Buông lỏng quản lý khoáng sản, 2 cựu cán bộ Hải Phòng lĩnh án

Ngày 16/4, TAND TP Hải Phòng mở phiên xét xử bị cáo Bùi Quang Sản (SN 1955, trú tại phường Hồng Bàng), nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, và bị cáo Lại Đức Long (SN 1959, trú tại phường Hồng Bàng), nguyên Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thủy Nguyên cũ, về hành vi thiếu trách nhiệm trong quản lý hoạt động khai thác khoáng sản, gây thất thu ngân sách nhà nước hơn 22 tỉ đồng.

Theo cáo trạng, trong giai đoạn 2009-2012, 4 doanh nghiệp gồm Phúc Tiến, Tân Hoàng An, Quyết Tiến và Thành Lộc được cấp phép khai thác đất, đá làm vật liệu xây dựng trên địa bàn huyện Thủy Nguyên cũ. Tuy nhiên, dù chưa hoàn tất thủ tục thuê đất với UBND TP Hải Phòng, các doanh nghiệp này vẫn tổ chức khai thác khoáng sản.

Đến năm 2012, Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường kiểm tra, phát hiện vi phạm và yêu cầu địa phương cùng các cơ quan liên quan rà soát, xử lý, đình chỉ hoạt động nếu doanh nghiệp không đủ điều kiện. UBND TP Hải Phòng sau đó cũng chỉ đạo kiểm tra, xử lý dứt điểm các tồn tại.

Dù vậy, sau quá trình rà soát, các doanh nghiệp chưa ký hợp đồng thuê đất vẫn tiếp tục được tham mưu để gia hạn giấy phép khai thác mỏ. Cơ quan chức năng xác định, do không có hợp đồng thuê đất, 4 doanh nghiệp đã khai thác trái phép hơn 10 triệu m3 đất, đá, thu lợi bất chính hơn 340 tỉ đồng, đồng thời làm thất thu ngân sách hơn 22 tỉ đồng tiền thuê đất.

Phần hành vi khai thác trái phép khoáng sản đã được xử lý trong vụ án khác. Ở vụ án này, cơ quan tố tụng xác định trách nhiệm chính đối với khoản thất thu tiền thuê đất thuộc về bị cáo Bùi Quang Sản và bị cáo Lại Đức Long.

Tại phiên tòa, bị cáo Bùi Quang Sản khai việc cho thuê đất thuộc thẩm quyền UBND TP Hải Phòng, còn Sở Tài nguyên và Môi trường chỉ có vai trò tham mưu. Bị cáo cho rằng trong giai đoạn đó, một số khu vực khai thác còn vướng mặt bằng, xảy ra tai nạn lao động nên việc xử lý thủ tục thuê đất chưa được thực hiện kịp thời. Tuy nhiên, bị cáo thừa nhận doanh nghiệp khai thác khi chưa có hợp đồng thuê đất là trái quy định.

Trong khi đó, bị cáo Lại Đức Long khai với vai trò tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành và là Trưởng đoàn kiểm tra cấp huyện, bị cáo biết doanh nghiệp chưa có hợp đồng thuê đất. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng cấp huyện chủ yếu kiểm tra ranh giới mỏ và an toàn khai thác, còn việc xem xét hợp đồng thuê đất thuộc thẩm quyền cấp thành phố nên chỉ báo cáo UBND huyện Thủy Nguyên cũ.

Đại diện Viện KSND TP Hải Phòng tại phiên tòa nêu quan điểm, bị cáo Bùi Quang Sản là người đứng đầu cơ quan chuyên môn, trực tiếp phụ trách lĩnh vực khoáng sản. Từ năm 2013, sau kết luận thanh tra và quá trình làm việc với các đơn vị liên quan, bị cáo đã biết rõ doanh nghiệp không có hợp đồng thuê đất nhưng không đình chỉ hoạt động khai thác. Thậm chí, có trường hợp giấy phép khai thác đã hết hiệu lực vẫn được tham mưu gia hạn. Hành vi này bị xác định là buông lỏng quản lý, gây hậu quả nghiêm trọng.

Đối với bị cáo Lại Đức Long, đại diện viện kiểm sát cho rằng bị cáo đã lơ là, thiếu trách nhiệm trong nhiệm vụ được giao, không kịp thời ngăn chặn, báo cáo vi phạm để sai phạm kéo dài.

Hai bị cáo bị truy tố về tội “Thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo khoản 3, Điều 360 Bộ luật Hình sự.

Kết thúc phiên xét xử, HĐXX tuyên phạt bị cáo Bùi Quang Sản 3 năm tù, cho hưởng án treo. Ngoài 2 tỉ đồng đã nộp trong giai đoạn điều tra, bị cáo tiếp tục phải nộp thêm 8,75 tỉ đồng để khắc phục hậu quả.

Bị cáo Lại Đức Long bị tuyên phạt 5 năm tù. Sau khi đã nộp hơn 1,515 tỉ đồng, bị cáo còn phải tiếp tục nộp 9,493 tỉ đồng để bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả vụ án.