắn phá khu vực căn cứ. Đáng chú ý, vào tháng 4/1971, khi lực lượng địch tổ chức đổ quân xuống khu vực Đất Cháy – Đầm Thị Tường, ta đã chủ động bố trí lực lượng phục kích, bắn rơi 4 máy bay trực thăng, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, bảo vệ an toàn căn cứ và cơ quan lãnh đạo.

Dấu tích lịch sử còn nguyên giá trị 

 Ngày nay, khi bước chân trên trục đường bê tông dẫn sâu vào khu di tích, du khách dễ dàng cảm nhận không gian của một thời kháng chiến gian khổ nhưng đầy khí phách. Bên trái con đường là nhà bếp, nhà ăn với những chiếc chén, dĩa thô sơ, chai sành đựng nước mắm, hũ muối vẫn được lưu giữ, gợi nhớ cuộc sống giản dị của cán bộ, chiến sĩ năm xưa.

Nhà làm việc của Bí thư Tỉnh ủy có mái lá, vách lá, bên trong là chiếc giường đơn sơ. Trong gần 8 năm, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Đáng (Tư Hườn) và Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Minh Đức (Bảy Nông) đã sinh hoạt, làm việc tại đây. Ngoài ra còn có nhà Chánh Văn phòng Tỉnh ủy, nhà họp Ban Thường vụ Tỉnh ủy, hội trường, khu văn thư đánh máy, nhà mã thám và phòng trưng bày với nhiều hiện vật quý như máy đánh chữ, radio, súng AK, súng CKC và các hình ảnh lãnh đạo qua các thời kỳ,...

Đặc biệt, chiếc lu cà na từng được sử dụng làm hầm trú ẩn cho Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Đáng trước năm 1970 vẫn còn được bảo tồn, trở thành minh chứng sinh động về sự sáng tạo trong chiến tranh.

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, năm 2016, tỉnh Cà Mau đã đầu tư hơn 3 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo các hạng mục quan trọng như hội trường, văn phòng làm việc của Tỉnh ủy, nơi làm việc của Bí thư Tỉnh ủy, nhà ăn… Trước đó, ngày 11/6/2007, Khu Căn cứ Tỉnh ủy tại Xẻo Đước đã được UBND tỉnh Cà Mau công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh.

Hiện nay, vào các dịp lễ, Tết hay ngày nghỉ cuối tuần, nhiều đoàn cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên, thanh niên và học sinh thường xuyên đến tham quan, học tập, tìm hiểu truyền thống cách mạng tại khu di tích.

 Du khách khi đến tham quan Khu Di tích Căn cứ Tỉnh ủy tại Xẻo Đước đều bày tỏ sự xúc động trước những dấu tích lịch sử còn được gìn giữ. Bà Nguyễn Thị Thu Ba (phường Bạc Liêu) chia sẻ: “Tôi đến nơi đây để ôn lại truyền thống cách mạng của cha ông.

Khi tận mắt chứng kiến nơi làm việc, sinh hoạt của các cô chú lãnh đạo trong điều kiện chiến tranh gian khổ, tôi càng thêm trân trọng những hy sinh to lớn của thế hệ đi trước và ý thức rõ hơn trách nhiệm gìn giữ, phát huy những giá trị lịch sử quý báu này.”

Theo bà Hồ Hồng Tươi – Phó Giám đốc Trung tâm công ích xã Phú Mỹ, thời gian qua, địa phương thường xuyên phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện công tác chăm sóc cảnh quan, bảo dưỡng các hạng mục và tổ chức đón tiếp các đoàn tham quan chu đáo.

Việc duy trì hoạt động thường xuyên không chỉ góp phần bảo tồn di tích, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ và quảng bá hình ảnh địa phương đến du khách trong và ngoài tỉnh.

Khơi dậy truyền thống, tạo động lực phát triển mới

Không chỉ dừng lại ở giá trị lịch sử, xã Phú Mỹ đang từng bước khai thác hiệu quả Khu Di tích Căn cứ Tỉnh ủy tại Xẻo Đước theo hướng phát triển văn hóa – lịch sử gắn với du lịch trải nghiệm và giáo dục truyền thống.

Ông Lê Văn Đen – Phó Chủ tịch UBND xã Phú Mỹ, cho biết: “Việc phát huy giá trị của Khu Di tích Căn cứ Tỉnh ủy không chỉ góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho địa phương.

Những tuyến đường giao thông được đầu tư, cảnh quan được chỉnh trang, các hoạt động tham quan – học tập được tổ chức bài bản đã góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân”.

“Phát huy truyền thống vùng căn cứ cách mạng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã tiếp tục đoàn kết, giữ vững kỷ cương, đổi mới tư duy phát triển, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế – xã hội đã đề ra.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị của Khu Di tích Căn cứ Tỉnh ủy không chỉ là trách nhiệm đối với lịch sử, mà còn là nền tảng để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh” - ông Lê Văn Đen nhấn mạnh.

Từ một vùng căn cứ cách mạng giữa rừng chồi, sông nước năm xưa, Xẻo Đước – Phú Mỹ hôm nay đang trở thành biểu tượng của sự tiếp nối truyền thống, nơi quá khứ hào hùng được gìn giữ để soi đường cho hiện tại và tương lai phát triển bền vững của vùng đất Anh hùng./.