Cà Mau: Hội thảo góp ý Văn kiện Đại hội - Hoàn thiện chiến lược phát triển nhiệm kỳ

Tham dự Hội thảo, có PGS. TS. Vũ Hải Quân - Ủy viên BCH TW Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh; TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; ông Nguyễn Hồ Hải - Bí thư Tỉnh ủy; ông Huỳnh Quốc Việt - Ủy viên dự khuyết BCH TW Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; ông Phạm Văn Thiều – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; ông Hồ Trung Việt - Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, bà Lê Thị Ái Nam - Nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh Bạc Liêu (cũ)...

Sự kiện sau hợp nhất – Gợi mở từ các chuyên gia

Phát biểu chào mừng Hội thảo, ông Nguyễn Hồ Hải - Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, nhấn mạnh: “Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, nhằm góp ý và hoàn thiện Văn kiện Đại hội đầu tiên sau khi hợp nhất hai tỉnh Cà Mau - Bạc Liêu theo Nghị quyết số 60 của BCH Trung ương. Sau hợp nhất, không gian phát triển và dư địa tăng trưởng được mở rộng, với nhiều tiềm năng, lợi thế vượt trội”.

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau khẳng định: “Văn kiện Đại hội lần này phải trở thành bản hoạch định chiến lược, định hình vị thế mới, định hướng cho sự phát triển lâu dài, bền vững, đưa Cà Mau trở thành trung tâm phát triển toàn diện, năng động, xứng tầm với địa đầu cực Nam Tổ quốc. Tỉnh ủy cam kết nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến, để Văn kiện Đại hội nhiệm kỳ 2025 – 2030 thực sự là “bản hùng ca phát triển” của tỉnh”.

Hội Hội thảo, ghi nhận gần 20 báo cáo tham luận, trong đó nhiều ý kiến sâu sắc từ các chuyên gia trong và ngoài nước. Phát biểu gợi mở, PGS. TS. Vũ Hải Quân - Ủy viên BCH TW Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh; GS. TS. Vũ Minh Khương (Đại học Quốc gia Singapore) phân tích về chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Cà Mau.

Để đóng góp trí tuệ của quý vị có giá trị cả về lý luận và thực tiễn, góp phần giúp Văn kiện Đại hội đảng bộ tỉnh Cà Mau bảo đảm tính khoa học, tầm nhìn chiến lược và phù hợp với yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới. TS. Nguyễn Đức Hiển – Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh: “Sau hợp nhất, Cà Mau có không gian phát triển rộng mở với nhiều tiềm năng, lợi thế nhưng cũng đối diện không ít khó khăn, thách thức.

Giai đoạn 2011-2024, GRDP Cà Mau đạt 153,16 nghìn tỷ đồng, gấp 2,1 lần năm 2015; GRDP bình quân đầu người năm 2024 đạt 71,5 triệu đồng. Tuy nhiên, tỷ trọng kinh tế mới chiếm 12,6% GRDP vùng và 1,33% GDP cả nước; tăng trưởng bình quân 5,13%/năm – thấp nhất ĐBSCL, có nguy cơ tụt lại nếu không tạo đột phá.

Cà Mau giữ vị trí địa - chiến lược đặc biệt, hội tụ tiềm năng phát triển kinh tế biển, thủy sản, năng lượng tái tạo, công nghiệp khí – điện – đạm, du lịch sinh thái – văn hóa. Các dự án trọng điểm như cao tốc Cà Mau – Cần Thơ, cảng Hòn Khoai, nâng cấp sân bay Cà Mau mở ra cơ hội lớn, song tỉnh cũng chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, thiếu lao động chất lượng cao và khu vực tư nhân chưa đủ sức trở thành động lực”.

Theo TS. Hiển, giai đoạn 2025-2030, Cà Mau cần phát triển 5 động lực: năng lượng; thủy sản; du lịch – dịch vụ; đầu tư công – tư nhân; và khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Mục tiêu tăng trưởng trên 8% năm 2025 và 10-10,5% giai đoạn 2026-2030, đưa Cà Mau trở thành trung tâm kinh tế biển và năng lượng sạch của vùng và cả nước.

Gợi mở trụ cột phát triển từ thực tiễn địa phương

Bà Lê Thị Ái Nam – nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh Bạc Liêu (cũ) nhấn mạnh: “Cà Mau bước vào nhiệm kỳ mới phải khai thác triệt để lợi thế, đồng thời biến khó khăn, thách thức thành thời cơ để phát triển nhanh và bền vững”.

Bà Lê Thị Ái Nam, đánh giá cao dự thảo văn kiện được chuẩn bị công phu, kế thừa định hướng phát triển từ trước khi hợp nhất Bạc Liêu – Cà Mau, đồng thời đã bổ sung nhiều giải pháp cụ thể khắc phục hạn chế của mô hình chính quyền hai cấp.

Theo bà Lê Thị Ái Nam, Cà Mau có lợi thế nổi bật về ba vùng sinh thái mặn - ngọt - lợ, bờ biển dài, ngư trường rộng lớn, cùng tiềm năng kinh tế biển, năng lượng sạch và truyền thống văn hóa đặc sắc. Tuy nhiên, tỉnh cũng đối diện không ít khó khăn như xuất phát điểm thấp, hạ tầng hạn chế, nhân lực chất lượng chưa cao và sức ép chuyển đổi số.

Từ thực tiễn, bà Ái Nam gợi mở năm trụ cột phát triển cho Cà Mau: nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, y tế – giáo dục chất lượng cao, du lịch và kinh tế biển gắn với quốc phòng - an ninh. Trong đó, xây dựng thương hiệu Tôm Cà Mau, Cua Cà Mau và phát triển chuỗi giá trị ngành tôm phải được coi là mũi nhọn.

Bà Ái Nam cũng nhấn mạnh: “Để khẳng định vai trò vùng cực Nam Tổ quốc, Cà Mau cần chú trọng tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, ứng dụng công nghệ hiện đại, quản lý hiệu quả quy hoạch và đất công, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”.

Ở góc nhìn khác, TS. Tiền Hải Lý – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu nhấn mạnh: “Nghề muối là lợi thế đặc thù của Cà Mau, vừa có giá trị kinh tế, vừa mang ý nghĩa văn hóa – xã hội. Hiện Cà Mau đứng thứ hai cả nước về sản xuất muối thủ công với hơn 15.000 tấn/năm; sản phẩm đã có chỉ dẫn địa lý, được công nhận Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia, nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP và xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc.

Tuy nhiên, ngành muối còn đối diện khó khăn do sản xuất nhỏ lẻ, năng suất thấp, phụ thuộc thời tiết và thương lái, trong khi nhu cầu muối công nghiệp toàn cầu rất lớn.

Để phát triển bền vững, cần quy hoạch vùng muối ven biển, hỗ trợ cơ giới hóa và trải bạt HDPE nâng cao chất lượng, xây dựng kho dự trữ điều tiết thị trường, phát triển chuỗi giá trị OCOP, đa dạng hóa sản phẩm hướng tới thị trường cao cấp. Đồng thời, khai thác giá trị văn hóa – du lịch gắn với thương hiệu “Muối Cà Mau”. Đây không chỉ là giải pháp giữ gìn di sản, mà còn tạo sinh kế bền vững cho diêm dân, khẳng định vị thế Cà Mau trong kinh tế biển”.

Trong khi đó, TS. Trần Hữu Hiệp – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch ĐBSCL nhấn mạnh: “Sau hợp nhất, Cà Mau có lợi thế mới về không gian và nguồn lực, từ vị trí “ba mặt biển”, hệ sinh thái rừng ngập mặn, bãi bồi, rừng tràm U Minh cùng di sản văn hóa phương Nam đặc sắc, đang dần trở thành trung tâm du lịch cực Nam Tổ quốc.

Nửa đầu năm 2025, Cà Mau – Bạc Liêu đón 5,12 triệu lượt khách (tăng 18%), doanh thu gần 4.900 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi tiêu bình quân của khách còn thấp, đòi hỏi nâng cao chất lượng dịch vụ, sản phẩm và kéo dài thời gian lưu trú. Phân tích SWOT cho thấy Cà Mau có thế mạnh về sinh thái – văn hóa và thương hiệu “cực Nam Tổ quốc”, song hạ tầng, dịch vụ, nhân lực còn hạn chế; trong khi cơ hội đến từ xu hướng du lịch xanh, hạ tầng liên vùng, thách thức là biến đổi khí hậu và nguy cơ thương mại hóa bản sắc.

Để bứt phá, Cà Mau cần phát triển du lịch gắn với bảo tồn, hoàn thiện hạ tầng, tạo sản phẩm đặc thù, đào tạo nhân lực chất lượng cao, xây dựng thương hiệu du lịch bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng vùng ĐBSC”.

Cùng với đó, ông Nguyễn Phương Bắc - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cà Mau cho rằng: “Khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chiến lược để tỉnh phát triển nhanh, bền vững. Thời gian qua, Cà Mau đã có bước tiến trong ứng dụng công nghệ vào sản xuất, quản lý và đời sống, nhưng vẫn còn hạn chế về hạ tầng, nhân lực và kết quả thương mại hóa.

Để tạo đột phá, tỉnh xác định các giải pháp trọng tâm: nâng cao nhận thức xã hội về chuyển đổi số; triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”; đầu tư hạ tầng, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo – khởi nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, tăng cường hợp tác quốc tế; hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm. Với quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, Cà Mau hướng tới phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, khẳng định quyết tâm bứt phá trong kỷ nguyên mới”.

Quyết tâm xây dựng Văn kiện chiến lược, khả thi

Phát biểu bế mạc, ông Huỳnh Quốc Việt - Ủy viên dự khuyết BCH TW Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau cho biết: “Hội thảo đã tiếp nhận 20 tham luận chất lượng từ lãnh đạo Trung ương, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học. Các ý kiến đã phân tích rõ tiềm năng, lợi thế, cơ hội và thách thức của Cà Mau sau hợp nhất, gợi mở nhiều định hướng chiến lược: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khai thác bền vững thủy sản, thúc đẩy du lịch sinh thái – văn hóa, hoàn thiện hạ tầng và logistics, phát triển năng lượng tái tạo, bảo vệ rừng và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Hội thảo được đánh giá là diễn đàn khoa học, trí tuệ, góp phần bổ sung, hoàn thiện Dự thảo Văn kiện trình Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII, bảo đảm tính khoa học, khả thi và tầm chiến lược. Lãnh đạo tỉnh khẳng định quyết tâm xây dựng Cà Mau năng động, sáng tạo, phát triển bền vững, đồng thời kêu gọi các cơ quan báo chí, ban ngành, đoàn thể tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa và tầm quan trọng của Đại hội”.